Lukas 24:13-35 – 2014

4 Mei 2014 Pinelands Pase 3
Prediker: Dr Tiana Bosman

Teks
24 daar is geen konkrete bewyse dat Hy leef nie
25 “Oo, stadige harte van geloof in alles wat die profete gesê het!”
34 Daar was nóg ‘n verskyning behalwe vir die een op die pad!
Twee stelle getuienisse ondersteun nou die vroue se vertelling

Boodskap
“Ons het so gehoop…” sê die twee dissipels op hul pad na Emmaus vir die vreemdeling wat by hulle aansluit.

Wie weet of ons nie dalk na afloop van Woensdag se verkiesing dieselfde sal sê nie? Ons het so gehoop dat Zuma nie vir nog ‘n 5 jaar in die presidentiële stoel sal sit nie. Ons het so gehoop dat dit weer duidelik sal blyk dat die Here aan bewind is in SA. Ons het so gehoop dat daar weer vir ons en ons kinders hoop sal wees…

“Ons het so gehoop dat Jesus van Nasaret, die profeet wat magtig was in woord en daad voor God en die hele volk, dat dit Hy is wat Israel sou verlos. Maar nou het ons eie godsdienstige leiers Hom oorgelewer om ter dood veroordeel te word, en Hom gekruisig. Dit is vandag al die derde dag vandat die dinge gebeur het.” Die uitslag is dus vas en seker. Hy het nie gewen nie, Hy het die stryd verloor… Om alles te kroon is daar nou nog ‘n groep vroue uit hulle dissipelgroep wat hulle ook nog verwar. Die vroue was die oggend vroeg by die graf, maar hulle kon Jesus se liggaam nie kry nie. Hulle praat van ‘n verskyning van engele wat aan hulle gesê het dat Jesus lewe! Maar van die manne het toe na die graf toe gegaan, en nes die vroue het hulle Hom ook nie gesien nie. Jesus is nie net dood nie, Hy is nog weg ook.

So deel die twee dissipels hulle uitsigloosheid oor die toekoms met die vreemdeling. Of mens hulle op hierdie punt nog dissipels moet noem, is seker ‘n vraag. Want hulle was eens volgelinge van Jesus van Nasaret, maar Hy is nou dood, daar is nie meer iemand om te volg nie. Kan ons hulle dan nog dissipels noem? Of is daar ook van hulle dissipelskap niks meer oor nie?

Die ironie is nou dat hierdie twee manne, sonder dat hulle dit besef, besig is om saam met Jésus te stap, en om vir Jésus te vertel dat Hy dood is. Die einste Een wie se dood vir hulle so hartseer maak, so wanhopig, so twyfelagtig oor wat die toekoms nóú vir hulle inhou, noudat Hy dóód is (en hulle eie leiers het Hom doodgemaak!), hierdie Einste Een stap nou in lewende lywe met hulle saam en luister na sy storie vanuit hulle perspektief. Hulle dink nog hulle praat met “die enigste vreemdeling in Jerusalem,” die een wat niks van Jesus van Nasaret af weet nie, maar toe spreek hierdie “vreemdeling” hulle aan en Hy begin om die profete en die Skrifte vir hulle uit te lê, al die gedeeltes wat op Jesus betrekking het. “Moes die Christus (dan) nie hierdie dinge ly om in sy heerlikheid in te gaan nie?” Asof Hy hiermee wou sê: “Is dit wat gebeur het dan nie juis ‘n bekragtiging van hoop as dat dit ‘n boodskap van wanhoop is nie? Ken julle dan nie julle Bybel nie? Ken julle dan nie julle Here nie?”

Met die kom die drie geselsende manne toe in Emmaus aan, en die “vreemdeling” Jesus maak of Hy verder wou gaan. Maar Kleopas en sy vriend dring by Hom aan: “Bly by ons, want dit is amper aand en die dag is al verby.” Hy gaan toe in om by hulle oor te bly.

Om gasvryheid te beoefen was geweldig belangrik in daardie kultuur. Dat die manne vir Jesus (al het hulle Hom as ‘n vreemdeling beskou) ingenooi het, was die ordentlike ding om te doen. Die volgende sou wees dat hulle soos goeie gashere Hom moes bedien met ‘n ete aan tafel. Hulle gaan sit (of sit-lê soos in daardie dae) toe om die tafel, maar kyk: in plaas daarvan dat Jesus wag om deur sy gashere bedien te word, neem Hy die rol as gasheer in en word Hy die een wat húlle bedien. Soos Donderdagaand (sommer nou die aand nog) by die kleiner kring van die twaalf dissipels, neem Jesus hier die brood, vra die seën, breek dit en gee dit vir hulle. Hierdie handeling van Hom bring die vermoë om werklik te sien wat voor hande is – Wie voor hande is! – na hulle toe terug, en hulle herken Hom. En nadat Jesus toe verdwyn het, sê hulle vir mekaar: “Het ons harte nie warm geword toe Hy op die pad met ons gepraat en vir ons die Skrif uitgelê het nie?” Amper of hulle met terugskoue wil sê: “Moes ons nie tóé al geweet het nie?!”

Hulle gedink daar is vir hulle niks meer in Jerusalem oor nie. Hulle het juis daarheen gegaan om fees te vier. Na Jesus se kruisiging en sterwe het hulle hoop op ‘n toekoms gesterf, en het hulle besluit om die stad weer te verlaat. Net om op hulle pad geleidelik te ontdek en later werklik te síén dat hulle hoop nie dood is nie maar léwe; dat die realiteit waarmee hulle na die naweek sit nie Jesus se dood is nie, maar sy opstanding. Dat Hy na alles wat Hy moes ly, weer kon terugkom en nogmaals brood kon breek – die keer nie as ‘n vooruitskouing van wat kom nie, maar as ‘n herinnering van wat gebeur het.

Dit mag dalk lyk asof Jesus inderdaad gesterf het, asof Hy verloor het. Al die bewyse is daar. Die realiteit van die gebeure. Die koning sonder mag. Uitgelewer deur sy eie mense. Bespot en gedood. Die graf. Leeg. Sekerlik nie omdat Hy uit die dood uit opgewek is nie, al sou ‘n groep vrouens dit uit die mond van engele hoor! (Wie kan nou die vrouens ernstig neem?) Sy liggaam is seker eerder verskuif na ‘n ander graf, of gesteel. Wie weet? Dis elk geval baie meer logies as dat Hy opgewek is… Die realiteite van die normale lewe het gemaak dat die Emmausgangers vir Jesus sien sonder om Hom werklik te sien. Dit sou tog nie sin maak dat dit Hy is wat saam met hulle stap nie. Dis tog nie moontlik nie. Hulle wens so dit was (“ons het so gehoop…”), maar dit is nie.

Totdat Hy, nadat Hy gebid het, die brood vir hulle breek…

Die twee Emmausgangers wat in die verhaal in soveel vertwyfeling verkeer, soveel uitsigloosheid, is nie mense wat nog nooit in God geglo het nie. Hulle is nie mense wat in elk geval buite die geloofstradisie geleef het nie. Hulle was volgelinge van Jesus, deel van sy wyer kring dissipels. Hulle is mense wat reeds binne-in die geskiedenis van die hoop gestaan het, die hoop dat Jesus van Nasaret die Verlosser van Israel sou wees. Maar nou, na die naweek se gebeure, het hulle hul hoop verloor.

Amper dalk soos ons. In ons eie realistiese situasies van vasgelooptheid en uitsigloosheid. Situasies van wanhoop. In ons verhoudinge. In ons gesondheid, of eerder gebrek daaraan. In ons kinders en hulle onvermoë om vir hulself ‘n toekoms te bou. In ons land, met die verkiesing so net om die draai… Die van julle wat die koerante lees en die nuus volg sal weet van al die onheil wat vir SA voorspel word. Ons land is reeds knie-diep (of dieper!) in die moeilikheid. Ons sou kon redeneer dat ons nog nooit ‘n goddelike ingrype so nodig gehad het soos nou nie!

Maar wat as die verkiesing Woensdag kom en die uitslag daarvan nie vir ons as gelowiges gunstig lyk nie? Wat as dit lyk asof die Here tog geen sê meer het in die regering van ons land nie? Wat as dit na dese lyk of die Here dood is vir SA en asof daar vir ons niks meer oor is nie? Waarheen sal ons stap, of ry, of vlieg terwyl ons ons lot teenoor mekaar bekla?

Die verhaal van die Emmausgangers herinner ons daaraan dat die Here nie dood is nie, selfs al lyk dit so wanneer ons om ons kyk. Hy is nie net nie dood nie, Hy is ook nie weg nie. Hy is hier, met ons, stap met ons saam, is aan ons sy, praat met ons, leer ons, lei ons, bly by ons, selfs al kan ons ongelowige oë Hom nie herken nie. Jesus se opstanding en sy daadwerklike teenwoordigheid in ons lewens, hang nie af van ons geloof of ons vermoë om Hom te sien of nie. Wat ‘n diep troos is dit nie! Die Here is by ons selfs al glo ons dit nie, selfs al sien ons Hom nie! Ook dan bly Hy besig met ons. Terwyl ons dit (nog) nie eens besef nie.

Maar sodat ons dit wel iewers kan besef, sodat dit vir ons tot dieper troos kan dien, deel Hy aan ons die sigbare, tasbare, proebare tekens van die nagmaal uit. Hy kom die dissipels se ongeloof, hulle blindheid, te hulp wanneer Hy die nagmaal aan hulle bedien. Toe die sien van Hom nie herkenning by hulle wakkermaak nie, en toe die uitleg van die Skrifte nie genoeg was nie, toe bring die nagmaal die deurbraak. Toe kon hulle vir mekaar sê “het ons harte nie warm geword nie…?” Die teoloog Gollwitzer skryf: “Van toe af het hulle gewéét: dit mag lyk asof ons totaal en al verlate is, dit mag lyk asof ons self ons eie lewenshoop doodgeslaan het, dit mag lyk asof God Hom heeltemal van ons afgewend het, dit mag lyk asof Christus hoegenaamd nie meer daar is vir ons nie, dit mag lyk asof Jesus en sy Woord en die Heilige Skrif heeltemal doodgegaan het vir ons, dit mag lyk asof daar niks meer is om te hoop nie, dit mag so lyk … en in werklikheid is Jesus reeds lankal met ons op die pad…”

Ons het twee weke gelede nagmaal gebruik. Nie soos die twaalf dissipels voor Jesus se kruisiging nie, maar soos die Emmausgangers na sy opstanding. Nagmaal, dan nie as vooruitwysing nie, maar as herinnering, en ook dan wéér as vooruitwysing. Dat die Here leef, dat ons Hoop leef, dat daar vir ons ‘n toekoms is, dat Hy die pad saam met ons stap, met ons besig is, met ons praat, vir ons leer en lei, selfs al sien of herken ons Hom nie aldag nie. Selfs al lyk dit asof Hy nie by ons is nie. Selfs al lyk dit vir ons asof Hy dood is. Miskien is dit juis wat nagmaal wil doen. Dit wil ons aktiveer om te sien. Om te glo. Teen alle hoop in. Te weet.

In Psalm 123: 2 lees ons: “Soos die oog van die dienskneg gerig is op sy heer, en die oog van die diensmaagd gerig is op die hand van haar meesteres – so is ons oë op U gerig totdat U ons genadig is.” Die beeld van die jongvrou wat die hand van haar eienaar dophou vir die geringste teken, beweging, bekende gebaar om daarop te reageer. So is dit met die sakramente. Die brood en wyn, soos ook die doop, is die genadige tekens wat die Here aan ons uitdeel, sodat ons herinner kan word aan sy lewe, sy sorg, sy oorwinning, sy regering. Die tekens gee aan ons die geloofsoë om dit teen alle ander feitlike gegewens in raak te sien.

Het ons harte dan nie al in die verlede warm gebrand in ons wanneer Hy met ons besig was nie? Dit het… anders sou ons nie vanoggend hier gesit het nie…

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.