Markus 9:30-50

30 September 2012 – Koninkrykstyd
Prediker: Dr Tiana Bosman

Kliek hier om Markus 9 te lees

Agtergrond

Twee weke gelede het ons Markus 8: 27-38 gelees. Daar waar die wending in Markus se verhaal kom. Jesus is van nou af op die pad (op weg) na Jerusalem – ‘n frase wat nou herhaaldelik gebruik sal word om Jesus se eindbestemming aan te dui: sy aktiewe “op pad wees na” Jerusalem en sy kruisiging.

Petrus het bely dat Jesus die Messias, die Koning, is, maar Jesus het hom stilgemaak en eerder na Homself as die Seun van die mens verwys, omdat Petrus nie geweet het waarvan hy praat wanneer hy die titel Messias gebruik nie. Natuurlik is Jesus die Messias, maar nie die tipe wat die mense verwag het nie. Hy het nie gekom om die Romeinse heerser te onttroon en self daar te gaan sit nie. Sy doel voor oë was om van die kruis sy troon te maak. Hy het gekom om te ly en doodgemaak te word en drie dae later op te staan. Vir die eerste keer kondig Jesus toe ook hierdie vooruitsig aan. En die dissipels was so ontsteld dat Petrus op sy beurt vir Jesus probeer stilmaak. Maar Jesus spreek hom so sterk aan dat Hy hom “Satan” noem.
Jesus gaan toe voort deur die mense te leer dat elkeen wat Hom wil volg ook bereid moet wees om hierdie pad te loop, ‘n pad wat letterlik jou dood kan veroorsaak in jou strewe en jou stryd om standpunt in te neem vir God en sy koninkryk, vir reg en geregtigheid.

Vandag se teks begin waar Jesus die tweede keer sy dood en opstanding aankondig. En hoedat dit blyk dat die dissipels stééds nie verstaan wat Hy vir hulle probeer sê nie…

Lees Markus 9: 30-50

Boodskap

Na Jesus se tweede aankondiging van sy doel op aarde het hulle by die huis in Kapernaum aangekom. Daar waar Jesus destyds sy aktiewe bediening begin het nadat Hy sy eerste dissipels geroep het. Dit sal sy laaste besoek wees aan hierdie omgewing, die laaste keer dat Hy gaan vertoef by die begin terwyl Hy reeds doelgerig oppad is na die einde toe.

Omdat Jesus gehoor het dat die dissipels oppad onderlangs met mekaar gepraat het, het Hy daar by die huis in Kapernaum vir hulle uitgevra daarna: “Waaroor het julle langs die pad geloop en praat?” Let op, hier is dit weer: “langs die pad > op weg na Jerusalem, na My einde”. “Waaroor het julle geloop en praat terwyl ons oppad is na my lyding en my dood toe?” Die dissipels was egter te verleë om te antwoord, want hulle het langs (hier)die pad met mekaar gestry oor wie van hulle die belangrikste is… En Jesus het dit geweet. Hy het hulle gehoor. Hy gaan sit toe en roep die twaalf nader om ernstig met hulle te praat. Wat Hy hier te sê het is nie iets wat mens sommer so in die verbygaan bespreek nie. Hy sê toe vir hulle: “As iemand die eerste wil wees, moet hy die heel laaste en almal se dienaar wees.” Toe trek Hy ‘n kindjie nader om tussen hulle te kom staan, en Hy sit sy arm om die kind, en Hy verduidelik verder: “ Elkeen wat so ‘n kindjie in my Naam ontvang, ontvang My; en elkeen wat My ontvang, ontvang nie net vir My nie, maar ook vir Hom wat My gestuur het.”

Die ironie in hierdie gebeurtenis is skryend. In hulle onderlangse gestryery oor wie van hulle nou eintlik die belangriskte is, oor wie naas Jesus die meeste mag sal hê wanneer Hy eers as koning op aarde heers, wie sal aan sy regterhand en wie sal aan sy linkerhand sit, dws wie van hulle sal tweede in bevel wees – in hierdie onderonsie ontmasker Jesus sy dissipels se selfsugtige strewe tot mag. Dit is dus nie bloot dat hulle nie verstaan waarheen Hy hulle lei nie. Hulle is volstoom oppad in die teenoorgestelde rigting! Op weg na Jerúsalem begin stry hulle met mekaar oor wie die belangrikste is.

Met die dat Jesus toe gaan sit om hulle te leer wat eerste en laaste beteken, en dat Hy ‘n kindjie nadertrek om te illustreer wat Hy bedoel. Kinders was baie onbelangrik in die NT. Hulle was heel onder op die sosiale en ekonomiese skaal in terme van status en regte. Kinders is eers werklik as mense geag wanneer hulle jong volwassenes geword het. Dit is daarom skokkend dat Jesus die kinders nie net verdra nie, maar dat Hy hulle bevorder tot die belangrikstes in sy sosiale aksie in die samelewing. En Hy doen dit nie net een maal nie, maar twee maal. Wanneer die dissipels, tot hulle skande, baie kort na hierdie gebeurtenis in hfst 10 weereens met die mense raas omdat hulle hul kindertjies na Jesus toe bring sodat Hy aan hulle moet raak. Die mense begin al iets verstaan, maar steeds ag die dissipels die kinders nie belangrik genoeg om vir Jesus te kom pla nie. Maar hulle sit die pot heeltmal mis. Want in die koninkryk van God word status omgekeer. Die wat gedurigdeur baklei vir hulle “geregmatige” plek om eerste te wees, hulle sal laaste wees. En die wat laaste is, die onbelangrikes wat deur niemand raakgesien word nie, hulle sal eerste wees.

Jesus se woorde is skaars koud, toe wil die belangrike Johannes al stories aandra van iemand anders wat nie sy plek ken nie: “Here, ons het iemand gesien wat in u Naam duiwels uitdrywe. Ons het hom probeer keer, omdat hy ons nie volg nie.” Wat hier aan die gebeur is, is so skokkend dat mens eintlik vir Johannes aan die skouers wil gryp en wil skud. Hoor hy dan niks van wat Jesus sê nie! Jesus is besig om die dissipels se mure van eksklusiwiteit af te breek sodat daar vir almal plek kan wees binne sy kring, sélfs vir die kinders. Eintlik nog meer radikaal: heel eerste vir die kinders. “Die van julle wat ‘n kindjie ontvang, ontvang My, en ontvang ook vir Hom wat My gestuur het.” Die van julle wie se deure oopstaan vir almal, ook vir die onbelangrikes – by daardie deure sal Ek en my Vader ook ingaan. En hier wil Johannes alreeds weer die deur toemaak. In sy arrogansie kan hy dit nie verdra dat daar iemand anders is, ‘n vreemdeling, nie een van die twaalf nie, wat dit waag om in Jesus se naam duiwels uit te dryf. En dit boon-op nog regkry ook! Wat waarskynlik ‘n bietjie sout in die dissipels se wonde vryf, want net voor hierdie teks het hulle ook probeer om duiwels uit ‘n seun te dryf, maar hulle kon dit nie regkry nie. Nou kom hier ‘n totale vreemdeling, ‘n ongewone duiweluitdrywer, en hy verrig sy werk in die Naam van Jesus, en hy behaal nog sukses ook. Wie dink hy is hy nogals!?

Ons moet dit eintlik omgooi: Wie dink Johannes en die dissipels is hulle nogals!? Want om alles te kroon is hulle afkeur van die duiweluitdrywer gebaseer op die feit dat hy “ons nie volg nie”. Ons? Die dissipels wil klaarblyklik gevolg word, hulle wil nie volgelinge wees nie. Nog nooit was ‘n koninklike “ons” so onvanpas nie, merk iemand baie raak op.

Ek wil niks inlees nie, maar ek kan my tog indink dat Jesus moontlik sy kop in ongeloof en uit absolute moedeloosheid laat sak het. Hy val nie vir Johannes direk aan nie. Hy gee eerder drie redes waarom die dissipels die onbekende duiweluitdrywer nie moet verhinder nie. In die eerste plek, sê Hy, is “daar niemand wat ‘n kragtige daad in my Naam sal doen en net daarna minagtend van my sal kan praat nie.” (Ironies dat Petrus dit wel aan die einde gedoen het, nê?) In die tweede plek herinner Jesus hulle daaraan dat “wie nie téén ons is nie, is vír ons.” (Nogmaals hartseer, want selfs die dissipels wat na bewering nou nog vír Jesus is, is geleidelik besig om téén Hom te draai.) Maar die derde rede is die heel belangrikste. Daarom dat Jesus om die rede in die Grieks kan sê “Amen”: “Elkeen wat vir julle ‘n beker water te drinke sal gee omdat julle aan Christus behoort (lett: omdat julle die naam van Christus dra), hy sal beslis die beloning daarvoor kry.”

Jesus keur dus nie net die bevrydende werk van buitestaanders goed nie, maar ook die eenvoudigste gebaar van gasvryheid (‘n beker water) wat teenoor iemand getoon word wat aan Christus behoort. Johannes is bekommerd oor die buitestaanders met hulle kompeterende mag, maar Jesus verwelkom almal wat goeie werke verrig. Johannes het “holier than thou” illusies, maar Jesus leer hulle dat ook sy volgelinge, ja, ook die dissipels, dikwels aan die ontvangkant van “buitestaanders” se goedgesindheid sal staan. Die dissipels het dus geen reg tot alleenmandaat op die terrein van die bediening van genesing en bevryding nie. Hulle moet sonder vooroordele skouer-aan-skouer met alle ander mense saamwerk wat ook dade van bevryding en heling in die samelewing verrig. Meer nog – almal wat op enige manier vir Christene help en bedien – selfs al is die diens so gering soos om ‘n glas water aan te dra – hulle sal die nodige erkenning daarvoor ontvang.

Hoor ons regtig wat Jesus hier sê? Karl Rahner praat van “anonieme Christenskap”. Dit is DADE en nie die “regte naam” nie wat in die koninkryk tel. Jesus verbied Christene om eksklusiewe grense rondom die geloofsgemeenskap op te rig. Die definisie van “behoort tot” hierdie gemeenskap moet altyd vloeibaar en inklusief wees. Oop. Dit is die enigste manier waarop ons sosiale magstrukture en Christelike grootheidswaan kan teenstaan. Daarom verduidelik Jesus vir die dissipels dat goeie dinge van buitekant af kan kom. Die onbekende duiweldrywer wat goeie werke verrig, en so ook die mense wat vir Christene met ‘n glas water bedien.

Om sy argument verder te versterk wys Jesus nou dat die teendeel ongelukkig ook waar is. Daar kan ook slegte dinge van binnekant die geloofsgemeenskap af kom. Dinge so sleg soos verraad. “Elkeen wat een van hierdie kleintjies wat in My glo, van My afvallig laat word, vir hom is dit baie beter as ‘n groot meulsteen aan sy nek vasgemaak en hy in die see gegooi word.” Die volgelinge van Jesus het die verbrokkeling van eenheid in die gesig gestaar as gevolg van politieke en godsdienstige vervolging. Die spanning van ‘n dreigende opstand het veroorsaak dat sommige lede afvallig kon word en weggeloop. Erger nog: daar was mense wat nie net gedros het nie, hulle het ook die ander lede (“die kleintjies/die geringes/die onbelangrikes? wat glo”) verraai. “Dit is beter om jou hand of jou voet af te kap, of jou oog uit te pluk, as dit jou van My afvallig laat word,” sê Jesus, “as om ongeskonde met al jou ledemate in die hel gegooi te word.”

Sterk beelde. Ons weet dat daar vandag nog gemeenskappe is waar strawwe so werk. Die ledemaat wat die oortreding begaan het word geamputeer. In Jesus se konteks is dit egter meer waarskynlik dat Hy ‘n beeld gebruik om sy punt oor te bring. Dit lyk asof die liggaamsmetafoor (soos Paulus dit gebruik) al in algemene omloop was in die se tyd. Die geloofsgemeenskap het na hulself verwys as ‘n liggaam met baie lede. Indien dit blyk dat daar afvallige lede is, of verraaiers, veral in daardie tyd van politieke en godsdienstige opstande en geweld, dan moet daardie lede uitgedryf word. Nie doodgemaak word nie, maar geskors, ter wille van die hele liggaam. Want afvalligheid en verraad bring verdeeldheid. En ‘n verdeelde groep is ‘n gevaar vir hulself en vir die samelewing.

Almal in die gemeenskap, in die liggaam van Christus, moet gegeur word met sout en met vuur. Beide vuur en sout was gebruik om amputasie wonde mee toe te brand. Beide het seer gemaak. Maar beide was noodsaaklik vir die oorlewing en die voortgang van die liggaam. ‘n Liggaam waar die dele wat oorbly met mekaar saamwerk, vir mekaar ruimte maak, vir ander lede ruimte maak, en nie baklei oor watter lid die belangrikste is en watter lede die onbelangrikste nie, maar waar alle lede vir mekaar terugstaan, en tersefdertyd mekaar respekteer en opbou, ‘n liggaam waar lede in harmonie en vrede saamleef.

“Om sout te hê” word in die laaste vers (50) gelykgestel daaraan om in vrede met mekaar te lewe. In die OT was sout ‘n simbool van die verbond. In Numeri 18:19 noem God bv sy ewige verbond met die Israeliete ‘n “verbond van sout” (net jammer ons vertalings vertaal dit weg). Dieselfde tipe verwysing vind ons in Levitikus en Kronieke. Dit gaan hier om die gebruik om sout te deel tydens ‘n maaltyd. Wanneer mens sout met iemand deel, dan deel jy gemeenskap (fellowship) met hom, dan is jy in ‘n verbond met hom. Dit is soos wat ons vandag vir mekaar sal sê: Ek en hy het al ‘n klomp sakke sout saam opgeëet. As mens sout saam eet, dan bind daai sout julle saam in ‘n ewige verbond van trou en liefde en vrede.

Vandag se verhaal het begin waar die dissipels onder mekaar stry oor wie die belangrikste is. Hulle kry ‘n duur les by Jesus wat ‘n snuiter nadertrek en verduidelik dat die kinders en diegene soos hulle die eintlike belangrikstes is. Johannes hoor nie wat Jesus sê nie en praat minagtend van die vreemde duiweldrywer wat “óns nie volg nie maar dit wraggies waag om in u Naam duiwels uit te dryf.” Nogmaals leer Jesus hulle dat daar nie ‘n ding mag bestaan soos “ons” teenoor “hulle” nie, dat die ware geloofsgemeenskap nie mure het nie, en dat dit dikwels blyk dat diegene wat volgens die dissipels se standaarde “buite” hoort die mense is wat die goeie werke doen, en diegene wat “binne” hoort die afvalliges en die verraaiers is. En dat dit dan beter is om die afvalliges uit te dryf – nie dood te maak nie, want soos ons later sal sien staan vergifnis en heropname in die liggaam altyd eerste en laaste (11:25). Maar om hulle tog eerder vir eers uit te dryf as om toe te laat dat hulle die eenheid van die liggaam versteur en die “kleintjies wat glo (ook) afvallig laat word”. En dan sluit Jesus af deur vir die dissipels te sê hoe belangrik vuur en sout in die geloofsgemeenskap is. Hoe noodsaaklik dit is vir die onderlinge vrede. ‘n Vrede wat nie net na binne gekoester word nie, maar wat te alle tye mure afbreek en na buite versprei.

Creative Commons Licence

Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Psalm 8

23 September 2012 – Koninkrykstyd (4de en laaste Skeppingsondag)
Prediker: Dr Tiana Bosman

 Pinelands Liturgie-23-09-12

Kliek hier om Psalm 8 te lees

Agtergrond

Opskrif: Vele psalms wat aan Dawid toegeskryf word, is nie werklik deur hom persoonlik geskryf nie. Soos byvoorbeeld hierdie een. Die gedagte was nie om te jok oor die outeurskap nie, maar eerder om ‘n mate van gesag aan die psalm te verleen deur dit te koppel aan die naam van Koning Dawid. Hierdie opskrifte was dus nie altyd oorspronklik deel van die psalm nie, maar is later toegevoeg wanneer die psalm bekend genoeg geword het dat dit deur die volksmond gesing of gebid is en as sulks nie net die belydenis van ‘n individu gebly het nie, maar opgeneem is in die geloofsboek en identiteitsboek van die volk.

Boodskap

Hier vind ons die eerste lofpsalm in die Psalmboek, gesing deur ‘n persoon, waarskynlik waar hy laat in die aand op die plat dak van sy nederige huisie in Palestina sit, of iewers in die veld waar hy as skaapwagter op sy rug lê terwyl die skape om hom slaap. Hy kyk op na die nagtelike hemelruim en ‘n loflied bars oor sy lippe: “Here, ons Here, hoe wonderbaar is u Naam oor die hele aarde!” So begin hy sy lied, en nadat hy hierdie belydenis op sy eenvoudige manier probeer uitpak, sluit hy die lied af soos wat hy begin het: “Here, ons Here, hoe wonderbaar is u Naam oor die hele aarde!” Hierdie is een van die min psalms waar daar nie bloot óór God gepraat word nie, maar deurentyd mét Hom.

In die OT tyd was die gebruik van die volk om oor God se Naam te praat wanneer hulle eintlik na sy teenwoordigheid verwys. So die digter besing hier die wonderbare teenwoordigheid van God oor die ganse aarde. En hierdie teenwoordigheid blyk nêrens duideliker as in die manier waarop Hy geskep het nie: Hoe glansryk is alles wat U in die hemelruim geplaas het! Kinders en suigelinge, dws die kleintjies en die eenvoudiges onder ons, sien raak wat U geskep het, en deur die lof wat húlle bring, word u vyande en die wraakgieriges tot swye gebring, moet hulle hul monde toemaak in skaamte.

Dis merkwaardig dat die eerlike en eenvoudige lof van kinders op die ou-end die oorsaak is dat God se vyande oor hul woorde begin struikel en nie meer sulke klinkklare antwoorde op al die maniere het hoe hulle God buite rekening laat nie. Die slimmes en die geleerdes onder ons tel die swaard van wetenskaplike kennis en debatvoering op, ons verstrengel onsself in teorieë oor die skepping, en evolusie, en die omvang van die biljoene jare se ontwikkeling, en die hoeveelheid ligjare wat die afstand tussen die aarde en die son en die maan en planete en sterre (selfs die wat nie meer bestaan nie, al sien ons hulle nog!) van mekaar af is. En ons word so vasgevang in hierdie redenasies dat nie ons of ons opponente aan die einde van die gesprek weet waar ons onsself nou weer midde dit alles bevind nie. Ons gryp die teleskoop en skiet ons feite soos met ‘n haelgeweer die ongelowige wêreld in. Ons doen dieselfde met die mikroskoop – beskou onsself en die plante en die diere in die fynste besonderhede, sodat ons ons geloof in die wonderbare Skepper met wetenskaplike feite kan begrond. Kyk hoe wonderlik, kyk hoe kompleks is alles gemaak – daar móét tog ‘n Skepper wees! En tóg – vir elke argument is daar ‘n teenargument, vir elke siening dat God bestaan is daar ‘n siening dat Hy nie bestaan nie, vir elke bewys dat God skep, is daar ‘n bewys dat die aarde, en die heelal, uit die niet bestaan het en binne bepaalde ritmes haarself skep en onderhou. Feite skep skeptisisme. En die punt van Psalm 8 is nie skeptisisme nie, maar verwondering; dit is nie detail nie, maar eenvoud. Daarin is die oorredingskrag wat in die monde van kinders lê. In die fliek Die Wonderwerker praat Eugené Marais daarvan om “gemesmerise” te word , om betower te word deur dinge so eenvoudig soos mierneste en termiete en bobbejane.

Omdat die digter by kinders geleer het hoe om oortuigend oor God en sy skepping te praat, gaan hy dan op dieselfde trant voort: “As ek u hemel aanskou, die werk van u vingers, die maan en die sterre wat U (lett) daar vasgemaak het…” Is God ‘n mens dat Hy vingers kan hê waarmee Hy kan werk? Nee. Het Hy die maan en die sterre so in die heelal vasgemaak soos wat ‘n naaldwerkster knope op ‘n hemp vaswerk? Nee. Maar as ‘n kind vir jou sê hy of sy kyk na bo en, en sowaar!, dit is wat hulle sien? Is die kind dan verkeerd? Nee! Wie kan nou ‘n beter beskrywing gee van wat daar bo in die hemelruim aangaan as dit! Dis ‘n ander manier van praat, maar dit maak dit nie verkeerd nie. Dit maak dit net soveel meer verstaanbaar. Veral wanneer dit dinge aangaan wat eintlik so groot en so wonderlik is dat ons in elk geval nie in staat is om dit “reg” te beskryf nie, want ons soeke na die “regte” beskrywings ontbreek altyd aan nog feite en bestaan altyd uit nog onbeantwoorde vrae – soos bv oor God, en sy skepping.

Daarom: “As ek na u hemel kyk, die werk van u vingers, die maan en die sterre wat u daar vasgemaak het, wat is die mens dan dat U aan hom dink, die mensekind dat U hom versorg?” Wie is ek nou eintlik, mensekind onder hierdie geweldige uitspansel van die hemelgewelf? Wie is ek dat U met mý bemoeienis maak, dat U aan mý dink, en mý versorg? Want binne die groter prentjie raak ons in alle nederigheid bewus van ons eie plek, raak ons bewus van ons broosheid, ons nietigheid, ons níks.

Die vraag “Wat is die mens?” is ‘n wesensvraag waarmee ons keer op keer deur alle eeue gekonfronteer word. Die volk het reeds in die OT daarmee geworstel. Die Franse filosoof René Descartes het gesê: “Ek dink, daarom is ek.” Die kerkvader Augustinus het baie gedink en nog steeds nie geweet wie hy is nie. Uiteindelik het hy sy hande in die lug gegooi en uitgeroep: “Ek het vir myself tot raaisel geword!” Die Franse christen filosoof Blaisse Pascal het op sy beurt weer oor sy denke rondom die mens opgemerk: “Wat ‘n nuutheid, wat ‘n monster, wat ‘n chaos vol teenstrydighede, wat ‘n merkwaardige produk!”  Verlede jaar het ‘n boek deur die Duitse joernalis en filosoof Richard Precht verskyn met die titel: “Who am I? And if so, how many?”  Hierdie kernvraag van Psalm 8 is inderdaad ‘n kernvraag deur die geskiedenis heen.

Nadat die digter eerste bewus word van sy nietigheid as brose mens binne die grootse skepping, en dan tóg verwonderd kan wees oor die feit dat God met hóm bemoeienis maak, hy wat eintlik maar gelyk is aan niks; dan swaai die psalm om en besef die digter dat die feit dat God met hom bemoeienis maak, van hom ‘n iets maak en nie ‘n niks nie. Om die waarheid te sê – God se betrokkenheid by die mens maak van hom baie meer as ‘n iets. Daarom kan die digter bely dat God ons net ‘n bietjie minder as ‘n hemelse wese, letterlik net ‘n bietjie minder as ‘n god self, gemaak het! Dat Hy ons met aansien en eer gekroon het – ja, Hy sit selfs ‘n kroon op ons koppe – en Hy laat ons heers oor die werke van sy hande, Hy het letterlik “alles onder ons voete gestel” (vs 7) – álles, sy ganse skepping: die skape en die beeste, die wilde diere in die veld, die voëls in die lug en die visse in die see, en alles wat die oseane deurkruis, ja, selfs die seemonsters en die chaosmagte in die see wat in daardie tyd groot vrees by die volke ingeboesem het!

“As ek bo my na die nagtelike uitspansel kyk, wie is ek, nietige mensekind, dat ek oor dit wat onder my voete is mag heers?” (vs 4a, 5, 7b). Die digter is vertroud met die skeppingsverhaal van Genesis 1 – daar waar hy al geleer het dat die mens na die beeld van God geskep is (1:26-27), dat God aan hom die opdrag gee om te heers oor die skepping (28), en dat God na alles gekyk het wat Hy gemaak het, en dit was baie goed (31). Ons is na die beeld van God geskape. As Hy ons, in die beskrywing van kinders, met sy vingers aanmekaargesit het, dan beteken beelddraers dat sy vingerafdrukke op ons is. Dáárin lê ons grootsheid, dáárin lê ons waardigheid, dáárin lê ons opdrag en ons roeping om te heers – nie soos magtige regeerders wat op oorlogsperde alles voor ons en onder ons voete uitwis nie, maar soos begenadigde mense wat onverdiende krone op ons koppe gekry het sodat ons soos mense kan heers wat kies om op donkies te ry en versorgend en dienend na die aarde en die geringes op die aarde om te sien.

Augustinus kon later in sy lewe veel meer positief oor die mens praat toe hy sê: “Iets groots het ons geword, laat niemand homself verag nie: ons was niks, ons is iets. Ons het aan die Here gesê: ‘Dink daaraan dat ons stof is.’ Maar Hy het van die stof ‘n mens gemaak en aan die stof die lewe gegee en in Christus ons Here, die stof na die hemele gevoer. Wat is die wonderlikste: Dat Hy wat God is, mens word, of dat hy wat mens is, ‘n mens van God [genoem] word.”

God het geskep. Psalm 8 besing in die eerste plek die Skepper, nie die skepping nie. Dit is met lof aan die Skepper dat die psalm begin en ook eindig. Sy Naam is oor die hele aarde – Hy is teenwoordig. Die aarde is deurdrenk van God self. Hy het ons na sy beeld geskep, om as sy medewerkers saam met Hom te heers oor hierdie aarde. Toe sy godheid nie vir ons sigbaar was nie en toe ons ons identiteit en roeping as beelddraers nie verstaan het nie, toe herskep Hy Homself as mens, om as Mens te kom wys hoe ons die beeld van God moet weerspieël, sodat ons vingerdrukke as’t ware sy vingerafdrukke kan word. Die mens is so klein, en God maak ons só gróót. Ons kan eintlik net ons hande op ons monde sit en oopmond staar … totdat ons nie anders kan as om in lof uit te breek nie: Here, ons Here, hoe wonderbaar is u Naam oor die hele aarde!”

 

Creative Commons Licence

Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Deuteronomium 6

23 September 2012 – Koninkrykstyd (Dankfees)
Prediker: Dr Tiana Bosman

PinelandsLiturgie-04-11-12

Kliek hier om Deuteronomium 6 te lees

Agtergrond

Moses het pas vir die tweede keer die 10 Gebooie aan die Israeliete voorgehou (Deut 5).

Notas

Vs 4: Shema Israel, Luister Israel. Die naam van die Joodse oggend- en aandgebede. Inhoud daarvan: Die Here is die enigste Here –dws Hy alleen is Here OF Hy is uniek. Dit is die belangrikste deel van die Joodse gebede. Tradisie-vaste Jode resiteer die Shema as hulle laaste woorde voor hul sterf, en ouers leer hulle kinders om dit te bid voordat hulle in die aand gaan slaap.
Vs 5: Liefhê – gaan nie hier om emosionele liefde nie, maar eerder om lojaliteit en toewyding aan die Here.
Hart: die setel van mens se denke
Siel: jou hele lewe/wese
Dws jy moet aan die Here lojaal en toegewyd wees met jou verstand en met jou lewe en met al jou krag.
Vs 6: Lett: Moet in jou hart, dws jou gedagtes bly.
Vs 7: Jy moet dit weer en weer herhaal (resiteer) vir jou kinders
Vs 8: vasbind aan jou voorarm… Latere Joodse tradisie het na die klein leerhouertjies wat aan die voorarms en voorkoppe vasgebind was, verwys as tefillin. Hulle het die vlg gedeeltes uit die torah bevat Eks 13:1-10, 11-16; Deut 6:5-9; 11:13-21. Die doel: om te dien as ‘n teken van die verbondsverhouding en gehoorsaamheid.
Die skynheilige praktyk om hierdie “boksie-tipe”houers voor die voorkop te dra sonder opregtheid van hart het gemaak dat Jesus baie sarkasties daaroor gepraat het (Mat 23:5)

Boodskap

Julle onthou seker almal die Afrikaanse liefdesliedjie “Onthou om te onthou … vergeet om te vergeet”. Hierdie lied kon net sowel ‘n christelike lied gewees het, ‘n psalm. Want die Christelike geloof is ‘n onthou-religie. Ons het dit laasweek ook gehoor met die lees van Psalm 126. Ons leef tussen herinnering en hoop. Ons het ‘n gemeenskaplike boek met geskiedenis en stories en getuienisse in wat ons aan mekaar saambind. Ons lees die boek saam, ons praat daaroor, ons leer ons kinders daarvan. In die boek leer ons vir God ken, en vir Jesus. Hierdie boek is identiteitsvormend, want ons leer ook onsself ken.

Dit is hoekom daar ‘n Sondag is, en ‘n kerklike jaar met verskillende seisoene, en hoekom ons kerk toe kom, hoekom daar verskillende elemente en rituele in die erediens is. Lofprysing, gebede, vredesgroet, skuldbelydenis, geloofsbelydenis, Skriflesing, die prediking, nagmaal, offergawes, danksegging, seëninge – alles maniere waardeur ons herinner word aan wie God is, aan wie onsself is, en waar ons vandaan kom, die pad wat God met ons kom loop het, en hoedat Hy telkens weer met ons oor begin en aan ons ‘n identiteit gee wat ons nie verdien nie, maar wat aan ons toegesê word omdat Hy nie bereid is om ons te laat gaan nie. ‘n Dik boek vol verhale wat hiervan getuig. En waarby ons nog ons eie persoonlike verhale ook kan voeg.

Om te onthou, sê Dirkie Smit, is die mees basiese Christelike deug wat mens kry. Dit is dan ook waartoe Deut 6 ons oproep. Om te onthou – vandag hier by die kerk in die diens, maar ook elke ander dag, ook by ons huise waar ons met ons kinders en kleinkinders daaroor praat, en wanneer ons oppad is, by die werk, by die skool, by die winkel, wanneer jy gaan slaap en wanneer jy opstaan.

In die eerste plek moet ons onthou wie God is. Ons moet onthou hoedat Hy Hom van die begin af met die mensdom bemoei het. En toe dinge skeefgeloop het, hoedat Hy oor begin het. En hoedat Hy ‘n klein nietige ou volkie raakgesien het wat as slawe in Egipte gewerk het, en Hy het hulle bevry en aan hulle ‘n goeie land gegee, ‘n land van melk en heuning, met huise en landerye en voorrade en vrugteboorde en kos waarvoor hulle nie gewerk nie. Die Here het hulle geseën.

Ons moet ook die ongehoorsaamheid van die volk onthou. Keer op keer. Hoedat hulle die Here begin vergeet en ander gode aanhang, hoedat hulle die geduld van die Here op die proef stel en sy gebooie verontagsaam. Die verskriklike gevolge van hulle dade en hoedat God maar elke keer weer oor begin.

Ons, as Nuwe Testamentiese gelowiges, het veel meer om te onthou as die Israeliete van ouds. Ons moet onthou van Jesus, wie Hy is en waarom Hy mens geword het. Ons gaan juis nou die Adventstyd in en oor twee weke gaan die kinders in die diens vir ons die storie van sy geboorte vertel. Ons moet onthou van sy bediening aan die Jode. Maar ons moet ook onthou hoedat Hy die mure tussen mense en groepe kom afbreek het, en hoedat Hy die eerste gebod van liefde vir God eksplisiet kom uitbou het om liefde vir die naaste in te sluit. En hoedat Hy deur sy lewe en gelykenisse kom wys het dat ons naastes dikwels mense is wat anderkant ons eie grense lê. Na Jesus se dood en sy opstanding is daar nie meer een spesiale volk wat voorrang geniet nie. Almal is op gelyke voet voor God en sy kinders is almal wat bereid is om sy naam te bely. Geen mens of groep het meer die reg om ander mense of groepe uit te sluit nie. Die goeie nuus van die evangelie, van Jesus se koms en sy oorwinning, is vir die hele wêreld bedoel. Ons moet ook dit onthou. En dankbaar wees daaroor. Want daar is waarskynlik nie een van ons hier wat Joodse bloed in ons are het nie. Meeste van ons se voorouers was heidene wat van Europa af oorgekom het na Suid-Afrika toe. Juis omdat Jesus die grense kom afbreek het tussen Jode en heidene kan ook ons vanoggend hier sit. En word die kerk die nuwe Israel. In die proses moet ons verder onthou dat ons ‘n algemene christelike katolieke kerk bely – ‘n kerk sonder grense.

Dan moet ons ook ons eie verhale nie vergeet nie. Ons geskiedenis. Die afgelope honderd jaar en wat alles in die wêreld gebeur het. Die holocaust in Europa, rassisme in Amerika, apartheid in Suid-Afrika, die oorlog tussen China en Japan in die Ooste, ons eie grensoorloë, die geweld in Sirië op die oomblik. Dit kan tog nie wees wat God in gedagte gehad het nie? Iewers langs die pad het mense en volke wat hulleself christene noem, van God vergeet, en van sy gebooie. Dit terwyl ons opgeroep word om asb tog net nie te vergeet nie! Ter wille van die toekoms moet ons die verlede onthou, sodat ons daaruit kan leer, sodat ons die foute dalk in die toekoms kan vermy.

En ons moenie ons eie verhale vergeet nie. Veral ook nie ons persoonlike skuld en ons skandes, ons verkeerdhede nie. Ons moet dit ook nie probeer wegsteek nie. Ons moet bereid wees om ons geskiedenis in die oë te kyk en om daarvan te vertel. Ons moet bereid wees om dit te bely – voor God en ook voor mense. Ook voor onsself. Almal van ons het al afdraaipaaie geneem, of is dalk tans op een. Ons moet dit nie probeer goedpraat nie. Ons moet dit erken en bely.

En dan moet ons onthou dat dit vergewe is. Nie net die sondes van die volk Israel nie, nie net die onvermoë van die dissipels om te verstaan nie, nie net die groot misdade wat al in die geskiedenis gepleeg is nie, maar ook ons eie persoonlike skulde en skandes, ook die bloedbevlekte bladsye van ons eie stories – ook dit is vergewe. As ons nie naas alles ook onthou dat ons vergewe is nie, dan word ons gevangenisse van ons verlede. Dit terwyl die Here reeds die tronkdeure oopgesluit het sodat ons buite, in die sonskyn, ‘n vry toekoms tegemoet kan gaan. As ons nie onthou dat ons vergewe is nie, dan is dit asof ons steeds as slawe in Egipte klippe kap, dit terwyl ons boeie al lankal afgehaal is.

En wanneer ons as vry mense buitentoe stap, die sonskyn tegemoet, en ons sien die mense wat ons kwaad aangedoen het daar staan, dan moet ons ook onthou om hulle te vergewe. Om te onthou is die mees basiese christelike deug. En om te vergeet kan sonde wees – omdat ons dikwels so doelbewus vergeet, so doelbewus nie herinner wil word nie. Daarom lees ons liewer nie meer die koerant nie, en kyk ons nie meer nuus nie – want ons wíl nie weet nie. Om nie te wíl weet wat om jou aangaan nie, is sonde. Maar soms kan onthou ook sonde wees. Want die dinge wat vergewe is, kan en moet vergeet word. Om iemand se sonde heeltyd te onthou, om onsself heeltyd daaraan te herinner, om ou koeie uit die sloot te grawe en dieselfde dinge oor en oor op te haal – dit is sonde, sê Jesus in Matt 18. Christene wat onthou dat hulleself vrygekoop is uit hulle slawerny en ook uit hulle sonde, is mense wat kan onthou om ander hul vryheid te gun.

Wanneer ons onthou om hierdie boek te lees en daaroor te praat – nie net Sondae in die kerk nie, maar daagliks en oral – en wanneer ons dit weer en weer vir ons kinders vertel, en hulle daaraan herinner met tekens en rituele en ons lewens, dan kan ons nie anders as om uit dankbaarheid te leef nie, want onthou: “Ons was in Egipte die farao se slawe, en die Here het ons daar deur sy magtige dade bevry…” En ons was verlore in ons sonde en van God vervreem, maar Jesus het ons vrygekoop en ons verhouding met God is herstel. Hy maak ons sy kinders. Hy noem ons sy kinders. Onthou om te onthou…

Creative Commons Licence

Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Markus 8:27-38

16 September 2012 – Koninkrykstyd (3de Skeppingsondag)
Prediker: Dr Tiana Bosman

Pinelands Liturgie-16-09-12

Kliek hier om Markus 8:27-38 te lees

Agtergrond

Ons het nou al ‘n redelike pad deur Markus gestap die afgelope maande. Vanaf hfst 1 waar Jesus begin preek, sy dissipels roep en wondergenesings begin verrig. In hfst 3 het ons gesien hoedat Hy sy weerstandsbeweging op die been bring met die amptelike aanstelling van die twaalf en deur sy eie familie verwerp word – omdat hulle hulle geskaam het vir sy optrede en sy woorde. Daarna fokus Hy in hfst 4 daarop om die mense dmv gelykenisse te leer. Toe Hy en sy dissipels op die meer na die oorkant vaar het ‘n geweldige storm losgebars, maar Jesus het die wind bestraf en die see tot bedaring gebring. Sy dissipels was met groot ontsag vervul (4:41) en het vir mekaar gesê: “Wie kan Hy tog wees dat selfs die wind en die see Hom gehoorsaam?” En van nou af leef hierdie vraag heeltyd in hulle “Wie is hierdie man regtig? Die Een vir wie ons alles laat staan het? Hoe kan Hy hierdie dinge doen?”

Jesus genees nog mense en gaan daarna na sy tuisdorp, Nasaret, net om daar deur sy eie mense verwerp te word. Hulle het gereken hulle ken Hom, maar met sy besoek het Hy besef dat hulle inderwaarheid niks van Hom weet nie. Hulle eie vooroordele het hulle verblind. Hy onderrig die twaalf en stuur hulle uit om die evangelie te verkondig, duiwels uit te dryf en mense te genees. Sy Naam loop Hom vooruit en mense het begin praat (6:14-16). Koning Herodes verneem na hierdie Jesus, waarop sommige sê dat Hy Johannes is wat uit die dood opgewek is, ander sê Hy is Elia, en nog ander sê Hy is ‘n profeet soos een van die ou profete.
Intussen verrig Jesus steeds wonderwerke en gaan Hy voort om die skare te leer. In hfst 7 gaan rus Hy in die heidense gebied Tirus, soos ons laasweek gehoor het, net om daar deur ‘n opdringerige Griekse vrou lastig geval te word wat vir Hóm ‘n lessie in inklusiwiteit gee. Na nog ‘n paar wonderwerke – en midde in dit ‘n teregwysing vanaf Jesus omdat sy dissipels “steeds so traag is van begrip? Julle het oë, sien julle dan nie? Julle het ore, hoor julle dan nie?” (7:17-18) – kom ons by die laaste gedeelte van hfst 8, ons teksgedeelte vir vandag. ‘n Teks waarin dit blyk dat Petrus intussen “bygekom” het, nie meer so traag is van begrip nie, maar die lig gesien het oor wie Jesus dan nou éíntlik is…

Die gedeelte begin waar Jesus en sy dissipels na die dorpies naby Sesarea-Filippi gaan. Dit was ‘n heidense gebied waarbinne die Romeinse keiser geëer is, en name soos Seun van God, Verlosser en selfs God is aan hom toegeken. Diegene wat hulself in die gebied bevind het en nie aan die keiser die eer gegee het wat hom toekom nie, was met die dood strafbaar. Jy moes dus jou woorde tel, want jy weet nooit wie jou sou kon hoor nie.

Lees Markus 8:27-38
Vs 27: “Langs die pad” > “op die weg” na Jerusalem. Hierdie frase kom van nou af dikwels voor om Jesus se “op-weg-wees-na-Jerusalem”, sy eindbestemming, aan te dui. Hy beweeg nie nou meer net amper lukraak van plek tot plek om mense te leer en te genees nie. Daar is ‘n wending in sy bewegings, Hy het nou ‘n spesifieke doel voor oë, en daarvoor moet Hy na Jerusalem toe gaan. Hy wil graag sy dissipels met Hom saamneem op hierdie weg, vandaar dan sy vraag…
29: Petrus antwoord Hom baie gewaagd, inaggenome die gebied waarbinne hulle hul bevind…

Boodskap
Wat gaan hier aan? Hoekom lok Jesus die dissipels uit om te sê wie hulle dink Hy is, en wanneer Petrus dan letterlik sy eie lewe in gevaar stel deur vir die eerste keer ‘n bietjie insig te toon en reg te bely dat Jesus die Christus is, dan maak Jesus hom onmiddellik stil? Plaas dat Hy dankbaar is omdat iemand uiteindelik iets begin verstaan van wie Hy is en waarom Hy gekom het.

Net nadat Jesus dan vir Petrus vermaan het om ‘n wag voor sy mond te sit, begin Hy die dissipels leer met die mees onvanpaste en verregaande lering waarvan hulle nog ooit gehoor het. Hy praat van Homself as die Seun van die mens wat baie moet ly, wat deur die leiers verwerp moet word en doodgemaak moet word, en drie dae later moet opstaan. Hy het ook nie doekies omgedraai nie, maar reguit met hulle gepraat. Dit is die eerste van drie kere dat Jesus sy dood en opstanding aankondig. Nou is Petrus die een wat Jesus eenkant neem (nogals heel pastoraal!) en vir Hóm berispe en probeer stilmaak. Maar Jesus draai kom, kyk vir die dissipels, en berispe op sy beurt vir Petrus en maak hom kwaai stil met ‘n aanklag waarin Hy vir Petrus “Satan” noem!

So: Eerste vra Jesus vir die dissipels wie sê hulle is Hy. Toe Petrus, op die hoogtepunt van sy geestelike lewe, bely dat Jesus die Christus is – dit is die eerste keer dat hierdie belydenis in Markus gemaak word behalwe vir 1:1 wat as opskrif van die boek dien – toe maak Jesus hom stil en belet Hy die dissipels om vir enigiemand te vertel wat Petrus pas kwytgeraak het. Hierna noem Jesus Homself ook nie weer die Christus nie, maar Hy verwys na Homself as die Seun van die mens, en sê boon-op dat Hy baie moet ly en selfs doodgemaak moet word. Petrus is ontsteld dat Jesus so oor Homself praat en probeer Hom daarom stilkry. Maar Jesus vererg Hom en noem vir Petrus “Satan”. Hy maak hom met dieselfde woorde stil as wat Hy twee maal vantevore die demone stilgemaak het! Petrus wat met die beste bedoelings op aarde probeer om eenkant vir Jesus van hierdie “vreeslike dwaling” af te kry om ‘n lydende persoon te word. Inderdaad: Wat gaan hier aan?

Ons het hier te make met een van die grootste misverstande, indien nie die heel grootste nie, van die Christelike geloof. ‘n Geloof wat voortvloei uit die Joodse geloof van die OT. Daar waar die volk twee maal in ballingskap weggevoer is, waar hulle alles verloor het – hulle mense, hul besittings asook hul identiteit – waar hulle onderdruk is deur die heersers en die magstrukture van die Babiloniese en die Persiese Ryk. Daar waar die profete opstaan uit die puin en die boodskap van hoop en bevryding begin verkondig. “Hou moed, hou uit, byt vas, in die lyn van Koning Dawid sal daar ‘n nuwe Koning kom, die Messias. Hy sal die verlossing bring. Hy sal ons vry maak. Hy sal op die troon sit en regeer. Hy sal ons volk herstel, en ons sal weer met hoop en vreugde kan leef.” Sedert die tyd van geweldige verliese en intense onderdrukking in die OT sien die volk met reikhalsende verlange uit na die dag waarop die belofte van die profete in vervulling sal gaan, die dag waarop die nuwe koning na vore sal tree, sy volk sal lei, en met militêre strategieë en geweld die Romeinse mag sal onttroon.

Die Hebr woord wat in die OT gebruik is vir die koning wat sal kom is “Messias”. In die Grieks van die NT is dit “Christus”. Dit beteken “Gesalfde” of “Koning”. Wanneer Petrus dus bely dat Jesus die Christus is, spreek hy hiermee sy verstaan uit van Jesus as die langverwagte Messias, die Christus wat op glorieryke wyse gekom het om die volk deur middel van ‘n politieke opstand te lei en te bevry. Petrus wil met sy belydenis sê dat die rewolusie op hande is.

Hiermee kan Jesus Homself egter nie vereenselwig nie. Dat Hy die Christus is, is waar, maar dat Hy die Christus is wat mense verwag het, dit is nie waar nie. En solank mense sy titel verkeerd gaan verstaan, kies Hy dat hulle hulle moet weerhou daarvan om dit te gebruik. Daarom doen Hy weg met die titel “Christus” en noem Hy Homself eerder die “Seun van die mens”. Jesus is die enigste een wat herhaaldelik so na Homself verwys. En Hy begin dan die dissipels leer wat die titel “Seun van die mens” beteken. In híérdie titel lê sy roeping opgesluit, sy taak, die rede waarom Hy op weg is na Jerusalem: Hy sal baie moet ly, Hy sal verwerp word en Hy sal doodgemaak word. Niks sê dit beter as “Seun van die mens” nie – Seun van God wat volledig mens geword het, wat afsien van die beeld van heerlikheid en glorie wat mense vir Hom in gedagte het, wat nie gekom het om ander te laat ly en om die lewe te bring nie, maar om self te ly en te sterf. Hierdie roeping van Jesus is wel ook ‘n politieke roeping, dit is ‘n rewolusie, maar nie een wat gedryf word deur mag en geweld nie.

As Petrus Hom dan probeer stilmaak sien Jesus die werke van die duiwel in Petrus se gedagtes. Net voor Jesus sy openbare bediening begin het, het die duiwel Hom reeds in die woestyn versoek om van sy rol as lydende Messias af te sien. Die volgende aanval is deur Jesus se grootste vertroueling – Petrus. En die duiwel gebruik hom op die hoogtepunt van sy insig oor wie Jesus is! (Dis dalk ‘n goeie waarskuwing – mens se geestelike hoogtepunte is nie altyd die veiligste tye in jou lewe nie!)  Die verskriklike is juis dat Petrus die regte belydenis oor Jesus kan uitspreek, maar steeds die perspektief van die Satan verteenwoordig! Jesus ontmasker die Satan wat nie dink aan wat God wil hê nie (‘n lydende Messias), maar aan wat die mense wil hê (‘n grote triomfantlike Messias!) Petrus se fantasieë van mag moet afgebreek word deur duidelike en helder realisme.

En toe roep Jesus die ander mense wat daar was nader, en Hy leer hulle saam met die dissipels wat dit hulle sal kos as hulle kies om agter Hom aan te stap as die Seun van die mens, en nie as die Messias soos hulle dit wil verstaan nie.

“As iemand agter My aan wil kom, moet hy homself verloën, sy kruis opneem en My volg, want wie sy lewe vir homself wil behou, sal dit verloor; maar wie sy lewe vir My en die evangelie verloor, sal dit behou.”

Om jouself te verloën – Dit gaan nie hier om die ontkenning van persoonlike ervaringe of jou eie unieke menswees of jou menslike regte nie. Dit gaan wel om ‘n roepe weg van ‘n selfgesentreerde lewe waar jy vir jouself die belangrikste persoon in die wêreld is, na ‘n lewe wat gerig word deur die liefde van God. ‘n Liefde wat in opstand kom teen onderdrukkende magstrukture en dit uitdaag, selfs (of juis omdat) al is jy nie die een wat onderdruk word nie.

Dit vra ‘n bereidwilligheid om agv hierdie radikale liefde jou kruis op te neem. En dan nie in die vorm van ‘n hangertjie om jou nek of as metafoor vir persoonlike lyding, soos bv die slagspreuk van “elke huis het sy kruis” en daaronder gaan ons gebuk, maar dit moet jy maar gelate aanvaar en voortstrompel onder die las daarvan en in die hoop van ‘n hemelse beloning eendag nie. Dit gaan nie om ‘n passiewe aanvaarding van jou lot nie. Hierdie verstaan van kruisdra het nie in Markus se tyd bestaan nie. Toe hy sy evangelie geskryf het was daar ‘n Joodse opstand aan die broei, met die gevolg dat fisiese houtkruise algemeen voorgekom het. Dit was die wrede vorm van doodstraf wat deur die keiser opgelê is vir almal wat polities andersdenkend was – dus ook vir almal wat nie meer die keiser as God aanbid het nie, maar wat bereid is om te bely dat hierdie Jesus man die ware Messias is. Indien iemand tydens hul ondervraging deur die regering se veiligheidsmagte sou erken dat hulle hul vereenselwig met die heerskappy van God, sou dit klagtes van opruiendheid meebring in ‘n wêreld waar Caesar alleen as heer erken mag word. Selfverloëning gaan dus om baie duur politieke keuses. Jesus roep ons tot ‘n bereidheid om tereggestel te word as dit is wat dit vra om sy heerskappy te bely in ‘n land of ‘n gebied waar ander heersers (skynbaar) die hef in die hand het. In die aanloop tot die opstand het die Joodse nasionaliste die volk aangemoedig om die swaard op te neem teen Rome. Hierteenoor kom Jesus met die radikale andersoortige roeping om die kruis op te neem. Om aktief bereid te wees daartoe, om aktief gereed te maak vir hierdie pad, op weg na Jerusalem, op weg na Golgota.

Ons moet versigtig wees om die kruise wat ons dra te vinnig te vergeestelik. Dit het eintlik niks met die geestelike te doen nie, maar alles met die werklike lewe – daar waar mense uitgebuit word, onderdruk word, verneder word, daar waar hulle van hul regte ontneem word, daar waar kinders se regte op veilige huise en opvoeding en onderrig hulle ontneem word, daar waar weerlose mense in vrees lewe omdat moordenaars en verkragters in die strate loop,  en omdat mense nie meer weet of hulle hul kinders kan leer om die polisie of die dominee of die onderwyser te vertrou of nie. Dit is om in opstand te kom teen alle magte wat in die weg staan van die heerskappy van God op aarde. Dit is om strukture wat ongeregtigheid in stand hou, aktief teen te staan en om nuwe strukture op te rig wat gebou is op geregtigheid en vrede en integriteit. Daar waar jy jou kruis opneem omdat jy glo in wat reg is, en omdat jy doen wat reg is, nie ter wille van jouself nie, maar ter wille van ander wat jou nodig het, ter wille van die koms van die koninkryk. Dit kan selfs beteken dat jy jou lewe verloor, maar dan nie omdat ander dit neem nie, maar omdat jy bewustelik bereid was om dit te gee. Soos Bonhoeffer, wie se gebed ons netnou gelees het. As vooraanstaande Duitse akademikus was hy in die posisie om veilig en gemaklik te leef, maar omdat hy opgestaan het vir wat reg is was hy lank in die tronk, is hy enkele dae voor die einde van WO2 aan die galg tereggestel, en is sy liggaam op ‘n hoop saam met ‘n klomp Joodse lyke brandgesteek. En voordat hy die trappies na die galg geklim het het hy gekniel en bewustelik rustig vir die laaste maal tot God gebid. Hy kon dit doen want hy het vooraf geweet wat hy kies en waantoe dit hom kon neem. Die bekendste boek wat hy geskryf het, het immers die titel The Cost of Discipleship.

Elkeen wat op die wyse homself verloën, sy kruis opneem en vir Jesus volg, diegene wat bereid is om hul lewens vir Christus en die evangelie te verloor, dít is die mense wat op die ou-end hul lewe sal behou. Daarom kon Bonhoeffer voor sy teregstelling in sy laaste afskeidwoorde aan sy vriende sê: “This is the end, for me the beginning of life”. Daarom kon Jesus, die lydende Christus, aan die kruis net voordat hy sy laaste asemteug uitblaas, sy volvoering van sy roeping aankondig, die klimaks van sy aktiewe taak op aarde, die oorwinning in die oomblik van sy sterwe: “Dit is volbring.” Hy wás die Messias, die langverwagte Christus, die Koning wat sou kom. Hy was dit net gans anders as wat die mense verwag het. Hy het gekies om op aarde van die kruis sy troon te maak.

Practice what you preach. As jy vir Jesus as Christus bely, maak seker dat jy wéét wat jy sê. Hy het as die lydende Christus gekom. Dáárin lê sy aktiewe roeping. Ons wil onsself mos christene noem, afgelei van Christus. As jy nie werklik ‘n christen kan of wil wees nie, moet jouself nie so noem nie. Moet ook nie dan oor Christus praat asof jy Hom ken nie. So doen jy meer skade as goed.

Petrus, wat die dissipelkring verteenwoordig, het reg bely, maar verkeerd verstaan. En nadat Jesus hulle drie maal reguit geleer het van sy lyding het Petrus wel by die punt gekom waar hy in woord bereid was om homself te verloën (14:31). Maar toe die oomblik van waarheid aanbreek het sy moed hom begewe en ontken hy enige assosiasies met hierdie Jesus man.Die heel laaste woorde wat Petrus in die evangelie sê, is nie ‘n belydenis nie, maar ‘n eed van ontkenning en verwerping.

Wat wil jy glo oor Jesus? Want dit gaan bepaal hoe jy leef; waarvoor jy leef en vir W/wie jy leef … of sterf.
Wie, sê jy, is Hy?
 

Creative Commons Licence

Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.