Lukas 24:13-35 – 2017

30 April 2017 Pinelands Pase 3
Prediker: Dr Tiana Bosman 

Teks

24 daar is geen konkrete bewyse dat Hy leef nie

25 “Oo, stadige harte van geloof in alles wat die profete gesê het!”

34 Daar was nóg ‘n verskyning behalwe vir die een op die pad!

Twee stelle getuienisse ondersteun nou die vroue se vertelling

Boodskap

“Ons het so gehoop…” sê die twee dissipels op hul pad na Emmaus vir die vreemdeling wat by hulle aansluit. Hierdie woorde is so gelade. Dit spreek van ‘n toekoms wat nie meer kan wees nie, ‘n droom wat nie gerealiseer het nie, ‘n belofte wat geloof wakkergemaak het, maar op die ou-end vals was, ‘n geslote toekoms, dood… Ernest Hemmingway is eenkeer voor die uitdaging gestel om ‘n 6-woorde kortverhaal te skryf. Hy skryf toe op ‘n servet: “For Sale: Baby shoes, never used.” Nog nooit was ‘n kortverhaal so lank en hartseer nie.

Ons hier in SA ken teleurgestelde hoop. Ons het so gehoop dat Zuma na al sy skandale – Nkandla, die belasting skandaal, Nene, die Guptas, Pravin, om maar ‘n paar wat uitstaan te noem – ons het so gehoop dat hy teen die tyd nie meer president sou wees nie.

Ons het so gehoop dat dit weer duidelik sal blyk dat die Here aan bewind is in SA. Is dit dan nie waaroor verlede naweek se One-Time gebedsbyeenkoms in Bloemfontein, gelei deur die evangelis Angus Buchan, gegaan het nie? Dit is dié geleentheid vir herlewing, het Buchan vooraf gesê (blykbaar vir God hoor sê), nou of nooit! “After 22 April, South Africa will be a changed country,” says Angus Buchan (http://angusbuchan.co.za/wp-content/uploads/2017/03/Its-Time-English-1-Million-pray-in-South-Africa.pdf).

“Ons het so gehoop dat Jesus van Nasaret, die profeet wat magtig was in woord en daad in die oë van God en die hele volk, dat dit Hy is wat Israel gaan verlos. Maar nou het ons leierpriesters en ons volksleiers Hom oorgelewer om ter dood veroordeel te word, en Hom laat kruisig. Intussen is dit nou al die derde dag vandat dit gebeur het.”

Die uitslag is dus vas en seker. Hy het nie gewen nie, Hy het die stryd verloor… Om alles te kroon is daar nou nog ‘n groep vroue uit hulle dissipelgroep wat hulle ook nog ontstel. Die vroue was die oggend vroeg by die graf, maar hulle kon Jesus se liggaam nie vind nie. Hulle vertel dat hulle ‘n visioengesine het van engele wat sê dat Hy leef! Maar van die manne het toe na die graf toe gegaan, en nes die vroue het hulle Hom ook nie gesien nie. Jesus is nie net dood nie, Hy is nog weg ook.

So deel die twee dissipels hulle uitsigloosheid oor die toekoms met die vreemdeling. Of mens hulle op hierdie punt nog dissipels moet noem, is seker ‘n vraag. Want hulle was eens volgelinge van Jesus van Nasaret, maar Hy is nou dood, daar is nie meer iemand om te volg nie.

Die ironie is nou dat hierdie twee manne, sonder dat hulle dit besef, besig is om saam met Jésus te stap, en om vir Jésus te vertel dat Hy dood is. Die einste Een wie se dood vir hulle so hartseer maak, so wanhopig, so twyfelagtig oor wat die toekoms nóú vir hulle inhou, noudat Hy dóód is (en hulle eie leiers het Hom doodgemaak!), hierdie einste Een stap nou in lewende lywe met hulle saam en luister na sy storie vanuit hulle perspektief. Hulle dink nog hulle praat met “die enigste vreemdeling in Jerusalem,” die een wat niks van Jesus van Nasaret af weet nie, maar toe spreek hierdie “vreemdeling” hulle aan en Hy begin om die profete en die Skrifte vir hulle uit te lê, al die gedeeltes wat op Homself betrekking het. “Moes die Christus (dan) nie hierdie dinge ly om in sy heerlikheid in te gaan nie?” Asof Hy hiermee wou sê: “Is dit wat gebeur het dan nie juis ‘n bekragtiging van hoop as dat dit ‘n boodskap van wanhoop is nie? Ken julle dan nie julle Bybel nie? Ken julle dan nie julle Here nie?”

Met die kom die drie geselsende manne toe in Emmaus aan, en die “vreemdeling” Jesus maak of Hy verder wou gaan. Maar Kleopas en sy vriend dring by Hom aan: “Bly by ons, want dit is amper aand en die dag is al verby.” Hy gaan toe in om by hulle oor te bly.

Om gasvryheid te beoefen was geweldig belangrik in daardie kultuur. Dat die manne vir Jesus (al het hulle Hom as ‘n vreemdeling beskou) ingenooi het, was die ordentlike ding om te doen. Die volgende sou wees dat hulle soos goeie gashere Hom moes bedien met ‘n ete aan tafel. Hulle gaan sit-lê soos in daardie dae toe om die tafel, maar kyk: in plaas daarvan dat Jesus wag om deur sy gashere bedien te word, neem Hy die rol as gasheer oor en word Hy die een wat húlle bedien. Hy neem die brood, vra die seën, breek dit en gee dit vir hulle. Hierdie handeling van Hom bring die vermoë om werklik te sien wat voor hande is – Wie voor hande is! – na hulle toe terug, en hulle herken Hom. Presies wat die herkenning wakkergemaak het, wee tons nie. Wie weet – dalk het hulle die merkte van die spykers in sy hande gesien toe Hy die brood aan hulle bedien het? En nadat Jesus toe verdwyn het, sê hulle vir mekaar: “Het ons harte nie warm geword toe Hy op die pad met ons gepraat en vir ons die Skrif uitgelê het nie?” Amper of hulle met terugskoue wil sê: “Moes ons nie tóé al geweet het nie?!”

Hulle het gedink daar is vir hulle niks meer in Jerusalem oor nie. Hulle het juis daarheen gegaan om fees te vier. Na Jesus se kruisiging en sterwe het hulle hoop op ‘n toekoms gesterf, en het hulle besluit om die stad weer te verlaat. Net om op hulle pad geleidelik te ontdek en later werklik te síén dat hulle hoop nie dood is nie maar léwe; dat die realiteit waarmee hulle na die naweek sit nie Jesus se dood is nie, maar sy opstanding. Dat Hy na alles wat Hy moes ly, weer kon terugkom en nogmaals brood kon breek soos so dikwels tydens sy bediening.

Dit mag dalk lyk asof Jesus inderdaad gesterf het, asof Hy verloor het. Al die bewyse is daar. Die realiteit van die gebeure. Die koning sonder mag. Uitgelewer deur sy eie mense. Bespot en gedood. Die graf. Leeg. Sekerlik nie omdat Hy uit die dood uit opgewek is nie, al sou ‘n groep vrouens dit uit die mond van engele hoor! Sy liggaam is seker eerder verskuif  na ‘n ander graf, of gesteel. Wie weet? Dis elk geval baie meer logies as dat Hy opgewek is… Die realiteite van die normale lewe het gemaak dat die Emmausgangers vir Jesus sien sonder om Hom werklik te sien. Dit sou tog nie sin maak dat dit Hy is wat saam met hulle stap nie. Dis tog nie moontlik nie. Hulle wens so dit was (“ons het so gehoop…”), maar dit is nie.

Totdat Hy, nadat Hy gebid het, die brood vir hulle breek…

Dit herinner ons aan Johannes 21 se vertelling langs die See van Galilea. Ook ‘n groep van die dissipels wat hoop verloor het om die toekoms sonder Jesus in te gaan, en toe weer teruggekeer het na dit wat hulle ken – visvang. Ook daar het die Here hulle kon ontmoet (hulle het nie gevra nie omdat hulle gewéét het dit is Hy – hoe?, maar wel). Ook daar het Hy hulle bedien met brood en met vis. En ook na daardie ontmoeting is hulle uitgestuur om te gaan vertel en om ander te gaan bedien.

Die twee Emmausgangers, soos ook die ander dissipels, wat in die verhaal in soveel vertwyfeling verkeer, soveel uitsigloosheid, is nie mense wat nog nooit in God geglo het nie. Hulle is nie mense wat in elk geval buite die geloofstradisie geleef het nie. Hulle was volgelinge van Jesus, deel van sy wyer kring dissipels. Hulle is mense wat reeds binne-in die geskiedenis van die hoop gestaan het, die hoop dat Jesus van Nasaret die Verlosser van Israel sou wees. Maar nou, na die naweek se gebeure, het hulle hul hoop verloor.

Amper dalk soos ons. In ons eie realistiese situasies van vasgelooptheid en uitsigloosheid. Situasies van wanhoop. In ons verhoudinge. In ons gesondheid, of eerder gebrek daaraan. In ons kinders en hulle donker, onseker toekoms. In ons land… Ons sou kon redeneer dat ons nog nooit ‘n goddelike ingrype so nodig gehad het soos nou nie! “One Time! – Now!,” sê Buchan.

Maar wat het alles gebeur sedert verlede Saterdag se gebedsbyeenkoms? Ja, honderde duisende mense se harte het warm geword tydens die geleentheid. Daarvan is die koerante en sosiale media vol. Maar wat het gebeur? Wat het verander in die land? Waar is daar meer vrede en versoening na afloop van die naweek? Wat eerder hierdie week in die hoofopskrifte uitstaan is die protes en onluste in Coligny en Lichtenburg. So much for hope…

Die Christelike geloof in Jesus se opstanding daag ons uit om nie hoop te verloor nie, al lyk dit asof niks gebeur nie. Dit antwoord is nie of ons in ons honderd duisende saam optrek om op ‘n plaas tot God te gaan bid nie. Dit is, na my verstaan van die evangelie, eerder daar waar 2 of meer in Sy Naam bymekaarkom, sý wil soek, alles in hulle vermoë doen om sý koninkryk sigbaar te maak. Dit is wat die dissipels doen nadat hulle vir Jesus herken. Hulle gaan om ‘n verskil te maak.

Een teoloog maak baie daarvan dat ons eers gebroke harte moet hê voordat ons brande harte kan ervaar. Hy is dalk nie verkeerd nie. Die Katolieke priester/pastor Henry Nouwen neem die vers van Jesus wat die brood geneem, geseën, gebreek en uitgedeel het, en maak dit direk van toepassing op gelowiges se lewens (Life of the beloved). Soos met die brood word ook ons geneem, geseën en gebreek voordat ons gereed is om uitgedeel te word, voordat ons gereed is om ander te help voed en versorg.

“Het ons harte dan nie warm geword nie…?” Die teoloog Gollwitzer skryf: “Van toe af het hulle gewéét: dit mag lyk asof ons totaal en al verlate is, dit mag lyk asof ons self ons eie lewenshoop doodgeslaan het, dit mag lyk asof God Hom heeltemal van ons afgewend het, dit mag lyk asof Christus hoegenaamd nie meer daar is vir ons nie, dit mag lyk asof Jesus en sy Woord en die Heilige Skrif heeltemal doodgegaan het vir ons, dit mag lyk asof daar niks meer is om te hoop nie, dit mag so lyk … en in werklikheid is Jesus reeds lankal met ons op die pad…”

Teen alle hoop in, het ons harte iewers in die verlede warm geword. Dalk verklaarbaar, dalk nie. Maar dis daardie ervaringe wat maak dat ons nie soveel hoop verloor dat ons nie meer kerk toe kom nie. Dis hoekom ons vanoggend hier is. Daar ís hoop want Christus leef. Mag ons daardie vlam vir ander mense sigbaar maak.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.