Romeine 9-12 – 2014

3 Augustus 2014 Koninkrykstyd Pinelands
Prediker: Dr Tiana Bosman

Agtergrond
Dis chaos in die Midde-Ooste. Sirië, Irak, Iran. Om nie te praat van die land waar Jesus destyds grootgeword en geleef het nie. Israel. Palestina. Die Palestynse rebellegroep Hamas wat veg teen die Israeliese weermag, maar dis meestal burgerlikes wat sterf. Vrouens en kinders. ‘n Geveg om grondgebied. Dis natuurlik ‘n oorvereenvoudiging van ‘n baie meer komplekse probleem, maar in wese gaan dit tog oor watter groep reg het tot watter stuk grond. Hoe groot is Israel? Behoort Gaza en die Wesoewer ook aan Israel of behoort dit aan die Palestyne. Israel sê dis hulle s’n, die Palestynse sê nee dis húlle s’n. Die Israeli’s is Joods, die Palestyne is Moslems. Aan wie se kant is God? Israel? Palestina?

Paulus skryf sy brief aan die gelowiges in Rome terwyl hy nog in Korinte vertoef tydens die ongure wintermaande. Hy was nog nooit in die stad Rome nie, maar wil graag daarheen gaan. Hy skryf die brief ter voorbereiding daarvan. Die meeste gelowiges in Rome het nie ‘n Joodse agtergrond nie, maar is heidene wat Christene geword het. Daar was egter ‘n handvol Joodse Christene gewees. Paulus wil later graag in Spanje die evangelie gaan verkondig en daarvoor het hy Rome se ondersteuning nodig. Sy brief aan hulle is dus meer as net ‘n kennismaking; dit is ook ‘n tipe getuigskrif oor die teologie wat hy bedryf. Met hierdie getuigskrif wil hy homself as’t ware aan hulle “verkoop” sodat hulle hom op sy sendelingreis na Spanje kan ondersteun.

Paulus se brief bestaan uit 3 groot afdelings:

Rom 1-8: ‘n Omvattende verduideling oor die regverdiging deur die geloof (Luther) en nuwe lewe wat hieruit voortvloei. In die bekende hfst 8 lees ons van ons status as aangenome kinders van God, die Heilige Gees was met namens ons intree wanneer ons nie weet wat om te bid nie, en dat niks ons van die liefde van God kan skei nie.
Rom 12-16: Die regte gedrag wat nou van alles gelowiges gevra word. Rom 12 is waarskynlik een van die mooiste en duidelikste tekste in die Nuwe Testament oor Christelike etiek.
Tussen hierdie eerste 8 hfste en die laaste 5 hfste is daar 3 hfste wat die middelste afdeling van die brief uitmaak: Romeine 9-11, wat handel oor die rol van Israel in God se reddingsplan. Oor hierdie 3 middelste hfste word daar amper nooit gepreek nie. Wat heeltemal te verstane is, want dit is móéilike stof. En ongemaklike stof.
Die Leesrooster stel voor dat daar oor die volgende paar Sondae agtereenvolgens gepreek moet word oor Rom 9, 10, 11 en dan 12. Die indeling is egter aanvanklik gemaak met die oog op liturgiese voorlesings, en nie met die oog op die prediking nie. En dit maak dat mens nie altyd die tekste soos voorgestel kan volg en sinvol of verantwoordelik daaroor kan preek nie. Dit is nie moontlik om Rom 9 of 10 of 11 op hul eie te neem nie. Ons kan dit alleen maar in sy geheel lees, en selfs dan kan ons eers stop as ons Romeine 12 ook in aanmerking neem. Ek lees daarom vir ons grepe vanuit Rom 9-12. (Die ideaal sal wees dat julle die hele 4 hfste volledig sal gaan deurlees by die huis.)
Teks
Reg deur die brief plaas Paulus die klem op God se onuitspreeklike goedheid in Christus om mense vry te spreek. In die laaste helfte van Romeine 8 vertel hy van God se eindelose liefde vir elkeen wat Hy deur Christus vrygespreek het. Maar dan is dit asof Paulus ‘n paar tree terug gee aan begin van hfst 9, wanneer hy skielik begin wonder oor sy volksgenote se posisie voor God. Hy vra die vraag na God se eie getrouheid aan sy beloftes, ten spyte daarvan dat die meeste Jode nie vir Jesus as die Messias wou aanvaar nie. Dit bring Paulus by die vrae : “Het die woord van God gefaal?” (9:6), en “Het God sy volk verwerp?”

Vanuit sy eie identiteit as Jood, voer Paulus ‘n innerlike stryd rondom die vraag of die Israeliete enige voorkeurposisie by God het, of nie. Dis asof hy van hier af tot aan die einde van hfs 11 homself heeltemal deurmekaar redeneer. Dis uitermate vermoeiende stof om te lees en daar’s nie werklik logika nie. Paulus val heeltyd terug na sy lojaliteit aan sy tradisie, sy kultuur, sy voorgeskiedenis, en dit maak dat sy redenasie later glad nie sin maak nie.

Rom 9: 1-20, 24-27, 30-32

10: 1-4, 9-13, 18, 20-21
11: 1
Hier gryp Paulus na hoop en skryf hy dat hy self ‘n bewys is daarvan dat God nog nie klaar is met Israel nie. (Onthou Paulus het eens die christen Jode vervolg, blind op die Damaskuspad, oë gaan dan oop… As daar vir hom nog ‘n kans was, dank an dit mos ook so wees vir die ander Jode. God is nog nie (nooit) klaar met hulle nie.)

11: 5-7
So, gaan Israel verlore?…

11:11-24
“Het Israel se struikeling hul finale val beteken?” Paulus antwoord in 11b: “Hoegenaamd nie! /God forbid!” Die moontlikheid mag nie eens oorweeg word dat God sy volk wat Hy lank tevore verkies het, sal verstoot nie.

11: 25-32
In Romeine 11:26 sê Paulus dat die hele Israel gered sal word, maar vroeër sê hy in 9:6 dat nie alle Israeliete werklik deel is van Israel nie. Hoe maak ons met hierdie teenstrydigheid in sy argument? Wie is dan nou Israel en wie is nie Israel nie? (Die geheimenis van vs 25!)
Paulus weet eintlik nie wat om daaroor te sê nie. Weet nie hoe om te dink oor die saak nie.
11:29 “As God eenmaal aan mense sy genadegawes geskenk en hulle geroep het, trek Hy dit nooit weer terug nie.” God is genadig en getrou!

Bordjies verhang – die gelowiges uit die nie-Joodse volke moet nou die Jode in hulle seëninge laat deel. Só kom God se plan tot uitvoer, en Hy ontferm Hom (betoon barmhartigheid) oor almal.

Die baie sterk uitspraak in vs 32 oor God se ontferming wat die laaste woord spreek – nie net oor die Jode nie, ook nie net oor die nie-Jode nie, maar oor álmal. Nadat alles gesê is, 3 hfste se die kant toe en daai kant toe, rondskraap vir argumente en antwoorde wat bevredig, maar elke keer homself vas redeneer da thy eers weer retireer en van voor af probeer…nadat alles gesê is, besef Paulus dat hy hierby (32) moet volstaan. As hy dan nou iets moet sê, dan sal dit dít wees.

Want eintlik praat hy tot hier toe ‘n klomp onsamehangendhede en dis asof hy dit skielik besef hier teen die einde van 11 en dan uit radeloosheid (of dalk uit verleentheid van onvermoë) oorgaan in die wonderlike ontploffing van verwondering oor God, die een wat nie tyd het nie, nie verbonde is nie, wat nie begryp kan word nie – en juis daarom God is.

11: 33-36
Dis amper soos God se gesprek met Job waar hy vir Job sê: Bly jy nou stil en luister as ek jou ondervra: waar was jy… waar was jy toe… verstaan jy dalk dit… Man, jy weet níks. Los dit nou uit. Dis my saak. Ek sal daaroor bekommer. Al wat jy moet doen, is laat jou verwondering oor my gestalte kry in jou persoonlikheid (Rom 12 – waarskynlik een van die mooiste en duidelikste tekste in die Nuwe Testament van Christelike etiek.

Aan wie se kant is God? Israel? Palestina?
Dis die verkeerde vraag. Dis nie ons vraag om te vra nie.
Die eintlike vraag waarmee ons ons moet besig hou, is: Aan wie se kan is ons?
Want as ons aan sy kant wil wees, as ons aan SY KANT (12:1-8) wil wees, dan moet dit so lyk (12:9-21):

12: 1-4a, 9…

God se werke is ‘n geheimenis. Kom ons laat die besluite oor aan Hom. Laat ons erns maak met sy oordeel wat ‘n realiteit sal wees, maar laat ons ook onthou dat sy ontferming tot dusver nog altyd die laaste woord gespreek het. Laat ons oop wees vir nuwe en verrassende manifestasies van God se wil in die wêreld. En laat ons onsself deurentyd die vraag afvra: Aan wie se kant is ons? Dis maar net ons manier van lewe wat daardie antwoord duidelik sal maak.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.