Filippense 3:4b-14

8 Oktober  2017 Koninkrykstyd Pinelands
Prediker: Dr Tiana Bosman

Belangrike agtergrond: In Paulus se tyd was daar nog nie so ‘n skeiding in godsdienste dat daar twee godsdienste was waartussen hy beweeg en bemiddel het nie: Daar was nie die Jode en die Christene nie. Die Joodse Christene was ‘n groep Jode wat volgelinge van Jesus was. Later het daar heidene bygekom, maar daar was steeds nie ‘n finale breuk wat meegebring het dat ons van die Joodse godsdiens en die Christelike godsdiens kon praat nie. Daardie skeiding het eers na Paulus gekom, hier teen die einde van die eerste, begin tweede eeu n.C.

Verlede week lees ons Fil 2.  Paulus skryf vanuit die tronk in Rome aan die gemeente in Filippi vir wie hy baie lief is en oor wie hy baie trots voel. Tog is hy bewus van onderlinge onenigheid binne die gemeente omdat sommiges hulle beter ag as ander en op medegelowiges neersien. Daarm haal Paulus die vroeë kenosis of selfontledigings-lied oor Jesus vir hulle aan. Jesus wat in die gestalte van God was en na regte daaraan kon vashou, het dit juis nie gedoen nie. Hy het Homself van alle aansien leeggemaak, ook van sy goddelikheid afgesien deur aan mese gelyk te word en die laagste vorm van mense te word wat daar was, ook die laagste vorm van dood te sterf wat moontlik was. Dis Hóm wat Paulus verkondig, dis sý voorbeeld wat Paulus nastreef.

In vandag se gedeelte, hfst 3, wys Paulus hoedat hy hierdie selfontlediging in sy eie lewe toepas…

Gedeelte begin met Paulus wat vir ons autobiografiese inligting gee oor homself – sy status en prestasies binne die Joodse godsdiens. In baie kulture in die Antieke wêreld het ‘n persoon se status afgehang van sy eer. Twee tipes eer. Toegeskryfde eer – jou status wat afhang van die reputasie van jou familie en jou voorgeslag / stamboom. Verdiende eer – hoe ‘n persoon sy eie status kan verhoog deur seker prestasies te bereik

Paulus se outobiografie wys dat hy uitblink in beide kategorieë. Wat toegeskryfde eer betref, is hy ‘n oktahemeros – ‘n man wat op die agste dag na geboorte besny is. Hy is ‘n Israeliet, behorende tot die stam van Benjamin, ‘n Hebreër van formaat.  Dus vir enigeen wat iets weet van families en stambome: Paulus was ‘n opregte Jood, onbevlek. Hy het uitgestaan bo die heidene en die godsvresers wat, alhoewel simpatiek teenoor en selfs bekeerlinge tot die Joodse godsdiens, nooit ‘n ware Jood sou kon wees nie.

Itv verdiende eer was Paulus wat die wet betref, ‘n Fariseër; wat ywer betref, ‘n vervolger van die kerk; en wat geregtigheid op grond van wetsbeoefening betref, onberispelik. Die Fariseërs het bo ander Jode uitgestaan omdat hulle so lief was vir die OT wet en dit baie streng onderhou het. Dis juis hierdie liefde vir die wet wat vir Paulus gedryf het om die volgelinge van Jesus die vervolg (Hand 9), want nes Jesus het hierdie volgelinge die wet te liberaal geïnterpreteer.

Paulus klink trots op sy etniese reinheid waarvolgens hy homself as ‘n geregverdigde voor God beskou. Maar nou kom dat ‘n twist in the tale, want Paulus, alhoewel steeds dieselfde ras-egte Jood as voorheen, se denke/lewensuitkyk/gesindheid (2:5) het verander: Hy het vir Jesus leer ken. Dit is hierdie sewe karaktereienskappe van oorerwing en verdienste wat daarop dui dat hy nie vir Jesus as Verlosser aanvaar het omdat hy gedink het dat sy Joodse wortels nie goed genoeg was nie. Hy het juis nie gefaal in sy eie godsdiens nie. Maar in wat volg sien ons hoedat hy al hierdie eienskappe van eer nie meer as ‘n bate beskou nie, maar as ‘n verlies, selfs as vullis, noudat hy vir Christus ken. Die Griekse woord wat hier met “vullis’ vertaal word, is ‘n baie kras woord wat na mense of dierlike uitskeiding verwys. Die Engelse “dung” of Afrikaanse “drek” (OAV) is eerder wat Paulus hier in gedagte het. Daar is vir hom nou net een bate en dit is om vir Christus Jesus te ken en om in Hom gevind te word. In besonder verwerp Paulus sy (eie) geregtigheid (regverdiging, vryspraak, integriteit) op grond van die wet (vs 9), dws hy glo nie meer hy word regverdig verklaar omdat hy die wet so getrou onderhou nie. Nee, sy geregtigheid lê in die geloof van (nie “in” nie!) Christus Jesus (direkte vertaling uit Grieks). Pistis: geloof, betroubaarheid, trou, integriteit. Dit is dus ‘n regverdiging wat van God af kom en geskied deur die geloof van Christus (en nie deur ons geloof in Christus nie). Christus se geloof is die deurslaggewende. “Ek probeer nie meer uit verdienste leef nie al KAN ek (al sê die godsdiens van my wortels dat ek kan)!,” sê Paulus. “My enigste doel is om vir Christus te ken, om die krag van sy opstanding te ervaar, en om deel te hê aan sy lyding, om soos Hy te wees in sy dood (Hy wat in die gestalte van God was, het nie sy gelykheid aan God beskou as iets waaraan Hy moes vashou nie, maar Hy het Homself [hierdie goddelikheid] prysgegee en aan mense gelyk geword en Hom verneder tot die dood, ja, die dood aan die kruis – Fil 2, verlede week).

Ons moet so leeg raak van onsself en ons eie vermoëns, dat ons verstaan van God se aanvaarding van ons op geen manier van onsself afhang nie, nie eens van ons geloof in Christus nie. Dit is nie ons geloof wat ons vryspreek nie. Sodra ons so dink, dan raak ons geloof op sigself weer ‘n vorm van verdienste. Dit is Christus se geloof wat ons vryspreek, sy selfontlediging, die integriteit van sy lewe op aarde toe Hy bemoeienis gemaak het met almal wat laë klas en siek en sondig en anders as die norm en untouchable was, sy getrouheid (faithfulness) aan sy roeping om diensbaar te wees en die minstes as sy meerderes te hanteer en so selfs aan die laagste sondaar gelyk te word dat Hy die mees veragtelike sondaarsdood sterf. (Hoekom skryf ek/ons eens voornaamwoorde verwysende na H/hom met hoofletters as H/hy daarteen sou kies? Vanwaar die gestryery oor Bybelvertalings en hoofletters al dan nie, dis kontra-evangelies!)

Flip Theron en Martin Luther

Oor Flip Theron se boek: Gods geregtigheid en Christus se geloof:

“Luther het vertel hoe vreesbevange die gedagte aan Gods geregtigheid hom altyd gemaak het. Hoe kan ’n sondige mens vol ongeregtigheid staande bly voor die oordeel van Gods geregtigheid? Dit was die vraag wat Luther diep verontrus het. Daarom sy bekende vraag: “Hoe vind ek ’n genadige God?” Die Kerkhervorming het begin daardie dag toe Luther se oë geopen is vir die feit dat Gods geregtigheid in werklikheid goeie nuus is. Toe hy besef het dat daar ’n baie hegte verband bestaan tussen Gods geregtigheid en Christus se geloof.

Flip Theron konsentreer op die Griekse uitdrukking pistis Christou, wat op twee maniere vertaal kan word, naamlik as “(ons) geloof in Christus”, of, meer letterlik, as “die geloof van Christus” (dit wil sê, “Christus se geloof”). Eeue lank het die eerste vertalingskeuse algemene voorkeur geniet, maar deesdae word gepraat van ’n konsensus vir die tweede moontlike vertaling.

Daarom het almal wat behoefte het aan troos ook alle rede om hulle in Gods geregtigheid te verbly. Ons hoef nie ons sekerheid te bou op óns geloof nie, maar wel op Góds geregtigheid wat tot uitdrukking kom in Christus se geloof. Soos Paul Althaus dit stel: “Of ek glo, dit weet ek nie, maar ek weet in Wié ek glo.”

Om nederig te wees is om altyd op weg te wees. Paulus het dit toe nie “gemaak” nie. Hy sien af van sy ras-egte status, haal alle sertifikate van verdienste van sy muur af en verbrand nie, het geen sekerheid meer oor om op te roem of aan vas te hou nie, en juis daarin lê sy “sekerheid” – dat hy niks het om te gee, maar daarom soveel om te ontvang. Hy weet dat hy nie volmaak is nie (volmaak wat beteken minder word totdat jy niks is nie, en nie meer word nie), maar as hy dan iets nastreef, dan is dit dit. Of hy uiteindelik daar gaan uitkom, is ook nie bepalend nie. Al wat saakmaak is dat Jesus hom reeds syne gemaak het. Hoor julle dit? As ek dit anders kan verwoord: Hoe sal jy antwoord as iemand jou vra hoe weet jy of jy God se kind is en of jy deel het aan die koninkryk van God? Of dalk is ons belydenisafleggingstaal: Het jy vir Jesus Christus aangeneem as jou persoonlike Verlosser en Saligmaker en glo jy in Hom met jou hele hart en siel en verstand. Aanvaar jy die onfeilbaarheid van die Woord van God soos dit in die Ou en Nuwe Testament geskryf staan en beloof jy om jou lewe daaraan te toets en daarvolgens te rig?

Wat is julle antwoord hierop?

Paulus antwoord: My geboortesertifikaat en my cum laude sertifikate in teologiese studies maak van my ‘n kind van God, maar ek beskou dit as drek en het dit alles verbrand. Ek het nie vir Christus Jesus aangeneem nie, ek het Hom en sy volgelinge vervolg en was aandadig aan baie se dood. Of ek in Hom glo, dit weet ek nie, want my eie geloof is gelyk aan niks. Ek is nie so seker van die onfeilbaarheid van die Ou en die Nuwe Testament nie, want die onderhouding daarvan is juis wat van my ‘n vervolger gemaak het van Christus en sy kerk. Die wet het my gehelp om mense wat nie soos ek is nie, uit te sluit en sommiges selfs dood te maak. Ek het my lewe slaafs daarvolgens gerig en dit het mense skade aangedoen. In alle eerlikheid kan ek nie op hierdie vrae “ja” antwoord nie, want my kennis van Christus het my daarvan oortuig dat dit die verkeerde vrae is om te vra.

Maar as julle my eenvoudig vra of ek aan Christus behoort, dan is my antwoord “ja”.

Hoe weet ek dit? Ek het Hom nie aangeneem nie. Hy het my syne gemaak.

Glo ek dit regtig? Ek weet nie, dis vir my te groot om te glo. Maar of ék dit glo is nie die punt nie. Dat Hý dit glo, is al wat tel.

Waarvoor beywer ek my? Net een ding – om Hom beter te leer ken en om dit te doen deur sy voorbeeld met mense na te streef.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.