Job 1-2 – 2015

20 September 2015 Pinelands
Prediker: Dr Tiana Bosman 

 

Job 1 -2

1: 1 Daar was ‘n man in die land van Us, en Job was sy naam. Hierdie man was eg (met integriteit) en opreg en hy het God gedien en weggedraai van die kwaad af.

  1. Vir hom is daar sewe seuns en drie dogters gebore.
  2. Sy vee het bestaan uit 7000 skape en bokke, 3000 kamele, 500 paar trekosse, 500 donkies en baie baie slawe. Hierdie man was die vernaamste van almal in die ooste. …

 

  1. Die dag het aangebreek wanneer die seuns van God hul staanplek ingeneem het voor die Here. Die aanklaer/advokaat het ook tussen hulle aangekom.
  2. Toe sê die Here vir die aanklaer: “Waar kom jy vandaan?” En die aanklaer antwoord die Here: “Ek het die aarde deurkruis, ek het oraloor gegaan.
  3. Die Here sê toe vir die aanklaer: “Het jy jou hart neergesit op my dienaar Job?”(Mens dink met jou hart, dws “Het jy gelet op my dienaar Job? Het hy jou aandag getrek?”) Daar is beslis nie nog ‘n man soos hy op aarde nie, ‘n man eg (met integriteit) en opreg, ‘n man wat God dien en wegdraai van die kwaad af.
  4. Toe antwoord die aanklaer vir die Here en sê: “Is dit vir niks dat Job God dien? Het U dan nie ‘n heining opgerig rondom hom en rondom sy huis en rondom alles wat aan hom behoort om dit af te sonder nie? U het die werk van sy hande geseën en sy vee versprei (laat bars) deur die hele land.
  5. Maar stuur nou net u hand en verslaan alles wat aan hom behoort, en kyk of hy U nie in u gesig vervloek nie.”
  6. Die Here sê toe vir die aanklaer: “Kyk, alles wat aan hom behoort is in jou hande. Net teen hom mag jy nie jou hand uitstuur nie.” Die aanklaer het die teenwoordigheid van die Here verlaat. …

 

  1. Job het opgestaan en sy kleed geskeur, hy het sy kop geskeer en hy het neergeval op die grond en hom uitgestrek voor die Here.
  2. Toe sê hy: “Kaal het ek gekom uit die baarmoeder van my moeder en kaal sal ek terugkeer daarheen. Die Here het gegee en die Here het geneem. Laat die naam van die Here geseënd wees!”
  3. In al hierdie dinge het Job nie gesondig nie. En hy het nie vir God (rede tot) skaamte gegee nie. (Hy het nie vir God in die skande gesteek nie.)

2:1 Die dag het (weer) aangebreek wanneer die seuns van God hul staanplek ingeneem het voor die Here. Die aanklaer/advokaat het ook tussen hulle aangekom.

  1. Toe sê die Here vir die aanklaer: “Waar kom jy vandaan?” En die aanklaer antwoord die Here: “Ek het die aarde deurkruis, ek het oraloor gegaan.
  2. Die Here sê toe vir die aanklaer: “Het jy jou hart neergesit op my dienaar Job?”(Mens dink met jou hart, dws “Het jy gelet op my dienaar Job? Het hy jou aandag getrek?”) Daar is beslis nie nog ‘n man soos hy op aarde nie, ‘n man eg (met integriteit) en opreg, ‘n man wat God dien en wegdraai van die kwaad af. Hy klou steeds vas aan sy integriteit, en jy het My aangehits teen hom om hom verniet (vir niks/tevergeerfs) in te sluk (te verswelg).
  3. Die aanklaer antwoord toe die Here en sê: “Vel vir vel! Alles wat die man besit sal hy gee ter wille van sy lewe (om sy eie lewe te beskerm).
  4. Maar stuur nou net u hand en verniel sy been en sy vleis, en kyk of hy U nie in u gesig vervloek nie.”
  5. En die Here sê vir die aanklaer: “Kyk, hier is hy in jou mag (hy is joune om mee te maak net wat jy wil). Net sy lewe moet jy spaar. …

 

  1. Job het ‘n potskerf geneem om hom mee te krap terwyl hy tussen die as gesit het.
  2. Toe sê sy vrou vir hom: “Waarom klou jy steeds vas aan jou integriteit? Vervloek God en sterf!”
  3. Maar Job sê vir haar: “Jy praat soos die gepraat van een van die sinnelose vrouens. As ons die goeie vanaf God ontvang, moet ons nie ook die slegte ontvang nie?” In al hierdie dinge het Job nie gesondig met sy lippe nie.

Virginia Woolf skryf ‘n brief aan ‘n vriend: “I read the book of Job last night. I don’t think God comes out of it well.” Van ‘n sekere hoek af gelees verwoord sy die gevoel van miljoene mense wat al die boek gelees het. Hoe gemaak met hierdie gebeurtenis? Dit kan nie wees nie! Hierdie verhaal is só onwaarskynlik dat mens nie anders kan as om aan die waarheid daarvan te twyfel nie. Laat ek daarom hier aan die begin al te sê dis omdat dit nie waar wás nie. Dit het nie regtig gebeur nie. Ons bevind ons in ‘n sprokie met ‘n ander-wêreldse gevoel. Job is ‘n fiktiewe karakter en kom vanaf ‘n plek wat nie bestaan nie. Ons sou dit eerder ‘n gelykenis kon noem, soos Jona in die vis (ook iets wat nie régtig gebeur het nie). Ons moet dit aan die begin al vir mekaar sê, want dit help nie ons prys die integriteit van ‘n persoon as ons twyfel aan die integriteit van die verhaal wat daar oor hom vertel word nie.

Nou lieg die Bybel dan? Om stories aan ons op te dis ter wille van effek en as motivering in ons eie (rêrige) lewens vir die ideaal hoe om te leef en op te tree? Nee. Want die Bybel het homself nog nooit aangebied as ‘n boek waarin alles feitlik waar en wetenskaplik gegrond is nie. Dit is eerder ‘n boek wat bestaan uit honderde geskrifte – sommige waar en ander weer fiksie, sommige prosa en ander poësie, sommige volksgeskiedenis en biografieë en ander lewenslesse – geskryf oor eeue heen deur hoeveel mense waarvan die meeste nie van mekaar geweet het nie, versamel en te boek gestel deur ‘n gans ander groep.

Dat dit nie feitlik waar is nie neem egter niks weg van die waarde van hierdie verhaal nie. Veral nie as die grootste gedeelte daarvan geskryf is toe die volk in ballingskap gesit het nadat hulle sélf alles verloor het nie – ook hulle vee en hulle slawe en baie van hulle eie kinders het voor hulle oë gesterf of is ontvoer. Hoe gemaak as mens alles verloor het en daar vir jou niks meer oor is nie? Hoe gedink oor God in hierdie omstandighede? Is ‘n verhouding steeds mootlik? Kan ons met Hom die toekoms trotseer noudat ons weet dat Hy nie eens noodwendig diegene seën wat Hom dien, en die straf wat teen Hom sondig nie? Noudat ons weet slegte goed gebeur met goeie mense en daar is geen versekering dat die onheil jou nie gaan tref nie? Sê nou maar net dis hoe God met ons gewerk het? Sê nou maar net daar is vir ons geen versekering van ‘n beskermende heining of ‘n vangnet in ons lewens wanneer ons vir God dien nie? Sou ons Hom dan steeds nog dien?

Job word voorgehou as die prototipiese mens, ‘n voorbeeld vir almal. “Daar was ‘n man, kom ons noem hom sommer Job, en hy het gekom van ‘n plek ver hiervandaan. Het julle al van Us gehoor? Hy was eg (met integriteit) en opreg en hy het God gedien en weggedraai van die kwaad af. Hoor net hoe ryk was Job gewees! Hy het 7 seuns en 3 dogters gehad (beide merkwaardige getalle in die OT, getalle wat dui op volmaaktheid, en dit hou nie hier op nie…). 7000 van die en 3000 van daai, 500 hiervan en 500 daarvan (gesamentlik ‘n 1000). Hierdie was die mees vername man in die Ooste.”

Die boek Job begin en eindig in verhaaltrant. Die storie kry ‘n ruggraat, ‘n agtergrond, ‘n rede. Eendag het God en die aanklaer met mekaar oor ‘n saak verskil. Op aarde was daar ‘n man, one of a kind, sy lewe was sus en so, en God het besluit om vir Job te gebruik om homself as reg teenoor die aanklaer te bewys. Nou het ons die agtergrond wat die verhoog opstel vir die poëtiese gesprekke in die res van die boek. Nadat alles op die ou-end gesê is en Job, ‘n veranderde mens, besluit dis beter om maar liewer stil te bly, keer ons terug na die verhaaltrant van die begin en kry ons ‘n kort opsomming van hoe alles toe na dese afgeloop het. Die boek eindig dan soos wat ons van ‘n tipiese sprokie sou verwag: They all lived happily ever after. Die stof het gaan lê, die storms bedaar, en van die vonke wat in die “bulk” van die boek gespat het, is daar niks meer oor nie.

Die dag het aangebreek wanneer die seuns van God hul staanplek ingeneem het voor die Here. Geleerdes reken dat dit dalk nuwejaarsdag was, en dat dit die dag was waarop God en sy hemelse gevolg vergader het om te praat oor die gang van die wêreld in die jaar wat voorlê. Onder die seuns, boodskappers, engele van God het die aanklaer ook stelling kom inneem. Hy was nie die duiwel van die NT nie, maar eerder die een in die vergadering wat altyd duiwelsadvokaat gespeel het, die een wat vir God “op sy tone” gehou het.

God: “Waar kom jy vandaan?”

Die aanklaer: “Ek het die aarde deurkruis, ek het oraloor gegaan.”

God: “Het jy jou hart neergesit op my dienaar Job? Het jy gelet op hom? Het hy jou aandag getrek? Daar is beslis nie nog ‘n man soos hy op aarde nie, ‘n man eg (met integriteit) en opreg, ‘n man wat God dien en wegdraai van die kwaad af.”

So spog God oor hierdie voortreflike man…

DA: “Is dit vir niks dat Job God dien? Het U dan nie ‘n heining opgerig rondom hom en rondom sy huis en rondom alles wat aan hom behoort om dit af te sonder nie? U het die werk van sy hande geseën en sy vee versprei (laat bars) deur die hele land. Maar stuur nou net u hand en verslaan alles wat aan hom behoort, en kyk of hy U nie in u gesig vervloek nie.”

God: “Kyk, alles wat aan hom behoort is in jou hande. Net teen hom mag jy nie jou hand uitstuur nie.”

Hierdie wedenskap tussen God en die aanklaer het vir Job duur te staan gekom. Nie net sterf sy vee nie, maar ook al sy slawe én al sy kinders vir wie hy so bitterlik lief was.

Job het diep gerou, maar in alles het hy nie gesondig of vir God in die skande gesteek nie. He did Him proud. Maar die duiwelsadvokaat is nie tevrede nie. Toe die hemelse vergadering weer op ‘n dag bymekaarkom (dalk die volgende nuwejaarsdag?) en God uitdruklik vir hom daarop wys dat sy dienaar Job steeds na alles bly vasklou aan sy integriteit en dat die verwoesting wat in sy lewe gesaai is alles dus vir niks was, toe staan die aanklaer nie terug nie.

DA: “Vel vir vel! Alles wat die man besit sal hy gee ter wille van sy lewe (om sy eie lewe te beskerm). Maar stuur nou net u hand en verniel sy been en sy vleis (vat aan sy lyf), en kyk of hy U nie in u gesig vervloek nie.”

Dws: Sy diere en sy slawe en sy kinders se vel in ruil vir sy eie vel – dis nie dieselfde nie. As jy hom regtig wil toets dan sal jy aan die man sélf moet vat.

En hulle gaan wéér ‘n wedenskap aan!

En die Here sê vir die aanklaer: “Kyk, Ek gee hom vir jou, hy is joune om mee te maak net wat jy wil. Jy mag hom net nie doodmaak nie…

(Jammer Job, ek hoop nie jy steur jou te veel aan nuwejaarsvoornemens nie…)

Job eindig op ‘n ashoop met ‘n potskerf in sy hand om sy sere mee te krap, so onherkenbaar verniel dat sy vriende hom nie op ‘n afstand herken nie. Sy vrou kan nie meer al die ellende aanskou nie en vra met reg: “Waarom klou jy steeds vas aan jou integriteit? Vervloek God en sterf!” Maar Job sê vir haar: “Jy praat soos die gepraat van een van die sinnelose vrouens. As ons die goeie vanaf God ontvang, moet ons nie ook die slegte ontvang nie?” In al hierdie dinge het Job nie gesondig met sy lippe nie.

Job se voortreflike karakter was nie gebou op sy rykdom en sy aansien nie. Dit is wat God teenoor die aanklaer wou tuisbring. “Daar is mense wat My dien, nie vir wat hulle uit my hand ontvang nie, maar ten spyte van wat hulle alles in die proses kan verloor.” Anders as wat die volk in die OT geglo het, is alles nie gegiet in die ritme van oorsaak en gevolg nie. Jy word toe nou nie geseën omdat jy God dien of gestraf omdat jy goddeloos is nie. As dit met jou goed gaan in die lewe beteken dit nie noodwendig dat jy ‘n goeie mens is nie, en as dit met jou sleg gaan beteken dit nie dat jy ‘n slegte mens is nie. Vroomheid waarborg nie voorspoed en veiligheid nie. God het in hierdie verhaal van die vroomste mens op aarde ‘n voorbeeld gemaak om dit te bewys.

Job se vrou kan dit glad nie verstaan nie. “Hoekom klou jy so verbete vas aan jou integriteit, Job!? Vervloek God eerder en sterf. Dis beter as om die lewe te hê waarmee jy nou sit.” Maar Job weet daar is fout met die manier hoe mense in God glo. Hy self het nie die antwoorde, maar hy weet daar is meer aan God as die seëninge uit sy hand. Job besef dat Psalm 1 nie ‘n belofte is nie, maar eintlik net ‘n lied wat geskryf en gesing is deur mense wat nog nie die donker kant van die lewe gesien het nie. Daarom is dit Psalm 1 en nie Psalm 150 nie. Want tussen 1 en 150 word daar woorde gegee aan die ontnugtering van ‘n volk wat, nadat hulle alles verloor het, nie meer so simplisties kan dink oor God soos die koor wat in Psalm 1 gesing het nie.

Ons het vandag maar die inleiding van Job gelees, en tussen hier en die laaste hoofstuk vind ons die rouste denkbare konfrontasie met God. Job het nie volstaan by “Die Here en gegee en die Here het geneem; prys die naam van die Here!,” nie. Hy hét by tye kort duskant die vervloeking van God gaan draai. Maar, sal ons sien as ons Job verder lees, Job het God nie gelos nie. Net soos wat God hom nie gelos het net omdat Hy hom nie meer geseën of beskerm het nie. En uit hierdie klaagliedere en strydgesprekke het Job op die ou-end nie antwoorde op sy vrae gekry nie, maar hy het vir God self ontmoet, hy het iets van Hom leer ken, en dit was vir hom genoeg.

Ek ken ‘n man, ‘n dominee, ‘n profeet in hierdie tyd. ‘n Dapper man wat homself voortdurend op die spel plaas vir sake van menswaardigheid. Hy vat die Bybel aan en hy breek dit op ‘n eerlike manier oop. Ek ken nie iemand met meer integriteit as hy nie. Vir dekades was hy in die bediening, altyd besig om die goeie stryd te stry. Hy het die wind van voor en van agter gekry. Die dominees en kerkleiers was sy grootste kritici. Maar hy het nooit gaan lê nie. Uit sy twee kinders het hy een verloor en word die ander een as ‘n swartskaap in die wêreld uitgemaak. Hy het met niks in die wêreld ingekom en hy sal met niks daaruitgaan. Hy dien God nie vir wat hy uit die verhouding kan kry nie. Hy dien Hom nie vir die seëninge wat hy uit sy hand ontvang nie. Hy dien God eenvoudig omdat hy nie anders kan nie, selfs al sou hy álles verloor. Dis ‘n man eg en opreg, vol integriteit. Maak nie saak wat gebeur nie, hy sal nie vir God skaamte bring nie. Vrydag het hierdie man ‘n kort toespraak gehou oor sy bediening. En hy het dit afgesluit met die votum wat ek aan die begin van die diens gelees het:

“Wat is die mens dat U soveel van hom maak, dat U hom so op die hart dra, dat U hom van dag tot dag besoek, hom van oomblik tot oomblik toets? Waarom kyk U nie net vir ‘n oomblik van my af weg nie, net lank genoeg dat ek my spoeg kan insluk.

En God antwoord: Wie wil aan Mý eise stel dat Ek iets aan hom verskuldig is? Alles onder die hemel behoort aan My.

En toe sluit hy af met: Wie dink jy is jy om so min van jouself te dink?”

Is jy bereid om vandag die goeie tekens van brood en wyn uit die hand van God te ontvang sonder enige versekering dat dit môre met jou goed sal gaan?

 

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.