Rut 3-4 – 2015

29 November 2015 Pinelands – Advent
Prediker: Dr Tiana Bosman

In Rut 1 keer die Moabitiese weduwee terug na Betlehem in Juda saam met haar skoonma Naomi wat alles verloor het. Eintlik wil Naomi haar nie by haar hê nie, want sy is van Moabitiese afkoms en die Israeliete mag nie met die Moabiete gemeng het nie. Maar Rut is vasberade en ons sien hoedat hierdie vrou, Moabiet wat sy is, ‘n aanwins is in Naomi se lewe en nie ‘n las nie.

In Rut 2 gaan Rut uit op soek na ‘n veld waar die eienaar haar sal toelaat om agter in die ry te val en saam met die ander armes, weduwees en wese die are op te tel wat oorgebly het na die oes. Toevallig kom sy by die veld van Boas uit, ‘n veraf familielid van Elimeleg, haar eertydse skoonpa en die man van Naomi, en Boas is uitermate goed vir en vrygewig teenoor hierdie vreemde vrou uit Moab. Hy breek die reëls van die Israelitiese samelewing deur vir haar goed te wees en aan haar hesed (liefde sonder grense) te bewys, want, sê hy, hy weet baie goed wat sy alles vir haar skoonma gedoen en beteken het sedert die verlies van haar man en twee seuns. “Mag die Here jou daad vergoed, en mag jou lone ten volle betaal word deur die Here God van Israel na wie toe jy gekom het om toevlug/skuiling onder sy vlerke te soek” (2:12).

Nadat Naomi van alles te hore gekom het begin sy plannetjies beraam, want wie weet?, as Boas so goed is vir Rut sal hy dalk, net dalk, bereid wees om met haar te trou. Hy hoef natuurlik nie, want hy is nie een van die oorledene se broers nie, maar hy is darem ‘n veraf familielid wat dit tog moontlik maak. En hy het immers alreeds die wet van gasvryheid teenoor die Moabiete verbreek deur oor die bestek van ‘n hele aantal weke vir Rut toe te laat om tussen sy werkers te beweeg en daar, waar die are nog volop was, bymekaar te maak sodat sy en haar skoonma genoeg kan hê om te eet.

Die aand toe Boas op die dorsvloer moes gaan werk, gee Naomi aan Rut opdrag om te was en haarself mooi aan te trek en parfuum aan te sit, en om dan, wanneer Boas al slaap, langsaan by sy bene te gaan inkruip. As Boas dan in die middel van die nag sou wakkerword, dan moet sy haar laat lei deur wat hy sê. Boas skrik toe inderdaad iewers in die nag wakker, wil weet wie daar by hom lê (uit sy taalgebruik weet ons hy weet dis ‘n vrou), en Rut antwoord: “ Ek is Rut, u dienares. Sprei u vlerk uit oor u dienares, want u is ‘n lósser.” Let op – Rut maak nie soos Naomie gesê het en laat haar lei deur wat Boas gaan sê nie. Sý is eerder die een wat inisiatief neem en vir hom sê wat om te doen! En dis nie sommer ligte praatjies nie. Sy roep hom op as losser op te tree en met haar te trou! En sy doen dit deur dieselfde beeld te gebruik as wat Boas gebruik het in hul eerste ontmoeting toe hy God se seën aan haar toegewens het in 2:12: “die God van Israel na wie toe jy gekom het om toevlug/skuiling onder sy vlerke te soek”. Op die dorsvloer vra Rut in wese van Boas dat hy die antwoord, die beliggaming, van sy eie gebed moet word. “Sprei u vlerk oor my, neem my onder u beskerming en sorg”. Soos wat Boas gebid het God aan Rut moet doen, so vra Rut nou van Boas om aan haar te doen. Boas, practice what you pray…

In Rut se versoek hoor Boas onmiddellik die voorstel van ‘n huwelik. Hierdie beeld was nie vreemd in die OT nie. Elders lees ons van God, die Bruidegom, wat sy vlerk sprei oor Israel sy bruid. Indien daar dalk nog onsekerheid aan die kant van Boas sou wees oor wat Rut nou eintlik bedoel, ruim sy elk geval alle onsekerheid uit te weg deur vir hom te sê dat hy ‘n losser is. Wat Rut egter nie geweet het nie, is dat daar nog ‘n ander man was nader in die familielyn van Elimeleg, so indien Boas as losser kon optree, dan het daardie man meer reg daartoe, meer verantwoordelikheid in die verband, en sal Boas eers by hom verby moet kom. “As die ander man instem om jou te verlos, goed so. Maar as hy jou nie wil verlos nie, dan sal ek jou verlos, ek, so seker as die Here leef!”(3:13)

Rut 4:

Boas het die volgende dag na die hek (van die stad) gegaan, daar waar al die regsake uitgepraat en beslis word. “En kyk!, die losser kom daar verby, die een van wie Boas gepraat het! Boas sê toe: “Draai af, sit hier Pelini Almoni – Mr So-en-So”, en hy het afgedraai en kom sit.”

Nie “my vriend” nie! Die boodskap agter die aanspreeksvorm is nie gemoedelik nie, maar negatief.

Lees verder hfst 4:

4: 3: “The nature of the sale is uncertain. Naomi may have been selling the property rights to the land, but this seems unlikely in light of what is known about ancient Israelite property laws. It is more likely that Naomi, being a woman, held only the right to use the land until the time of her remarriage or death. Because she held this right to use of the land, she also had the right to buy it back from the its current owner. (This assumes that Elimelech sold the land prior to going to Moab.) Since she did not possess the means to do so, however, she decided to dispose of her rights in the matter. She was not selling the land per se, but disposing of the right to its redemption and use, probably in exchange for room and board with the purchaser. If this is correct, it might be preferable to translate, “Naomi is disposing of her rights to the portion of land,” although such a translation presumes some knowledge of ancient Israelite property laws.” WBC

4: 6: Ek kan nie verlos nie, want ek sal my eie erfporsie ruineer (tensy ek my eie erfporsie ruineer)…

4: 11: “Mag jou naam uitgeroep word in Betlehem” – omdat jy iemand anders se naam laat voortleef! (In teenstelling met die nadere losser wat nie sy morele verpligting (dis nie meer ‘n wetlike verpligting nie, want die familieband is te ver) wou nakom nie en naamloos bly – Mr So-en-So.

4: 13: Boas het toe vir Rut geneem om vir hom te wees tot vrou, en hy het in haar ingegaan (met haar gemeenskap gehad), en die Here het vir haar swangerskap gegee en sy het aan ‘n seun geboorte geskenk.

4: 14: Boas was die aanvanklik van losser van Rut en via Rut ook van Naomi, maar op die ou-end is daar nog ‘n losser gebore – die babaseuntjie Obed.

4:15: Mag hy wees die een wat lewe aan jou teruggee en die een wat jou op jou oudag versorg, want jou skoondogter wat vir jou lief is het aan hom geboorte geskenk, sy wat vir jou beter is as sewe seuns!”

4:16: Naomi het die seuntjie geneem en teen haar bors gedruk, en sy was vir hom ‘n versorger (sy het hom help grootmaak).

Obed – vanaf die Hebreeuse werkwoord “dienaar”. Obed was die voorvader van Dawid.

So gepraat van name, ons het hierdie jaar met ‘n paar bedenklike vroue in die OT te doen gekry:

Met ons Bybelstudie Saterdag by Schoenstadt het ons na Tamar se verhaal gekyk (Gen 38) – die vrou wat haarself as prostituut vermom het om haar skoonpa in sy leviraatsverpligtinge in te fnuik. Sy was die ma van Peres.

Oor Ragab het ons nog nie die jaar gelees nie, maar sy was die prostituut wat die spioene met die tou by die venster uit laat ontsnap het (Jos 2). Sy was ook Boas se ma.

Die afgelope weke het ons Rut se verhaal gelees – die Moabitiese vrou, gebore in die bloedskandelike lyn van Lot wat in sy dronkenskap met sy dogters seks gehad het. Verder ook deel van die volk wat nie vir die Israeliete wou kos gee op hul reis nie. Die Moabiete was verag en moes vermy word. Rut was die ma van Obed, Dawid se oupa.

Batseba, die vrou wat dikwels in die geskiedenis voorgestel word as die een wat vir Dawid verlei het, maar die waarskynlikheid is groter dat sy deur Dawid verkrag is. Sy was die ma van Salomo.

Al hierdie name (in die manlike lyn af) tot en met Dawid kom voor aan die einde van die boek Rut. Dit is waarmee die verhaal afsluit – die familiestamboom waarvan Rut se seuntjie deel was. Meer as ‘n duisend jaar later word hierdie stamboom herhaal, en dié keer word daar eksplisiet na hierdie vier vrouens verwys, geen ander vrouens nie – net hierdie vier. Tot aan die einde waar daar tog nog ‘n vrou se naam toegevoeg word, die een wat buite die eg swanger geword het, die een wie se verloofde die verlowing wou breek agv die skande: “Elihud was die vader van Eleasar, Eleasar van Mattan en Mattan van Jakob; Jakob was die vader van Josef, die man van Maria uit wie gebore is Jesus wat Christus genoem word”(Matt 1:15-16).

Ons is aan die begin van die Kersfeesseisoen. In die lyn van die OTiese geslagsregister waarvan die name van bedenklike vrouens – prostitute, Moabiete, slagoffers van verkragting – bo ander uitgesonder word, was daar nog ‘n jong meisie oor wie mense agter hul hande bespiegel het. Sy en haar verloofde was boorlinge van Nasaret, maar hulle moes na Betlehem toe gaan, die “Huis van Brood”, dieselfde stad waarheen Rut gegaan het en waar sy aan Obed, die losser met die naam “Dienaar”, geboorte geskenk het. Daar het Maria ook aan ‘n losser geboorte geskenk, een wat ook by uitstek gekom het om te dien. Sy naam kon net sowel ook Obed wees, maar sy naam is Jesus, wat beteken “God red”, God is ‘n Losser/Verlosser. Soos Boas deurbreek Jesus die OT wette en tree hy nie net as losser op vir diegene in sy nabye familielyn nie, nie net vir sy ma Maria nie, ook nie net vir die Israeliete nie. Getrou aan sy familielyn breek hy grense af oral waar hy kom, hanteer hy outsiders as insiders, word hy self ‘n outsider (daar buite op die Kopbeen koppie) om daardeur die lansie te breek vir alle bedenklike mense om insiders te wees.

Dit is sy geboorte wat ons in hierdie tyd gaan vier. Terwyl die kerk tans besig is om vir mense te laat verstaan dat almal nie ewe welkom is in die gemeenskap van gelowiges nie, herdenk ons die geboorte van die een wat sy lewe vir hierdie almal kom gee het. Ons mag nie kersliedere sing as ons nie bereid is om dit saam met álmal te sing nie. As ons net sekere mense in ons midde verwelkom, dan is ons naam Gemeente So-en-So. Maar as ons alle mense ewe onvoorwaardelik welkom maak, dan mag ons maar onthou word as die Gemeente van Pinelands, klein en eenvoudig soos hulle was, het hulle erns daarmee gemaak om die outsiders in te trek en was hulle bereid om die prys te betaal en die opofferings te maak om in die lyn van hul voorouers Boas en Rut, en hul Broer Jesus wat hulle Verlosser is, grense te deurbreek en liefde sonder grense sigbaar te maak.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

2 Samuel 9:1-13 – 2015 – Die Kerk is ‘n ruim huis

15 November 2015 Pinelands
Prediker: Ds Thuenis Botha

IL de Villiers (Balansstaat)

O, Heer, ek dank U vir U groot geduld
met my. Ek is so in die skuld
by U. My bankstaat bly in rooi getik.
Nulle kom voor die komma by – ek sluk
soms swaar daaraan. Ek bied
so min en vra al meer krediet
en kry dit (God weet hoe!).
Ek is soms bang U roep
my in om alles te betaal
en haal my uit U waagskaal
uit as ‘n té groot risiko:
‘n Twyfelaar wat glo.

Biddag vir reën  (Lees gebed van ‘n boer in die Noorde van ons land)

 

EPIKLESEGEBED

Here, dat ek voor u gemeente mag staan met U Woord in my mond….is genade!
Laat U genade ook tot elkeen spreek
Amen

PREEK

Liewe gemeente

Wat ‘n roerende verhaal….dit onderstreep opnuut ons as mense se aangewese wees op mekaar maar dan ook die appél op die balans tussen gee en neem en regverdigheid en betroubaarheid en lojaliteit. Dit is wat die Joodse filosoof Martin Buber sou noem – ‘die regverdigheid in die menslike bestaansorde’…daarsonder maak mense van mekaar objekte en verdinglik verhoudinge en word dit die prooi van uitbuiting met as gevolg die kwes en vernedering van die ander….by name die een wat anders is as ek!….

Ek is diep bewus daarvan dat ons hierdie teksgedeelte vanoggend kan lees en van kennis kan neem as maar net nog ‘n deel van die historie van die Koningshuis van Israel. In die proses, glo ek, bestaan die moontlikheid dat ons die evangelie wat opgesluit lê in die teks kan mis!…Dat ons dit kan lees as ‘n verhaal sonder om God se stem daarin te hoor en nog minder die aanspraak wat Hy op ons maak.

Ek sou die teks wou nader met die vrae:

  • Die teks ….en God se trou
  • God se trou…en Jesus
  • God se trou… en die kerk…en die ander
  1. Vertel die verhaal (‘chesed’…die dryfveer agter Dawid se optrede…om betroubaat te wees ter wille van Jonathan)
  1. God se trou

Teen die wyer dekor van die evangelie – sou jy dit vergesog vind om vanoggend te moet hoor dat ek en jy is elkeen Mefiboset….verbonde met skande….en dat, sonder verdienste, ons die focus word van God wat ons agternasit in sy trou en met Sy liefde…wat Sy Seun stuur om ons te soek en wanneer Hy ons vind letterlikik ‘opraap’ en terugbring na die kudde,  soos wat ‘n goeie herder met sy skape doen?…sou jy?

Nee!…dit is die evangelie!!! God, die koning reik uit na ons, stuur na ons, roep na ons omdat Hy ons teenwoordigheid aan Sy tafel begeer. Hy gooi Sy nette wyd uit…en só skryf van WykLouw….toe hy sy groot net uit laat gooi regs van die boot en links en regs, het Hy ingesleep: ‘n vreemde prooi – ‘n visvangs soos die óú Wet slegs in skaam vermoede kon vermoed – : melaats, besete, ryk of klein; sondaars van elke kleur of geur, maar in Sy glimlag, skielik rein.

Dit is die evangelie!! – God stuur sy Seun na die wêreld…al roepende…uitnodigend…en waar hy wie ookal vind…stop Hy…vertoef Hy…gesels Hy…en waar moontlik, eet Hy saam. Hy omarm die mense want Hy maak tyd vir hulle want dit is belangrik…Hy hanteer hulle nie gesigloos nie…nie maar net as objek en entiteit nie…Hy gee aan elkeen ‘n gesig…maak van elkeen ‘iemand met ‘n gesig’…want dit gaan om Sy chesed….Sy trou! En hierdie trou, buiten dat dit oorrompelend is, verander dit ook mense se harte.

Hulpelose wesens gaan God aan…en hulle ontvang die boodskap: Die Koning verlang jou teenwoordigheid aan sy tafel.

Waarom gee God ag op die mens?…..ter wille van sy trou…ter wille van die liefde van Sy Seun

Mefiboset…ten spyt van wie jy is, ten spite van jou oupa Saul, ten spite van die skande in en om jou, ten spyte van jou lam voete…..is jy nogtans kosbaar in die oë van die koning…ter wille van Jonatan jou pa

Julle moet dit hoor ….God is nie skaam om jou aan Sy tafel te hê nie…God is nie skaam vir sondaars nie…God is nie skaam vir hulpeloses nie…God is nie skaam virf hulle wat deur die samelewing uitegerangeer is na die rand en die buitewêreld en die duisternis nie….God se bemoeienis is erns!

As jy dit nie wil hoor en omhels nie….pleeg jy sonde wat jou van God vervreem.

Mefiboset is verstom….verslae…oorstelp…wie is ek dat die Koning my aansien…ek is niks meer werd as ‘n dooi hond nie!!…en hierdie hond word herstel tot prins…tot koningskind

Broer en suster…ons is elkeen ‘n Mefiboset….hoor dit

…al is jy een van die vooraanstaande mense in ons gemeenskap

…al klop jy jou op die skouer as ‘n vroom gemeentelid

…al reken jy jou as iemand wat baie beteken

Ek en jy is nikswerd…’n Mefiboset…maar die verrassing…’n geredde sondaar omdat ek en jy God aangaan….en ook die een daarbuite

Twee Sondae gelede op Sondagjoernaal…’n gesprek…en in die onderhoud –

  • Dit is die kern van die Bybelse etiek…nie reëls en wette nie…nie ‘n sedeleer nie…maar ‘n styl van leef en doen, soos Jesus, wat inspeel in die lewens van mense en mense se harte aanraak…’n etiek wat dikwels opeindig aan ‘n tafel waar geëet en gedrink word….ja, met die tollenaar en die moordenaar en die hoer…’n vreemde feestelikheid
  • …’n verwelkomende ontvangs!!!!

En nou…die Kerk…ek en jy?

  • Die Kerk…ek en jy is God se =kneg…met ‘n boodskap van die eintlike Gestuurde….
  • …julle sien…om kerk te wees is om gestuur te wees…om in die wêreld in te gaan omdat ons ‘n boodskap het…en die boodskap is God se goeie nuus…Sy evangelie…’JY GAAN GOD AAN’…KOM!…
  • … ja kom, ter wille van sy chesed…sy trou…ter wille van die liefde van Sy Seun.
  • Op dieselfde bladsy in die HAT waar die woord etiek omskryf word as sedeleer, vind ons ook die woord etiket…wanneer mens ‘n kaart by wyse van spreke om iemand se nek hang….mag ek hier maar sê da tons meester is daarin…ook in die kerk…praat ons maklik van die en daai…hy/sy is liberal of verkramp, het die waarheid beet of is besig met ‘n dwalleer…
  • …want die kerk is ‘n ruim huis…en om mense, al verskil hulle van jou, buite te laat staan, is oneties
  • Die Kerk mag nooit ‘n geslote huis wees nie….omdat ek en jy gedring word deur die chesed van God ter wille van Jesus

AMEN!

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Ds Theunis Botha word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Rut 2 – 2015

8 November 2015 Pinelands Koninkrykstyd (Bevestiging van kerkraadslede)
Prediker: Dr Tiana Bosman

 

Vandag presies ‘n maand gelede is daar by die AS van die NGK die besluit geneem om gays onvoorwaardelik in die geledere van die kerk te verwelkom. Die groen lig is gegee op selfdegeslagverhoudinge gekenmerk deur liefde en trou, ons mag nou gay paartjies in burgerlike verbintenisse bevestig, soortgelyk aan die huwelik tussen ‘n man en ‘n vrou, en ons mag nou God se seën op hul verbintenis afbid. Gays mag nou in die NGK in die amp van predikant bevestig word sonder dat daar van hulle verwag word om selibaat te leef wanneer hulle in ‘n burgerlike verbintenis tot hul maat staan.

En die hel is los. ‘n Storm woed steeds. Talle kerkleiers en lidmate is ongelukkig oor die besluit om mense wat op ‘n ander manier liefhet as hulle, onvoorwaardelik in die kerk en haar ampte te verwelkom. Want die Bybel sê hard en duidelik NEE. Daar is ‘n wet in die Bybel wat bepaal dat homoseksuele liefde sonde is in die oë van God, en dat God dus slegs die gay mense liefhet wat hulself daartoe bereid verklaar om nie die significant other in sy/haar lewe in totaliteit (dws ook seksueel) lief te hê nie.

Bybelkenners interpreteer die tekste wat oor homoseksualiteit handel verskillend. Daar is diegene wat reken, soos hierbo, dat dit deurlopend as sonde veroordeel word. Daar is ook diegene wat sê wag ‘n bietjie – gaan kyk na die konteks en die kultuur van daardie tyd, kyk na die spesifieke gebeurtenis waarbinne homoseksuele gedrag veroordeel word en sien raak dat dit inderdaad nie gaan om liefde tussen twee mense van dieselfde geslag nie maar om iets heeltemal anders as dit. Daar gaan waarskynlik altyd hierdie twee “ kampe” van teksuitleggers wees. As die kenners so met mekaar verskil, waar laat dit die lidmate?

Boas, ‘n ryk man met mag en baie aansien in die gemeenskap, het millennia terug voor dieselfde tipe problematiek te staan gekom as die dilemma waarin die NGK haarself vandag bevind. Vir hom was die uitdaging nie ‘n gay persoon nie, maar wel iemand wat anders was as die volk, ‘n vrou wat ‘n groep mense verteenwoordig het van wie Boas se wette, sy “ Bybel” gesê het:  “Geen Ammoniet of Moabiet mag lid van die gemeente word nie… Jy mag nooit in vrede leef met die Ammoniete en die Moabiete nie, en jy mag nooit iets goeds aan hulle doen nie” (Deut 23:3-6).

Rut 2:1 (Vir Naomi was daar ‘n familielid as ‘n man vir haar, ‘n man van aansien, hy was ryk, vanuit die stam van Elimelek, en sy naam was Boas.) (Hakies, want dis agtergrondsinligting van die verteller.)

2: Rut, die Moabiet, het vir Naomi gesê: “Laat my tog gaan na die veld dat ek kan are optel tussen die graanore agter die man in wie se oë ek guns/genade vind (die man wat my dit sal toelaat).” Naomi het geantwoord: “ Gaan, my dogter.”

3: Rut het toe gegaan en are opgetel in die veld agter die stropers aan. Sy het heeltemal toevallig beland op die stuk grond in die veld wat aan Boas behoort het, die man uit die stam van Elimelek.

4: Kan jy nou meer!, Boas kom toe net uit Betlehem (Huis van Brood) en hy sê vir die stropers: “Die Here is met julle.” En hulle sê vir hom: “Die Here seën jou.”

5: Boas vra toe vir sy jongman, die een wat oor die stropers aangestel is: “Aan wie behoort hierdie meisie?”

6: En die jongman wat oor die stropers aangestel is, het geantwoord: “Sy is die Moabitiese meisie wat teruggekom het met Naomi vanuit die veld van Moab.

7: Sy het gevra: ‘Kan ek asb are optel en bymekaarmaak  in bondels agter die stropers aan?’ En sy het gekom en het haar plek ingeneem vanaf daardie tyd in die oggend tot nou toe om ‘n rukkie in die huis (‘n hut of tipe skuiling) te sit (rus).

8: Boas het toe vir Rut gesê: “Luister mooi, my dogter (my skat), jy moenie gaan om are op te tel in ‘n ander veld nie, en ook moet jy nie weggaan van hier af nie. Bly by (kleef aan) my meisies.

9: Fokus op die veld waar hulle stroop, en gaan agter die vrouewerkers aan. Het ek dan nie die jongmanne beveel om jou uit te los nie? En as jy dors is kan jy gaan na die kanne en drink van (die water) wat die jongmanne optrek.”

10: Rut het toe op haar knieë geval en met haar voorkop tot teen die grond gebuig, en vir hom gesê:  “U is te goed vir my, want u sien my raak (let op my), en dit terwyl ek ‘n vreemdeling is?”

11: Boas het haar geantwoord: “Ek is deeglik ingelig oor alles wat jy gedoen het vir jou skoonma na die dood van jou man. Jy het jou pa en jou ma verlaat, en jou land van herkoms, en jy het gekom na ‘n volk wat jy nie geken het gister of drie dae gelede (voorheen) nie.

12: Mag die Here jou daad vergoed, en mag jou lone ten volle betaal word deur die Here God van Israel na wie toe jy gekom het om toevlug/skuiling onder sy vlerke te soek.

13: Sy het gesê: “U is te goed vir my, my heer, want u troos my en u praat tot die hart van u bediende (u stel my gedagtes gerus), en ék sal nooit eens wees soos (gelykstaande aan) een van u bediendes nie. (Die woord vir bediende hier is die laagste vorm van ‘n vl slaaf.)

14: Met etenstyd het Boas het vir haar gesê: “ Hiernatoe! Kom eet van die kos en doop jou brood in die asyn. So het sy langs die stropers kom sit, en hy het vir haar gebraaide koring uitgehou en sy het geëet en sy het genoeg gehad, en sy het nog oorgehad.

15: Toe sy opstaan om (verder) are op te tel, het Boas sy werkers beveel: “ Sélfs tússen die gerwe mag sy optel, en julle mag haar nie verneder nie.

16: Meer nog, maak dubbel seker dat julle vir haar van die bondels graan uittrek, en julle moet dit los (laat val) sodat sy dit kan optel, en julle mag nie met haar raas nie.

17: Rut het are opgetel in die veld tot die aand toe. Sy het uitgeslaan wat sy opgetel het, en dit was gelyk aan een epha (gewigsmaat, baie swaar) gars.

18: Sy het dit gevat en sy het na die stad gegaan, en haar skoonma het gesien wat sy opgetel het, en Rut en (na haar) gegaan en vir haar dit gegee wat sy (met middagete) oorgehou het nadat sy genoeg gehad het om te eet.

19: Haar skoonma vra toe vir haar: “Waar het jy vandag gaan are optel? Waar het jy gewerk? Mag die man wat jou raakgesien het/op jou gelet het, geseënd wees!” En sy het vir haar skoonma vertel saam met (by) wie sy gewerk het. Sy het gesê: “Die naam van die man saam met wie ek vandag gewerk het, is Boas.”

20: Toe sê Naomi vir haar skoondogter: “Mag hy deur die Here geseënd wees, want hy het nie sy hesed (troue liefde, faithfulness, onverdiende guns, onvoorwaardelike liefde sonder grense) teenoor die lewendes en die dooies verwerp/agtergelaat nie.”  Naomi het verder vir haar gesê: “Die man is naby aan ons, hy is ons losser.”

21: Rut, die Moabiet, antwoord toe: “Hy het selfs vir my gesê ‘Jy mag tussen my werkers bly (stick close to them) totdat hulle klaargemaak het met my oes.

22: Naomi sê toe vir Rut, haar skoondogter: “Dit is goed, my dogter, dat jy uitgegaan het met sy meisies , en dat die manne jou nie kan bykom (seermaak) in ‘n ander veld nie.”

23: Sy het gebly by (gekleef aan) die meisies van Boas en (saam met hulle) graan opgetel tot aan die einde van die garsoes en die koringoes. Rut het by haar skoonma gewoon.

Rut het vir haar skoonma, Naomi toestemming gevra om te gaan are optel tussen die graanore op die veld van die man wat haar dit sal toelaat. Die wet van daardie tyd het bepaal dat armes en wese tydens oestyd agter die grondeienaar se werkers kan inval en dat hulle die are kan optel wat deurgeval het of oorgesien is toe die werkers daardie deel van die oes bewerk het. Die einaar se werkers mag volgens wet nooit ‘n tweede keer deur die landery gaan om te oes nie, want dit wat met die eerste oorgesien word, behoort aan die armes wat agterna mag kom.

As dit die wet was, waarom soek Rut dan beide haar skoonma en die grondeienaar se toestemming? Omdat sy binne die sosiale rangorde van daardie tyd respek teenoor haar skoonma betoon deur vir haar toestemming te vra. En omdat sy ‘n vreemdeling is, ‘n Moabiet op Israelitiese grondgebied, en die wet geld nie so onvoorwaardelik vir haar soos wat dit vir die ander arm vroue en die weses geld nie. Inteendeel, “Israeliete, julle mag nooit iets goeds aan die Moabiete doen nie!”

Rut ken haar plek, wat op hierdie stadium eintlik nêrens is, en in nederigheid gaan sy die oggend uit in die hoop dat iemand, enigiemand!, tog maar met genade na haar sal kyk en haar sal toelaat om saam met die armes agter in die ry in te val en are op te tel sodat sy en haar skoonma kan eet… Heeltemal toevallig kom sy nie by enigiemand se veld aan nie, maar juis by die veld van Boas oor wie ons aan die begin van die verhaal so bietjie inligting gekry het. Rut self het niks van hierdie man geweet nie. Boas sien die jongmeisie raak, waarskynlik was sy opvallend – sy was vir hom ‘n vreemdeling (hy het haar nog nie voorheen daar raakgesien nie), maar sy het ook vanaf ‘n vreemde plek gekom. “Aan wie behoort hierdie meisie?,” wil Boas by sy voorman weet. [‘n Vrou se identiteit was altyd opgesluit in die die van haar pa of haar man. Wanneer Boas dus wil weet wie die meisie is wat hy nie ken nie, vra hy aan wie sy behoort, wie is haar man, of, indien sy nog nie getroud is nie, wie is haar pa?] “ Sy is die Moabitiese meise wat teruggekom het met Naomi uit die veld van Moab.” “Aaaah,” gaan daar ‘n liggie vir Boas aan, nou weet hy wie sy is… Hy het al baie van haar gehoor, hierdie vreemdeling in hulle midde.

Maar in plaas daarvan dat Boas die wet onthou en onderhou en haar van sy veld af verwilder, tree hy met haar in gesprek en praat hy met haar op die sagte (most endearing) manier moontlik: “Luister mooi, my dogter>my skat” – hier sien ons nie net die verskil in status nie, maar ook die verskil in ouderdom. Boas was waarskynlik nader aan Naomi se ouderdom en Rut was ooglopend nog ‘n jongmeisie. “Jy moenie in ‘n ander veld gaan are optel nie. Moenie hiervandaan weggaan nie. Bly tussen (kleef aan) my meisies (die meisies wat vir my werk, dws nie in die agterste flanke by die armes en wese nie, maar tussen sy werksters – die vrou wat die gerwe optel wat die manne sopas afgesny het). Ek het beveel dat my jongmanne jou met rus moet laat, en gaan kry vir jou water wanneer jy dors raak.”

Rut buig diep voor Boas neer: “ U is te goed vir my, want u sien my raak, en dít terwyl ek ‘n vreemdeling is?”

“Ja, my skat, maar  jy sien, ek weet baie goed wat jy alles vir jou skoonma gedoen het na jou man se dood… Mag die Here jou vergoed, die Here God van Israel onder wie se vlerke jy hier in die vreemde kom skuil het.” So bid Boas die seën van die Here af op hierdie dogter uit Moab, van alle plekke.

Rut is oorweldig deur sy goedheid en weer sê sy dat hy te goed is vir haar. En hierdie keer verwys sy na haarself as ‘n shifkhah, die laagste vorm van ‘n vroulike bediende wat daar was. Sy sê vir Boas da thy haar troos en haar gerusstel, en sy is nie eens op dieselfde vlak as sy ander shifkhot (vroulike bediendes, mv) nie.

Toe etenstyd aanbreek, roep Boas vir Rut nader om tussen hom en sy werkers te kom sit (heeltemal ongehoord vir die armes en die wese om te kom deel in die ete in die veld!), en hy deel vir haar kos uit, meer as wat sy kon eet. En toe sy opstaan om verder te gaan are optel, gee hy vir sy werkers die opdrag dat sy selfs tussen die gerwe mag optel, daar waar hulle nog besig is, en dat hulle haar nie mag verneder omdat sy daar is nie. Meer as dit, hulle moet van die gerwe wat hulle afgesny het laat val op die grond, sodat sy dit ook kan optel, sonder dat hulle met haar raas wanneer sy dit doen!”

Die aand gaan Rut met ‘n baie groot opbrengs huistoe en Naomi se mond val oop: “Waar het jy vandag are opgetel? Waar het jy gewerk?! Mag die man wat jou raakgsien het, geseënd wees!”

“Die naam van die man saam met wie ek vandag gewerk het (hoor net hoe laat die verteller die spanning opbou deur die naam tot heel laaste te los), is BOAS.” Vir Rut beteken hierdie naam nog niks meer as dat hy haar weldoener was nie, maar Naomi weet van beter: “Mag hy deur die Here geseënd wees, want hy het nie sy hesed (liefde sonder grense) teenoor die lewendes en die dooies verwerp/agtergelaat nie. Die man is naby aan ons, hy is ons losser (goël, guardian, beskermheer, redeemer, verlosser).

Volgende keer sal ons sien dat Boas inderdaad ‘n losser is vir Rut deur sy bande met Naomi se man Elimelek, maar daar is twee komplikasies: 1: Hy is nie die primêre losser in lyn om verantwoordelikheid te neem vir hulle nie. Die losser se verantwoordelikhede was iedergeval ‘n morele verpligting, maar nie wetlik afdwingbaar nie. En 2: Rut was ‘n Moabiet, en Boas het alle reg gehad om terug te val op die wet van Deuteronomium en homself so uit sy verlangse lossersplig te wikkel. Hy was maar verlangs familie van Elimelek, en Rut was op die koop toe as Moabiet ver verwyder van die volk van die Here.

Boas het voor ‘n keuse te staan gekom toe hy die jongmeisie raaksien wat anders is as die res en hoor wie sy is. Hy kon die letter van die wet van Deut 23 nakom en haar verwilder, Moabiet wat sy is, maar hy kies om eerder die wet van goddelike liefde (hesed) na te kom, en haar nie net toe te laat om in die agtergrond are op te tel nie, maar om haar tot in die binnekring van sy werkers in te nooi, om haar te hanteer soos een van hulle, om vir haar toe te wens die seën van die Here God van Israel, om toe te sien dat sy kos en water kry, veilig is, geholpe, geborge in sy sorg.

Ek het verlede week probeer om die term “hesed” te verduidelik. Die term wat hoofsaaklik met God in verband gebring word, want dis amper te hoog vir mense om uit te voer, dis amper te veel gevra. Liefde sonder grense, lojaliteit en trou, guns en genade aan mense wat in ons oë dit nie verdien nie, maar wat nie daarsonder sal kan oorleef nie. Hesed is om die ekstra myl stap, dit is om grense te verskuif, ja, selfs wette te verskuif, sodat mure afgebreek en mense ingesluit kan word, hesed is om te gaan beyond the call of duty sodat die liefde kan seëvier.

Die insider trek die outsider in en laat haar voel soos ‘n insider. In hoofstuk 4 maak hy van haar ‘n insider! Rut verwys aanvanklik na haarself as nie eens gelyk aan ‘n shifkhah (laagste vorm van bediende wat daar was) nie. Maar Boas hanteer haar as veel meer as dit. In so ‘n mate dat, wanneer hy haar in hoofstuk 3 in die donker nag vra wie sy is, sy na haarself verwys as sy amah, ‘n verhoogde vorm van vroulike dienaar. Die manier waarop Boas met haar omgaan, maak dat hierdie vreemde Moabiet anders na haarself begin kyk, en meer van haarself begin dink. Meer mens, as voordat haar paaie met syne gekruis het…

Ek wonder hoe ons gay broers en susters tans oor hulself dink, nadat die grense by die Algemene Sinode verskuif is, inaggenome wat tans in die kerklike geledere en die koerante aan die gang is agv die besluit om mense wat anders is as “ons” en mense wat anders liefhet as “ons” in te nooi in ons binnekring in? Ek wonder of hulle ook nou beter voel oor hulself as voor ‘n maand gelede? Ek wonder of hulle werklik bevry is deur die besluit wat geneem is? Ek wonder of hulle enigiets van die hesed beleef wat Boas teenoor Rut gedemonstreer het? Ek wonder maar?

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Rut 1 – 2015

1 November 2015 Pinelands – Dankfees/Nagmaal/Koninkryk 23
Prediker: Dr Tiana Bosman

Die eerste berig wat ek in gister se koerant raaklees praat oor die droogte in ons land en die moontlikheid dat die grootste gedeelte van die land binnekort tot rampgebied verklaar kan word. Dit is inderdaad kommerwekkend, veral omdat dit ons so na aan die lyf lê, maar dit is geensins uniek nie. Dit beteken nie dat God besluit het om die sluise van die hemel wat op SA val toe te draai omdat die regering nie vir hulle land se studente bekostigbare tersiêre opleiding moontlik wil maak nie. Ja die regering moet verantwoordelik gehou word, soos wat hulle verantwoordelik gehou moet word vir soveel van die chaos in die land. Maar ons kan nie alles voor die deur van die regering lê nie. Dit is nie ons leiers se skuld dat daar ‘n droogte in die land is nie. Dit is deel van die seisoenale ritmes van die skepping, ook deel van die versugtinge van die skepping wat onder soveel uitbuiting en vergiftiging ens gebuk gaan. Dis bloot ‘n natuurlike uitvloeisel van dit waaraan die natuur oor eeue heen blootgestel is. Seisoene van droogte, in die natuur maar ook in ons eie lewens, is eenvoudig deel van die lewe.

In die OT lees ons dikwels van droogtes wat soms vir jare geduur het. Vandag se verhaal speel in so ‘n tyd af. Vroeg in die geskiedenis van Israel, nie te lank nadat Simson die pilare en daarmee saam die hele tempelgebou op homself en al die Filistyne teenwoordig omgetrek het nie.

Rigters 21:25 In daardie tyd was daar nog nie ’n koning in Israel nie, en elkeen het gedoen wat reg is in sy eie oë.

Rut 1:1 In die tyd van die leiers was daar op ’n keer hongersnood in die land, en ’n man het uit Betlehem (ironies beteken die naam “Huis van brood/kos”) in Juda weggetrek om te woon as ‘n vreemdeling in die gebied van Moab, die man met sy vrou en sy twee seuns.

  1. Die man se naam was Elimelek (“my God is koning”), sy vrou Naomi (“aangenaam”/”sweet”/ “pleasant”), en sy twee seuns Maglon (“swak, siek”) en Kiljon (“tingerig”). Hulle was afkomstig uit Efrata in Betlehem in Juda. Hulle het in Moab aangekom en hulle daar gevestig. [Weens die ongenaakbare toestande in die Ystertydperk (1200-540vC) was die mortaliteitsyfer van babatjies hoog gewees, en die gebruik was dikwels om nie eens vir jou kind ‘n naam te gee voordat hulle op kleuterouderdom van die bors af gespeen is nie. Dit is baie waarskynlik dat die twee seuns se name dui op die droogtetydperk waartydens hulle gebore is.]
  2. Toe het Naomi se man, Elimelek, doodgegaan, en sy en haar twee seuns het agtergebly.
  3. Hulle het vir hulle Moabitiese vroue geneem. Die naam van een was Orpah (nw “agterkant van die nek”, ww “om jou rug te draai”) en die naam van die tweede een was Rut (“vriendskap”). Hulle het vir omtrent tien jaar daar gewoon. [Die twee vrouens se name is dalk eerder afgelei van hul karakter as dat dit hul geboortename was. Nes “Mara” later in die hfst. So ook vandag, bv Vaatjie Malan.)
  4. Toe het Maglon en Kiljon ook gesterf en die vrou het agtergebly sonder haar kinder(tjie)s en sonder haar man.
  5. Sy het klaargemaak, en haar skoondogters, en sy het omgedraai vanaf die gebied van Moab, want toe sy nog in Moab gewoon het, het sy gehoor dat die Here haar volk besoek het (dat die Here aan hul behoeftes aandag gegee het) om vir hulle kos te gee.
  6. Sy het vertrek vanaf die plek waar sy was, en haar twee skoondogters met haar, en hulle het op hulle weg gegaan om terug te keer na die land van Juda.
  7. Toe sê Naomi vir haar twee skoondogters: “Gaan, draai om elke vrou na die huis van haar ma, en mag die Here met julle hesed (troue liefde, guns, goedertierenheid, loving kindness, faithfulness) doen soos wat julle gedoen het met die oorledenes en met my.
  8. Mag die Here vir julle gee, en mag julle ‘n rusplek vind, elkeen in die huis van haar (nuwe) man. En Naomi het hulle gesoen en hulle het hul stem verhef en gehuil.
  9. Maar hulle het vir haar gesê: “Nee! Saam met jou sal ons terugkeer na jou volk toe.”
  10. Maar Naomi antwoord: “Gaan terug my dogters. Waarom sal julle saam met my gaan? Is daar dan nog seuns in my baarmoeder dat hulle julle mans kan word?” (Leviraatshuwelik – die oorlede man se broer moes met sy vrou wat agterbly trou om die familielyn te verseker.)
  11. Draai om, my dogters, gaan, want ek is te oud om weer iemand se vrou te word. Selfs al het ek gedink dat daar vir my hoop is en selfs al trou ek vanaand en selfs al baar ek seuns,
  12. sal julle tog sekerlik nie wag tot wanneer hulle groot is nie, julle sal julself tog nie wegsluit met die oog daarop om nie te trou nie. Nee, my dogters, want dit is baie bitterder vir my as vir julle, want die hand van die Here het teen my uitgegaan.
  13. Hulle het hulle stem verhef en weer gehuil, en Orpah het haar skoonma gesoen, maar Rut het aan haar gekleef.
  14. En Naomi het gesê: Kyk! Jou skoonsuster draai terug na haar volk en na haar god. Draai jy nou ook terug agter jou skoonsuster aan.
  15. Maar Rut antwoord: “Moenie my soebat om jou te verwerp deur weg te draai van jou af nie, want waar jy gaan sal ek gaan, en waar ookal jy woon sal ek woon, jou volk is my volk en jou God is my God.
  16. Waar jy doodgaan sal ek doodgaan en dáár sal ek begrawe word. So mag die Here aan my doen en so mag Hy toevoeg (selfopgelegde eed-formule wat straf oproep), behalwe as die dood skeiding bring tussen my en jou.
  17. Toe Naomi sien dat Rut sterk was/vasbeslote was om saam met haar te gaan, het sy opgehou om met haar te praat.
  18. Hulle twee het toe gereis totdat hulle in Betlehem aangekom het, en nes hulle in Betlehem ingekom het, het die hele stad oor hulle begin murmer en die vrouens het gesê: “Is dit Naomi?”
  19. Maar sy antwoord hulle: “Moet my nie Naomi noem nie. Noem my Mara, want Shaddai het dit vir my uitermate bitter gemaak.
  20. Vól het ek weggegaan, maar léég het die Here my teruggebring. Waarom sal julle my Naomi noem as die Here teen my getuig en as Shaddai teëspoed/ramp vir my gee?”
  21. So het Naomi teruggegaan, en Rut die Moabiet, haar skoondogter saam met haar. Sy het teruggekom vanuit die gebied van Moab en hulle het in Betlehem ingegaan aan die begin van die garsoestyd.

Destydse konteks: Ons weet nie wat die gevoelens van die dorpelinge in Betlehem was rondom Elimelek se trek met sy vrou en twee seuns agter die groener weivelde van Moab aan nie. Daar is al baie daaroor bespiegel, maar dit gaan ons nie help om verder daaroor te raai nie. Wat ons wel weet is dat die Israeliete in Deuteronomium 23 verbied is om enigsens verhoudinge te smee met die Ammoniete en die Moabiete. Hulle mag nie in vrede met hulle saamleef nie, hulle mag ook niks goeds aan hulle doen nie. Want Moab en Ammon is gebore uit die bloedskande tussen Lot en sy dogters (die dogters het hom dronk gemaak en by hom geslaap, want hulle was bang dat hulle nooit mans sou kry en kinders sal hê nie). En hier trek ‘n Efraimiet, wat se naam nogals beteken “My God is Koning” met sy vrou en kinders na Moab toe, vir kos ja, ter wille van oorlewing, maar hy laat ook toe dat sy seuns met Moabitiese meisies trou. Daar is geleerdes wat die argument voer dat Elimelek en sy seuns gesterf het weens God se straf omdat hulle met die Moabiete gaan meng het. Die verteller laat egter niks daarvan blyk wanneer hy die storie neerskryf nie. Selfs al sou die skinderstories daaroor loop, is dit nie waarom hy die verhaal vertel nie. Tog is dit baie belangrike agtergrondsinligting vir ons – die Moabiete wat ‘n vervloekte volk gewees.

Hedendaagse gewilde gebruik van die teks: Huwelikspreek. Want die teks verleen homself so goed daartoe! Vs 16 en 17 bevat die mooiste moontlike huweliksbeloftes: Kyk mekaar in die oë en sê agter my aan: “Waar jy gaan sal ek gaan, en waar ookal jy woon sal ek woon, jou volk is my volk en jou God is my God. Waar jy doodgaan sal ek doodgaan en daar sal ek begrawe word.” Dit ís mooi, en sentimenteel. Maar ons maak ‘n fout. Hierdie is nie ‘n huweliksteks nie. Die agtergrond, konteks en implikasies van Rut se beloftes aan haar skoonma, is heeltemal anders as die van ‘n huwelikspaartjie. Vir ons is ‘n huwelik ‘n wedersydse verbintenis, ‘n vennootskap, waar beide mekaar liefhet en mekaar wil hê, ‘n wen-wen situasie. Natuurlik draai dit dikwels nie so uit nie, maar op jou troudag en met die beloftes wat jy dan maak is alles nog net maanskyn en rose.

But what happens when the going gets tough? Dan begin huwelike dikwels wankel. Dan is die lewe nie meer so rooskleurig soos op die dag toe julle getrou het nie. Ons verhoudinge word gewoonlik eers werklik getoets na ons beloftes en nie voor ons beloftes nie.

Met Rut is dit anders. Sy wéét waarvan sy praat wanneer sy haar beloftes maak. Sy en Naomi het alreeds sewe sakke sout saam opgeëet. Hulle het beide alles verloor. Niemand het niks meer oor nie. Die mans was hulle enigste kans op ‘n menswaardige lewe. So was dit in daardie tyd. G’n wonder Lot se dogters het hom uit radeloosheid dronkgemaak en bespring toe hulle besef dat hulle nie mans gaan kry nie (Gen 23?). Want ter wille van ‘n toekoms moes hulle doen wat hulle kon om aan seuns geboorte te skenk.

Beide Naomi en Rut het alles verloor. Maar dit was nie dieselfde nie. Vir Rut was daar ‘n kans op ‘n nuwe begin. Sy was nog jonk – het nog nie eens haar eie kinders gehad nie. Sy sou kon teruggaan na haar ma se huis en weer trou, en haar nuwe man sou vir haar kinders en sekuriteit vir die toekoms kon gee. All is not lost. Veral nie vir ‘n vrou wat se naam “vriendelikheid” beteken nie. Orpah het hierdie weg gekies. Sy was ook bereid om saam met haar skoonma terug te gaan na ‘n vreemde land toe. Sy wou haar nie los nie. Hulle het ook gedeelde seer gehad. Maar toe Naomi vir ‘n tweede keer sê dat die skoondogters tog liewer moet teruggaan na hul ma toe en oor begin, het Orpah dit wel gedoen.

Maar Rut skop vas. Toe Naomi sien dat Rut haarself “sterk gemaak” het om saam met haar te gaan, het sy opgehou om met haar te praat. Want sy het besef praat gaan nie help nie, hierdie meisie weet wat sy wil doen, en niemand gaan in haar weg staan nie. Rut stap oopoë in ‘n doodloopstraat in.

Daar is vir haar geen toekoms saam met haar skoonma nie. Naomi is ‘n weduwee, te oud om weer te trou, sonder kind of kraai om vir haar te sorg. Die enigste vooruitsig wat sy gehad het, was om terug te keer na haar tuisland toe, want sy het intussen gehoor dat die Here weer kos gegee het in die land (die droogte is verby), en daar sal sy haar trots in haar sak moet steek en onder haar eie mense ‘n bedelbestaan gaan voer. Om die waarheid te sê – Rut is vir Naomi eerder ‘n las as ‘n welkome metgesel. Want nou sit sy nog met haar óók opgeskeep. Wie in Betlehem gaan nou vir ‘n Moabitiese weduwee help sorg? Hulle mag nie eens nie, dis teen die wet!

Maar sy gaan haar nie omgepraat kry nie, so Naomi hou eerder op met praat.

Ons lees dat Rut gekleef het aan haar skoonma (14). Dit is dieselfde woord wat ons in Gen 2:24 kry wanneer daar staan “’n man sal sy pa en sy ma verlaat en hy sal aan sy vrou kleef, en hulle sal een word”. Dit het nie beteken dat die man sy ouers se huis verlaat wanneer hy met sy vrou trou nie. Die vrou het haar ouerhuis verlaat en by die man se familie ingetrek. Dit gaan eerder om ‘n diep emosionele verbintenis – die man se fokus sal verskuif. Sy ouers sal nie meer die nr 1 persone in sy lewe wees nie, sy vrou word dit nou. Rut se fisiese klou aan haar skoonma demonstreer haar liefde vir en haar lojaliteit aan haar. Soos wat ‘n man hom aan sy vrou verbind, so verbind Rut haar aan haar hulpbehoewende skoonma.

In hierdie hele ontknoping van die verhaal en die diep, onselfsugtige en onbaatsugtige verbintenis van Rut aan Naomi, is die skreiende dat Naomi al die pad glad nie vir Rut ag nie. Sy sien haar eerder as ‘n las. Of erger – sy sien haar nie eens raak nie (kies dit dalk selfs). Toe die dorpsvrouens agter hul hande begin fluister toe Naomi by die dorp instap, bekla sy haar lot en gee sy vir die Here die skuld daarvoor: “Moet my nie Naomi noem nie. Noem my Mara, want Shaddai het dit vir my uitermate bitter gemaak. Vól het ek weggegaan, maar léég het die Here my teruggebring. Waarom sal julle my Naomi noem as die Here teen my getuig en as Shaddai teëspoed/ramp vir my gee?”

“Vól het ek weggegaan, maar léég het die Here my teruggebring.” Regtig, Naomi, is dit waar? Sien jy dan nie die vrou aan jou sy nie, die een wat alles prysgegee het en die grootste moontlike risiko loop, net omdat sy jou nie alleen in jou nood wil los nie. Omdat sy nie eens sal toelaat dat jy alleen begrawe word nie!? Tel jou seëninge, Naomi, jy weet nie wat jy in daai Moabitiese skoondogter van jou het nie.

Rut het haar oor Naomi ontferm en sy was bereid om haarself agterweë te laat ter wille van Naomi.

Die boek eindig in hfst 4 met Naomi se eer wat herstel is toe sy ‘n ouma word, en die vrouens van die dorp wat getuig: “Jou skoondogter wat jou liefhet, het aan hom geboorte geskenk, sy wat vir jou beter is as sewe seuns!” (Dogter wat ma liefhet – Maar in die OT kan die mindere nie die meerdere “liefhê” nie. Dit dui du shier daarop dat die rolle omgekeer is – Naomi het alles verloor en die mindere geword, Rut die Moabiet het die meerdere geword – sy het vir Naomi versorg, en later ‘n man en ‘n seuntjie gekry, en sodoende Naomi se posisie in die gemeenskap herstel.)

Waar is God in dit alles? Is Hy werklik die een wat straf, soos wat Naomi gedink het? Of is Hy eerder die Een wat deur  die maer jare en die noodwendige verliese bly voorsien? In die boek Rut is God (se ingrype  sigbaar in) ‘n Moabitiese vrou. Hfst 1 begin by ‘n droogte op verskeie vlakke – die land, maar ook die familie (verlies aan broodwinners). Dit eindig by die belofte van ‘n uwe oes wat in die landerye wink…

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.