Lukas 4:14-30 – 2016

24 Januarie 2016 Pinelands – Epifanie 3
Prediker: Dr Tiana Bosman

As ons terugblaai in Lukas sien ons iets van Jesus se lewe voor die gebeurtenis wat ons vandag gaan lees. Hy het in Nasaret grootgeword. As kind het hy elke jaar saam met sy ouers na Jerusalem toe gegaan vir die Pasga. Toe hy twaalf jaar oud was het hy, sonder sy ouers se medewete (die reisgeselskap was groot) na afloop van die fees in Jerusalem agtergebly. Drie dae later het sy ouers hom eers gevind – in die tempel waar hy tussen die leermeester gesit en na hulle geluister en vir hulle uitgevra het. Van kindsbeen af openbaar hy ‘n belangstelling in die teologie. Toe sy ouers met hom raas omdat hy hulle so groot laat skrik het, was sy antwoorde: “Waarom het julle my gesoek? Het julle nie geweet dat ek met die dinge van my Vader besig moet wees nie?” Hulle het nie verstaan wat hy gesê het nie.

Etlike jare later kondig Johannes die Doper die koms van die Messias aan, doop hy vir Jesus in die Jordaanrivier, en daal die Gees soos ‘n duif op Jesus neer met ‘n stem uit die hemel wat sê: Jy is my geliefde Seun. Oor jou verheug Ek my.” Hierdie geleentheid by die rivier was Jesus se inhuldiging, sy inlywing tot die bediening. Vandag word teologie student na afloop van hul studies gelegitimeer en daarna georden as predikante. Jesus het die doop van sondaars ontvang en die Gees het op hom neergedaal.

Vol van die Heilige Gees het Jesus van die Jordaan af weggegaan en is deur die Gees die woestyn in gelei waar Hy wir veertig dae deur die duiwel versoek is. Ons kan dit sy vuurproef noem – na sy inhuldiging/legitimasie word Hy dadelik in die diep kant ingegooi en getoets – of Hy werklik reg is vir sy roeping, of Hy weet wat dit vra, of Hy die regte keuses sal maak as die versoekings voor Hom kom. Jesus het elke toets geslaag.

Dan lees ons Lukas 4: 14-30…

Vs 15: Oënskynlik ‘n suksesvolle bediening.

Vs 16 ev: Weerspieëling van ‘n tipiese eerste-eeuse diens in die sinagoge: Die manne woon die diens by en resiteer die Shema. Daarna bid een van die gemeentelede die Tephillah. Hierna lees verskeie mans gedeeltes uit die Torah. Eers dan staan (uit respek vir die teks) die rabbi/prediker van die dag op, hy lees ‘n gedeelte uit die Profete, gaan sit weer na sy voorlesing en preek terwyl hy sit. Die diens word afgesluit deur ‘n priester wat die seën uitspreek. Heel laaste deel die bestuurder van die sinagoge take aan verskillende gemeentelede uit. Die bestuurder van die sinagoge was die persoon wat toesig gehou het oor die ordelike verloop van die diens en wat omgesien het na die algemene administrasie van die sinagoge.

Jesus tree op as Rabbi by hierdie diens. Hy gaan uit die Profete lees en preek. Sy eerste/intreepreek in sy tuisdorp. Die mense is nuuskierig om te hoor wat Hy gaan sê, hierdie jongman wat voor hulle oë grootgeword het.

Vs 18: Lees uit Jesaja.

Vs 19: Die genadejaar – die jubeljaar, elke 50 jaar die jaar van bevryding en verlossing, ‘n nuwe begin.

Die gemeente maak die gedeelte oënskynlik dadelik op hulle van toepassing, soos ons mos geneig is om te doen met ‘n teks in die Bybel. Hulle hou van wat hulle hoor. Hulle weet wat dit beteken om alles te verloor, om gevangenes en onderdruktes te wees. Hulle het ook al gehoor van sy wonderwerke – hoedat Hy mense genees en blindes laat sien.

Vs 21: Sy preek begin…

Vs 22: Aanvanklik aangenaam verras, maar kort daarna skop die skeptisisme in. Kan hy hierdie goeie nuus verkondig en op homself van toepassing maak? Op grond van watter gesag doen hy dit? Hy is dan maar net die seun van die timmerman Josef. Moet hy nie eerder kaste gaan bou as preek nie? Wie dink hy nogals is hy dat ons na hom hoef te luister?s

V 23: Jesus preek verder en hy ontbloot die onuitgesproke, kritiese gedagtes van die gemeente: “Dis op die punt van julle tonge om vir my te sê “Geneesheer, genees jouself…”

“Rabbi Jesus, jy sal met uithaal en wys. Ons wil nie net woorde hoor nie, ons wil wonderwerke sien voordat ons oortuig sal wees. Dieselfde wonderwerke wat jy in Kapernaum gedoen het. Jy wat soveel ander mense genees het, genees nou jou eie nederige reputasie hier in Nasaret ook. Bewys vir ons dat jy nie maar net die seun van Josef is soos ons jou geken het nie. Ons wil sien dat daar meer in jou steek voordat ons jou preke ernstig kan neem.”

Vs 24: Jesus staan nie terug nie. Hy gee hulle sowaar nie wat hulle vra nie (‘n wonderwerk), maar hy gaan aan met preek. Tog duidelik nie om hulle tevrede te stel nie. Hulle dink hulle kritiseer net die boodskapper en nie die boodskap nie, maar nou gaan Jesus vir hulle sê dat die goeie nuus van die boodskap ook nie noodwendig vir hulle, die Israeliete, bedoel is nie, maar vir ander volke! “Ek sê vir julle…”

Vs 25-27: En dan gaan Jesus nog verder met die radikale boodskap dat die teks van die dag (Jesaja 61 en 58) nie noodwendig op die Jode van toepassing is nie, maar dalk eerder op die ander volke wat veronderstel is om buite die beloftes en die genade van God te leef. Die Jode soek ‘n boodskap van verlossing vir hulle (uitsluitlik) en vergelding teenoor hulle vyande, die onderdrukkers, maar Jesus sit sy preek voort deur voorbeelde uit die geskiedenis te gebruik waar dit juis die ander volke was wat verlossing en genesing ervaar het terwyl die Israeliete weggekwyn het!

Hy belig sy preek met die verkeerde voorbeelde. Aanmanings teenoor die gemeente en genade vir diegene daar buite, die wat nie hoort nie, die vyande, selfs! Sy sirkel van mense wat binne die dampkring van die genade hoort, het te groot geword. Dít is nie wat die gemeente wil hoor nie.

28: “Toe hulle hierdie dinge hoor, het almal in die sinagoge woedend geword.” Swak preek, seun van Josef! Teleurstellend!

29: Hulle het opgespring en Hom uit die stad gedryf want hulle wou die lynchwet toepas – om hom dood te maak oor ‘n oënskynlike oortreding sonder dat daar ‘n verhoor was (waarskynlik te stenig soos Stefanus in Hand 7).

Met Jesus se intreepreek in sy tuisdorp het die nie goed gegaan nie. Die feit dat die gemeente hom nie letterlik gestenig het nie, beteken nie dat hulle dit nie figuurlik gedoen het nie. Hy is daar weg en het elders sy bediening van bevryding en genesing en goeie nuus voortgesit (4: 31-32, 38, 42-44).

Vs 21: VANDAG, hier en nou, nie eendag nie. Ons lewe nie in die eendag nie, maar in die NOU. In Jesus het die koninkryk van God naby gekom, aarde toe gekom. Die boodskap van verlossing wat Hy verkondig en beliggaam, is nie (net) bedoel vir eendag nie, maar vir vandag en vir elke dag. Ons moet versigtig wees om alles wat Jesus gepreek en gedoen het te vinnig te vergeestelik. Ook as ons kyk na Maslow se hierargie van behoeftes – iemand wat fisies hongerly of koud kry kan nie dink aan geestelike behoeftes nie. Eers wanneer jou basiese behoeftes bevredig is, het jy die luuksheid om oor geestelike behoeftes te besin. Om daar buite vir die armes en die eensames te bid beteken absoluut niks as ons hulle nie help in hulle nood en besoek in hulle eensaamheid nie. Moet daarom nie vir iemand bid wat vir jou kos vra nie – Gee eers genoeg kos en klere en genesing, as jy kan, en bid dan daarna as jy wil.

Jesus het ook gebid, maar baie van sy gebede hy in afsondering gebid, nadat hy die mense se fisiese nood verlig het (Luk 4:42?; 5: 16).

Die WWJD (What would Jesus do) slagspreek. Ons kan nie bloot bid vir ‘n probleem as ons nie bereid is om aktief deel van die oplossing te wees nie. Ons kan bv nie tydens die huidige droogte in SA bid vir verlossing as ons nie bereid is om deel te wees van ‘n projek soos die ngdroogtehulp.co.za projek nie.

NG Droogtehulpfonds

Staan tans op R 279 600

Doelwit: R 2 Miljoen

Individueel as lidmate, maar ook gesamentlik as gemeente…

Dit is om die goeie nuus te verkondig…

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.