Filippense 3:17-4:1

24 Februarie 2013 – 2de Sondag in Lydenstyd
Prediker: Bianca Botha

Die brief aan die Filippense, staan bekend as die brief van blydskap en vriendskap. Paulus skryf dié brief vanuit die tronk aan die mense in Fillipi, met wie hy, soos dit regdeur die brief duidelik is, ‘n baie goeie en nabye verhouding gehad het. Dit is een van sy mees intieme briewe en word dan ook ingelei met die woorde:
“Ek dank my God elke keer as ek aan julle dink. In al my gebede bid ek altyd met blydskap vir julle almal, omdat julle van die eerste dag af tot nou toe saamgewerk het aan die verkondiging van die evangelie.” (1:3-4)

Filippi, was geleë in die streek van Masedonië. Hoewel dit nie deel uitgemaak het van Italië, wat hier Noord-Wes lê nie, was dit ‘n kolonie van Rome en het hulle daarom volgens wet gefunksioneer asof hulle deel was van Rome. Die mense in Fillipi het dan ook al die regte en voorregte geniet, wat aan enige ander Romeinse burger – die wat in Rome gebore is – toegeken is.
In Handelinge 16 lees ons dat Paulus self verantwoordelik was vir die stigting van die gemeente in Filippi en hy skryf dan hierdie brief omdat hy besorg is oor hulle. In die brief spreek hy ‘n paar sake aan. Eerstens, bedank hy die gemeente vir hulle ondersteuning en verseker hy hulle dat sy gevangenskap nie die uitbreiding van die evangelie verhinder het nie. In hoofstuk 2 moedig hy hulle aan om eensgesind te wees en die voorbeeld van Jesus Christus te volg, en dan vind ons hoofstuk 3…

Lees Fil 3:17-4:1

In hierdie gedeelte, en die deel wat dit voorafgaan, is Paulus besig om met die mense in Filippi te praat oor hul identiteit as gelowiges. Want aan die een kant word hulle gekonfronteer met die feit dat hulle Romeinse burgers is, wat in ‘n totale ander wêreld leef as die Joodse-Christene. En aan die ander kant is dit juis die Joodse-Christene wat vir hulle sê dat hulle nie waarlik gelowiges is nie, omdat hulle nie die Joodse voorskrifte nakom en nie besny is nie. Reeds aan die begin van hoofstuk 3 waarsku Paulus hulle teen hierdie dwaalleeraars en die “betekenislose besnydenis.” Hy herinner hulle daaraan dat hulle identiteit in Christus lê; dat dit eintlik al is wat saakmaak. En in ‘n poging om hulle te help “om op die regte pad te bly,” en te leef volgens hul identiteit as Christene moedig Paulus hulle dan aan om sy navolgers te wees.

Hierdie is nie ‘n arrogante of voor-op-die-wa stelling, waarmee Paulus probeer sê “Kyk, ek is perfek,” nie. In vers 10-12 lees ons:
“Al wat ek wens, is om Christus te ken, die krag van sy opstanding te ondervind en deel te hê aan sy lyding deur aan Hom gelyk te word in sy dood, in die verwagting dat ek self deel sal hê aan die opstanding uit die dood. Ek sê nie dat ek dit alles al het of die doel al bereik het nie, maar ek span my in om dit alles myne te maak omdat Christus Jesus my reeds Syne gemaak het.”

Paulus is dus baie bewus van die feit dat hy self ‘n feilbare en gebroke mens is, maar hy is ten diepste oortuig dat God deur Jesus Christus sy lewe kom verander het en dat die Gees in hom werksaam is. Dit is maw nie die voorbeeld van sy suksesse wat hulle moet volg nie, maar die voorbeeld van sy bereidwilligheid om Christus na te volg.

Paulus besef die noodsaaklikheid daarvan om mense in jou lewe te hê wie se voorbeeld jy kan volg; mense na wie jy kan kyk en by wie jy kan leer. Daarom wys hy dan ook na die ander mense in die gemeente/in hulle omgewing. “Kyk/let op/neem kennis van/hou dop die mense wat lewe (letterlik: wat wandel) volgens die voorbeeld wat ons vir julle stel.
Die Griekse woord túpon wat hier vertaal word as voorbeeld, verwys na ‘n hou/slag wat ‘n merk agterlaat – amper soos ‘n stempel. Volgens Paulus is sy lewe dus ‘n stempel wat op ander gelowiges afvryf, maar hy self is nie die argitipe/die oorspronklike nie. Paulus se lewe word gevorm volgens die voorbeeld van Christus en wanneer hy die mense dan oproep om hom te volg, moedig hy hulle indirek aan om vir Christus te volg.

Hierdie idee van navolging was baie belangrik in die antieke kultuur en veral in die Joodse tradisie. In daardie tyd het die verwerwing van kennis en vaardighede nie in die eerste plek deur boekekennis plaasgevind nie, maar deur direkte kontak met leermeesters/mentors. Die manier waarop hierdie leermeesters geleef het (hulle leefstyl) was dus net so belangrik soos die inhoud van hulle leeringe.

Die konsep van navolging het my laat dink aan ‘n oom wat ek so 2 jaar gelede ontmoet het.
Op amptelike kerk-besigheid – glo dit of nie – het ek en ‘n paar kollegas eendag besoek afgelê aan Van Ryn Brandewyn Distileerders. Daar ontmoet ons toe ‘n man met die naam Uncle Abe. Uncle Abe is reeds vir 37 jaar ‘n meester kuiper. Vir dié wat dalk nie weet nie, kuipers is mense wat wynvate met die hand maak. Dis ‘n vaardigheid wat oor dekades geslyp word en die enigste manier wat jy kan leer om ‘n kuiper te word is deur dit by iemand anders te leer. Dws deur ‘n leermeester te hê. Uncle Abe vertel ons toe hoe hy by sy pa, en sy pa by sy oupa, geleer het hoe om vate te maak en dat dit so van generasie tot generasie oorgedra is. Hy het ook vir ons gedemonstreer hoe die vate gemaak word, en dit is regtigwaar ‘n kuns – en ‘n baie presiese kuns daarby. Maar hy sou dit nooit kon aanleer as sy pa nie ‘n goeie kuiper was nie. En dit het hom jare gevat om ‘n meester kuiper te word. Eers het hy, reeds as kind, net gekyk en gekyk wat sy pa doen: hoe hy die regte hout kies en die hout panele so vorm dat hulle presies in mekaar pas. Later, het hulle dit saam begin doen, saam aan ‘n vat gewerk, sodat sy pa hom nog kon help. En so het hy geoefen en geleer, totdat hy dit uiteindelik op sy eie kon doen. Daar was geen kortpad nie. Die enigste manier wat hy daardie kuns/vaardigheid kon aanleer was om sy pa reeds van ‘n jong ouderdom af dop te hou; deur af te kyk by ‘n kenner.

En dit is wat Paulus wil hê gelowiges in Filippi moet doen. Hy moedig hulle aan om die voorbeeld te volg van diegene wat ware navolgers van Christus is; diegene wat reeds die kuns van navolging aangeleer het, eerder as die wat dink hulle weet wat hulle doen, “vyande van die kruis.”
Hoewel ons nie weet presies wie hierdie vyande van die kruis is nie, is daar twee moontlikhede. Die waarskynlikheid is groot dat dit Joodse Christene was wat daarop aangedring het dat die nuwe bekeerlinge aan die wette en vereistes van die Tora moes voldoen. Daarteenoor verkondig Paulus vryheid van Joodse wettisisme en wys dat Jesus se kruisdood en opstanding dit moontlik gemaak het vir almal om deel te word van die geloofsgemeenskap. Terwyl hulle fokus op die uiterlike merk van die besnydenis en ander rituele, fokus Paulus op Christus se Verlossingsdade en die transformasie wat deur Hom plaasvind. Hulle fokus dus nie op navolging van Christus nie, maar op hul status in die Joodse gemeenskap en die navolging van die wet. Hulle leef dus met die verkeerde ingesteldheid en moedig die mense in Filippi aan om dieselfde te doen.

Die ander moontlikheid is dat dit gnostiese Christene was, wat aan die ander kant van die spektrum gelê het en hul Christelike Vryheid misbruik het. Hulle het hulself oorgegee aan hulle liggaamlike en fisieke behoeftes, omdat hulle geglo het hulle is in elk geval reeds gered, so dit maak nie saak hoe hulle leef nie. Hoe dit ook al sy, Paulus is baie bewus van die negatiewe invloed wat die verkeerde “rolmodelle” op die geloofsgemeenskap kan hê en daarom, moedig hy hulle nie net aan om die regte rolmodelle te volg nie, maar herinner hy hulle ook aan die feit dat hulle (ons) burgers van die hemel is.

Soos wat Filippi ‘n kolonie van Rome is, is die Christene in Filippi (en per implikasie Christene oral), ‘n kolonie van hemel. As ‘n kolonie ontvang hulle dus beide die regte en voorregte, sowel as die verantwoordelikhede wat daarmee saamgaan. Die kolonie behoort te leef asof hulle deel is van die moederstad en net so behoort Christene nou reeds te leef as burgers (en verteenwoordigers) van die hemel. Dit is dus terselfdetyd ‘n troos en ‘n oproep. Die kolonie ontvang die beskerming van die moederstad, maar neem dan die verantwoordelikheid aan om as burgers en verteenwoordigers van daardie stad op te tree en om lojaal te wees teenoor hul moederstad.

Paulus moedig dus nie net die gemeente aan om sy voorbeeld en dié van die ander Christelike leiers in die gemeenskap te volg nie. Hy moedig hulle ook aan om mense te wees wat nagevolg kan word; om nou reeds as burgers van die hemel te leef. Hy sê nie dat hulle burgers van die hemel gaan wees nie. Hulle (en ons) IS burgers van die hemel. Soos soveel ander kere in die Bybel word die gelowiges hier ook opgeroep om anders te leef en op te tree as die res van die wêreld; om volgens ander norme en waardes te leef; om ander dinge belangrik te ag as die res van die wêreld. As Christene behoort ons nie aardsgesind te wees nie; behoort ons nie behep te wees met ons status en aansien en met ons eie belange nie. As ons onsself Christene en navolgers van Christus noem, moet ons besef dat die mense rondom ons ook na óns kyk, ons dophou en let op hoe ons leef – mense binne ons eie gemeente en geloofsgemeenskap, maar ook mense van buite.
Tog weet ons dat niemand van ons perfek is nie; dat ons, soos Paulus, nog nie die doel bereik het nie; dat ons dit eintlik nie uit ons eie kan doen nie.

Die wonderlike nuus is dan ook dat ons dit nie uit onsself hoef te doen nie. Ons lees dit in die teks.
“Deur die krag waarmee Hy alles aan Homself onderwerp, sal Hy ons nederige liggame verander om soos sy verheerlikte liggame te wees.” En nie net ons liggame nie. Wanneer Paulus hier praat van liggaam, verwys hy eintlik na die totale self. Eindelik sal Christus ons heeltemal transformeer, sodat ons waarlik soos Hy sal lyk, sodat ons waarlik soos Hy sal wees.
“Daarom, my broers, moet julle vasstaan en getrou bly aan die Here.”
Daarom moet ons aanhou om na die regte Leermeester te kyk, om saam met Hom te werk en te oefen, sodat ons, deur sy krag, uiteindelik die doel kan bereik. Ons heel belangrikste Rolmodel is Jesus Christus. Ons sien keer op keer in die media en in die wêreld, dat aardse rolmodelle altyd die potensiaal het om ons teleur te stel, maar Jesus se voorbeeld stel nooit teleur nie. Hy is die ware Leermeester. “Om Hom te ken, (en dus na te volg) oortref alles in waarde.”

Terwyl ek met hierdie teksgedeelte besig was hierdie week was daar twee vrae wat baie pertinent by my opgekom het, en miskien is dit dan ook die twee vrae waarmee ek julle wil laat hierdie week.

Aan die een kant moet ons onsself afvra: “Na wie kyk ons?”
Wie is die mense in ons omgewing en gemeenskap, wat vir ons voorbeelde is? Wat Jesus se stempel op ons lewens afdruk. Sien ons nog vir Christus raak in die mense rondom ons en is dit dan die mense wat ons navolg, of volg ons dalk eerder dié wat aardsgesind is.

Aan die ander kant moet ons vra: “Wat sien ander wanneer hulle na ons kyk?”
Kan ons met vrymoedigheid sê: “Wees my navolgers; of volg my voorbeeld”?
Sien mense (binne en buite die gemeente) nog vir Christus wanneer hulle na ons kyk? Kan hulle leer by ons deur ons dop te hou en deur te let op hoe ons lewe?

Mag ons besef dat ons, deur die krag van Christus, nou reeds burgers van die hemel is, en mag ons daarvolgens leef.

Creative Commons Licence

Kopiereg: Hierdie werk deur Bianca Botha word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.