Lukas 3:15-18; 21-22

13 Januarie 2019

Eerste Sondag na Epifanie
Prediker: Ds. Helgard Pretorius

Lukas se vertelling van Jesus se doop in die Jordaan-rivier bied vir ons ’n geleentheid om na te dink oor die betekenis van ons eie doop, waaraan ons so pas weer herinner is.

Wat beteken dit om as gedoopte persone in gemeenskap te lewe?

***

Die teoloog, Henri Nouwen, met wie se werk ek vermoed baie van julle vertroud sal wees, het graag na Jesus se doop in die Jordaan verwys as dié kern belewenis van Jesus se publieke lewe. Die kernmoment van Jesus se bediening was toe hy die stem gehoor het wat vir hom sê: “Jy is my geliefde seun. Oor jou verheug ek my.”

Hier is Jesus op ’n diep, diep manier herinner aan wie hy is: ’n geliefde kind van God.

Onmiddellik na sy doop, gevul met dieselfde Gees wat hom aan hierdie identiteit herinner, word Jesus in die woestyn ingelei. Veertig dae in die woestyn om met hierdie nuwe identiteit te worstel, om vir homself duidelik te maak wat dit beteken om ’n kind van God te wees. Veertig dae vir Jesus om te aanvaar wie hy ten diepste is.

Dit laat ’n mens dink aan die veertig jaar wat die Israeliete in die woestyn moes deurbring nadat hulle ook deur die waters, in hulle geval die waters van die Rietsee, uit hulle slawerny in Egipte ontsnap het. As ’n volk moes hulle ook met ’n nuwe identiteit worstel: hulle moes hulle identiteit as slawe agterlaat en afleer, leer dat hulle aan niemand behoort nie behalwe aan God; leer wat dit beteken om God se kinders en beelddraers te word.

En soos die versoeking vir die Israeliete groot was om terug te draai na die vleispotte van Egipte, waar hulle as slawe darem goed geëet het, moes Jesus ook versoekings verduur. Die versoekings wat Jesus daar moes weerstaan was bowenal die versoeking om hierdie identiteit as geliefde van God te verlaat, die versoeking om te glo dat hy iemand anders is:

“Jy is die een wat klippe in brood kan verander. Jy is die een wat van die tempel af kan spring. Jy is die een wat ander voor jou mag kan laat neerbuig.”

“Nee, nee, nee,” sê Jesus. “Ek is die geliefde van God.”

Daarom is ek nie in die eerste plek wat ek kan verrig nie. Ek is nie wat mense van my nie, nie mense van my verwag nie. Ek is nie wat ek besit nie. Nee, Ek is ’n geliefde kind van God.

Tydens daardie veertig dae moes Jesus leer dat hy aan niemand behoort nie behalwe aan God.

“Jy is my geliefde Seun,” klink die stem uit die hemel.

Dus, ek behoort nie aan myself nie. Maar ek behoort ook nie aan enige iemand anders nie. Ek behoort aan God. Ek is geliefd deur God. God vind vreugde in my.

Dit is waaraan ons onsself vanoggend weer herinner het toe ons ons hande in die doopbak gesteek het. En ek hoop jy kan maniere vind om jouself gedurigdeur, in die loop van jou dae en weke, hieraan te herinner:

Ek behoort aan God. Ek is geliefd deur God. God vind vreugde in my.

Dít is wat Jesus vir homself moes uitmaak in die woestyn. Sy identiteit as God se geliefde hang nie af van sy sukses nie – van die prestasies wat hy behaal het nie; dit hang nie af van sy gewildheid nie – van sy aanvaarding deur mense nie; dit hang nie af van sy mag of vermoëns nie – van waartoe hy in staat is of nié is nie.

Daarom was Jesus se doop in die Jordaan so bepalend vir sy publieke lewe. Aan die begin van sy bediening, nog voordat hy enige iets prysenswaardig gedoen het, is hy daaraan herinner dat sy diepste identiteit gewortel is, nie in homself nie, nie in enige ander nie, maar alleen in die liefde van God. Daar sou tye kom waarop hy geprys sou word, en daar sou tye kom waarop hy verwerp, verraai en verlaat sou word. Daar sou tye kom waarop hy wondere sou verrig, maar daar sou ook tye kom waarop hy die eensaamheid en weerloosheid en magteloosheid van menswees moes omhels.

Dis die groot geheimenis van Jesus se lewe: dat hy in al hierdie omstandighede nooit sig verloor het van sy identiteit in God nie. Maar om dit reg te kry, moes Jesus, soos ons ook vanoggend gedoen het, homself telkens weer herinner aan sy doop, aan daai stem wat sê: “Jy is my geliefde. Ek vind groot vreugde in jou.”

Ons sien hoe selfs Jesus nooit die behoefte ontgroei het om in afsondering en gebed vir God te soek nie, om weer en weer, veral wanneer hy begin twyfel het, te gaan luister vir daai stem wat sê: “jy is my geliefde Seun.”

En dalk is dit al wat gebed is… Om onsself gereeld af te sonder en stil genoeg te word, sodat ’n mens tussen al die stemme wat vir jou sê, “jy is nie goed genoeg nie,” “jy behoort nie hier nie,” “dit is hopeloos,” weer herinner te word aan ons diepste identiteit as geliefdes.

En die rede hoekom ons daarvoor moet stil word is omdat, soos jy weet, jou eie stem gewoonlik die luidste en die mees afbrekende kan wees.

***

Ek weet nie van julle nie, maar dit bied vir my groot troos… en hoop… om te hoor hoe selfs Jesus aan hierdie identiteit herinner moes word en hoe hy keer op keer weer na hierdie waarheid moes terugkeer. Om te sien hoe selfs Jesus God se genade en sorg weer en weer moes ontvang, laat my so bietjie minder soos ’n loser voel. Dit troos my. Dit gee vir my hoop.

En tog, vir baie mense was hierdie verhaal juis ’n verleentheid en ’n struikelblok. Ons lees immers hier hoe die Messias saam met die massas, sondaars van elke skakering, deur ’n populistiese moeilikheidmaker, Johannes, in ’n modderige rivier gedoop word!

Vir baie mense was dit juis hierdie gerig, dat Jesus deur Johannes gedoop is, wat die duidelikste teken was dat hy nie die Messias is nie! Hoe kan die Seun van God saam met sondaars ’n doop van bekering ondergaan!? Waarvoor moes Jesus hom bekeer?

En tog het die evangelieskrywers soos Lukas gekies om Jesus se doop ’n prominente plek in hulle vertellings van sy lewe te gee. Ten spyte van die verleentheid, het die vroeë kerk dikwels teruggekeer na Jesus se doop om oor die betekenis van hulle eie doop na te dink

Om gedoop te word is om saam met Jesus in die Jordaan in te skuifel. En soos ek in die water afsak, sterf ek aan die ou mens – met sy die slawe-identiteit, met sy selfhaat, met sy selfsug, met sy eiewaan. En dan, soos ek uit die water uit opstaan, staan ek saam met Jesus op, soos hy op die derde dag opgestaan het: Ek is ’n geliefde. Ek behoort aan God. God vind groot vreugde in my.

Soos ons vroeër saam bely het, neem ons in ons doop deel aan die dood en opstanding van Jesus Christus.

***

Soos die vroeë kerk verder oor hierdie verhaal nagedink het, het hulle interessante verbintenisse begin opmerk tussen hierdie storie en nog ’n verhaal waarin daar water en gees en ’n stem was – die skeppingsverhaal uit Genesis.

In die begin, was daar ’n waterige chaos… en oor die chaoswaters was daar die Heilige Gees… en toe ontspring daar ’n wêreld. En God sê: “dit is goed.”

Die water en die Gees en die stem. ’n Mens kan sien hoekom die vroeë Christene die verband gemaak het tussen die doop en die nuwe skepping.

Die doop is ’n nuwe begin van God se kreatiwiteit. Dit is om, soos wat die asem van God oor die chaos van ons lewens waai, in God se pragtige orde in te beweeg. Soos wat Jesus uit die rivierwater opgekom het en die stem van die Vader hoor, so sê God by elke persoon se doop: “jy is my geliefde kind.” En met hierdie woorde begin ’n hele nuwe werklikheid waarin ons die weg saam met Jesus stap.

***

Die merkwaardige ding van hierdie herskepping is wat dit van Jesus verg. Dit verg dat hy in die dieptes van ons menslike chaos ingedompel word. Jesus moet in die dieptes van ons menslike werklikheid – in ons sinneloosheid, in ons hartseer en ellende, in ons weerloosheid en gebrokenheid – in die dieptes in moet Jesus neerdaal om ons van binne af te herskep.

Die nuwe skepping wat deur die doop tot stand kom is dus nie ’n mensheid wat altyd in beheer van alles gaan wees nie, wat altyd suksesvol gaan wees nie. Dit is ’n mensheid wat vanuit die dieptes van ons chaos, tog ’n hand kan uitsteek om aangeraak te word deur die hand van God.

Ek wil afsluit met een of twee gedagtes van die Britse teoloog, Rowan Williams, waarin hy reflekteer oor wat die beteken om as gedooptes te lewe.

Die weg van ’n gedoopte, sê hy, is ’n gevaarlike een. Ons moet eintlik ’n waarskuwingsbordjie vir ons doopvont kry wat sê: “As jy hierdie tree gaan neem, as jy in hierdie dieptes gaan ingaan, gaan dit opwindend en transformerend wees, dit gaan lewe-gewend wees, maar dit gaan baie, baie gevaarlik wees.”

Want, sê Rowan Williams: “If we were to ask the question, “where might you expect to find the baptized?” one answer is, “in the neighbourhood of chaos.”

“It means you may expect to find Christian people near to those places where humanity is most at risk, where humanity is most disordered, disfigured and needy. Christians will be found in the neighbourhood of Jesus – but Jesus is found in the neighbourhood of human confusion and suffering, defenselessly alongside those in need.”

Waar kan ons verwag om Christene te vind? In die buurt van die wêreld se chaos.

Maar dan gaan Williams vêrder: “I am inclined to add that you might also expect the baptized Christian to be somewhere near, somewhere in touch with, the chaos in his or her own life… A baptized Christian ought to be somebody who is not afraid of looking with honesty at that chaos inside, as well as being where humanity is at risk, outside.”

Om te sê ek is gedoop is dus nie om ’n ekstra waardigheid bo ander te hê nie, dis nie om ’n hoër klas mens te wees nie; dis veel eerder om ’n dieper solidariteit met alle mense te aanvaar en te betoon.

In die proses waardeur ek ontdek wie ek is, ontdek ek ook wie alle ander mense, alle skepsels van God, ten diepste is. As ek ’n geliefde is, dan is alle ander mense ook geliefdes. Alle mense behoort aan God en daarom aan niemand anders nie – ook nie aan my nie.

’n Byeenkoms van gedooptes is daarom nie ’n versameling bevoorregte, afgesonderde elites nie, maar ’n versameling mense wat mekaar help om te aanvaar wat dit beteken om in die hart van ’n morsige, behoeftige, chaotiese werklikheid te leef. Om dit anders te stel: ’n Mens gaan nie in die Jordaan rivier in sonder om ’n klomp modder op te skop nie!

Die groot misterie van Christenwees is dus: om in die dieptes van God se oorvloedige liefde gedompel te word en, terselfdertyd, in die dieptes van die wêreld se lyding en ellende en sonde.

Ons is vanoggend daaraan herinner dat dit is waar Jesus kies om te staan.

Die vraag waarmee ons vanoggend hier weggaan is of dit ook is waar óns kies om te staan?

Creative Commons Licence

Kopiereg: Hierdie werk deur Helgard Pretorius word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Genesis 21:8-12 – 2017

2 Julie 2017 Koninkrykstyd Pinelands – Doopdiens
Prediker: Dr Tiana Bosman

 

Agtergrond

Die aartsouerverhale.

Die verbondsbelofte van grond en ‘n nageslag (Gen 12 & 15)

Abram en Sarai (eintlik kom die inisiatief van Sarai) wat self plannetjies maak om God se belofte te laat realiseer – neem my slavin Hagar wat jonger is as ek, haar kind sal elk geval myne wees want sy behoort aan my… (“Die Here het my nou eenmaal daarvan weerhou om kinders te kan hê. Miskien bring sy ‘n kind in die wêreld wat my eie kan word” 16:2).

Abram het met Sarai saamgestem en Hagar het toe wel swanger geword. Hagar wat wegloop omdat Sara haar so sleg behandel toe sy swanger is, en 16:11 God: “Noem hom Ismael want die Here het jou swaarkry gehoor”, en 16:13 Hagar: “U is ‘n God wat my sien, hier het ek Hom gesien wat my gesien het”.

Ons leer iets van hoe God sien, wie God raaksien en hoor – in die OT altyd die onderdrukte, die een in nood.

Hagar gaan terug na Sarai maar hul verhouding is sleg. Toe Abram 99 jaar oud was het die Here weer aan hom verskyn, en sy naam verander na Abraham en Sarai se naam verander na Sara, want, het God gesê, “ek sal haar seën en vir jou ‘n seun uit haar gee” (17:16). Abraham het gelag en gedink: Hoe kan ‘n man van 100 en ‘n vrou van 90 ‘n kind in die wêreld bring? Later sou Sara ook lag oor hierdie belaglike belofte (18:15). Maar soos die Here beloof het, is die seuntjie Isak (wat “lag” geteken) toe wel gebore. En die kind van Sara se slavin Hagar, die kind Ismael wat sy as haar eie wou grootmaak, is skielik nie meer vir haar belangrik nie.

Teks

Vs 8: Kinders is gespeen rondom die ouderdom van 2 of 3. In die lig van die hoë sterftesyfer in daardie tyd het babas dikwels nie oorleef nie. Wanneer ‘n baba dan in sy 2e of 3e jaar gespeen is, is dit as ‘n groot mylpaal beskou. Die eerste lewensfase is agter die rug en die kanse vir oorlewing is van nou af veel groter. Die familie het met die geleentheid ‘n groot fees gehou as ‘n tipe oorgangsrite vir die kindjie.

Wat gebeur as Sara sien hoedat ouboet Ismael met Isak speel – sy sien bedreiging en sy wil hê dat dit uit die weg geruim moet word.

BH letterlik: Ismael het met Isak ge-Isak (dws dalk sien Sara dat Ismael met klein Isak speel soos wat ‘n ouboet, ‘n erfgenaam met sy kleinboet speel en dit tref haar toe: Die rolle is verkeerd, Ismael kan nie die erfgenaam wees nie.)

Vs 11: Wat sien Abraham? “Dit was boos/baie sleg in Abraham se oë”

(Die naam “Ismael” kom nie in die teks voor nie. Die hele verhaal gaan oor Ismael maar hy word net genoem die “kind van die slavin”.)

Vs 12: God: “Dit moenie boos wees in jou oë oor die kind en oor jou slavin nie…” (God bring die slavin as persoon self ook in, nie Sara of Abraham nie – amper asof sy vir hulle net ‘n middel tot ‘n doel was, ‘n surrogaat ma.

Vs 14 lett: “Hy het kos en water geneem en dit aan Hagar gegee daar op haar skouers, en hy het die seun (vir haar) gegee en hulle laat gaan (ontslaan – dieselfde woord as om slaaf vry te stel of om te skei van jou vrou)”; dws BH teks noem nie dat hy die seun op haar rug getel het nie. Ismael was elk geval al so 15/16 jaar oud en dus te groot om deur sy ma ge-abba te word.

Sy het gefouteer – verdwaal in die woestyn.

Vs 15: “neergesit” = letterlik “gegooi” soos wat Josef in die put gegooi was en soos wat lyke soms in die graf gegooi is. Met die agterlaat onder die bos het sy hom dus “lewendig begrawe”, wetend hy gaan daar sterf.

Vs 16: “oorkant op ‘n afstand soos wat mens kan skiet met ‘n pyl”

Hagar wil nie sien hoe die kind sterf nie.

“sy het haar stem opgelig en gehuil”

Vs 17: FOKUS:

וַיִּשְׁמַ֣ע אֱלֹהִים֮ אֶת־ק֣וֹל הַנַּעַר֒ וַיִּקְרָא֩ מַלְאַ֨ךְ אֱלֹהִ֤ים׀ אֶל־הָגָר֙ מִן־הַשָּׁמַ֔יִם וַיֹּ֥אמֶר לָ֖הּ מַה־לָּ֣ךְ הָגָ֑ר אַל־תִּ֣ירְאִ֔י כִּֽי־שָׁמַ֧ע אֱלֹהִ֛ים אֶל־ק֥וֹל הַנַּ֖עַר בַּאֲשֶׁ֥ר הוּא־שָֽׁם׃

(En Hy het gehoor God (Ishma El-ohim) die stem van die kind en hy het geroep die engel van God tot Hagar vanuit die hemel en gesê vir haar: “Wat is dit, Hagar? Moenie bang wees nie, want Hy hoor God (Ishma El-ohim na die stem van die kind daar waar hy is.)

Gryp terug na Ismael se naamgewing toe Hagar uitgebuit en swanger en in die woestyn rondgedwaal het (16:11): “Jy moet hom Ismael noem, want die Here het jou swaarkry (affliction) gehoor”. NOU hoor God weer die kind se swaarkry – Vers 17 begin met Ismael se naam maar nie as eienaam nie, wel as werkwoord – God het gehoor die stem van die kind. En aan die einde weer: Moenie bang wees nie Hagar want (lett:) God hoor (Ismael) na die stem, maar die preposisie el bou ‘n oorgang vanaf hoor >luister, dws gee gehoor, doen iets daaraan, aan hierdie nood vd kind daar waar hy is (onder die bos)!

Vs 18: “staan op, tel (>help) die kind op en hou jou hand in syne (>hou sy hand vas)…” Moet hom net nie los nie, Hagar!

V19: God help vir Hagar om anders te sien, verder te kyk, nie net na die leë velsak in haar hand nie, maar om die put daar anderkant raak te sien. God help Hagar om uitkoms raak te sien.

Boodskap

Op die dag van die fees het Sara toegekyk hoedat die seun van die slavin met haar enetjie speel. Dit lyk na ‘n rustige prentjie wat voor Sara se oë afspeel (alhoewel sommige kommentatore hier onheil raaksien om Sara se gedrag te ondersteun – bv hy het vir Isak getart, met hom geloll – maar geen tekskritiese ondersteuning hiervoor) en presies daar begin sy die gevaar vir haar eie seun aanvoel. Die oorsaak vir haar onrus lê in wat sy sien. Sy sien nie meer die seun wat sy so graag deur haar slavin Hagar as haar eie wou “aanneem” nie. Noudat sy haar eie seun het sien sy vir Ismael in ‘n nuwe lig – as die seun wat Hagar die Egiptiese slavin vir Abraham in die wêreld gebring het. As die seun wat as eersgeborene van sy pa haar eie seun se toekoms gedreig. En daarom ook haar toekoms bedreig. Want die toekoms van ‘n vrou het by haar seun gelê. Die eersgeborene is die primêre erfgenaam, en dit kan Sara nie toelaat nie. Ismael, die kind van die slavin, mag nie as eersgeborene erf nie. Nie noudat sy haar eie seun uit haar eie liggaam gekry het nie. Vandaar haar harde opdrag aan Abraham dat hy die slavin en haar seun moet wegjaag. Sara praat so neerhalend oor hulle dat sy hulle nie eens by die naam noem nie.

Abraham wou nie aan Sara se versoek toegee nie. Hy het gedink dat dit heeltemal verkeerd, selfs boos is om hierdie Ismael seun van hom weg te jaag. Maar God het vir hom gesê om nie sleg te voel oor die kind en sy slavin-byvrou nie, maar om te doen wat Sara vir hom sê. “Want,” herinner God hom, “uit Isak sal jou nageslag gebore word.” Maar dan voeg God die trooswoorde by, ‘n belofte: “Tog sal Ek die seun van die slavin ‘n nasie laat word, want hy is jou kind (jou saad).”

Die volgende oggend het Abraham toe vir Hagar en die kind weggestuur, die Bersebawoestyn in. Die manier waarop hy die kos en water op Hagar se skouers sit en die kind vir haar gee, spreek diep. In hierdie gebare sit alles wat hy nie kan verwoord nie. Liefde en die begeerte om vir oulaas te versorg, maar terselfdertyd oorgawe, hartseer en afskeid.

Hagar en die kind, oppad na die land van haar herkoms, Egipte, het verdwaal en in die woestyn rondgeswerf. Die kos en water het nie gehou nie. Toe die water opraak het die uitsigloosheid Hagar oorval. Sy het gevoel dat sy nie kan toekyk hoe haar seun doodgaan nie. Daarom het sy hom onder ‘n doringbos agtergelaat, eintlik verwerp (begrawe!). ‘n Stukkie skaduwee. En sy het ‘n ent daarvandaan gaan sit en onbedaarlik begin huil.

Hierdie verhaal is opgebou uit soveel onreg en wreedhede. ‘n Kind wat waarskynlik nooit daar moes wees nie word gebore omdat Sara en Abraham nie vir God vertrou in sy belofte van ‘n nageslag nie en konkel met hulle eie plannetjies om deur die slavin Hagar tog ‘n nageslag te verseker. Hulle wil God se belofte in eie krag tot vervulling bring. Sowat 13/14 jaar later vervul God wel sy aanvanklike belofte en Isak word uit Sara gebore. Na 2 of 3 jaar het Isak sy eerste kritiese lewensfase oorleef en die familie vier fees omdat ‘n toekoms inderdaad vir hom wink. En tydens die fees trek die oudste seun Ishmael Sara se aandag. Die seun wat in die eerste plek die produk van haar slim plannetjies was, speel en lag saam met haar eie seun Isak, en Sara sien skielik met kommer die toekoms vooruit – ‘n toekomsblik waarin Ismael nou in die weg staan van Isak se erfporsie. Die bedreiging wat sy aanvoel maak dat sy drasties optree en daarop aandring dat Abraham die slavin en haar seun Ismael moet wegjaag. Abraham skop teë. Hy kan nie dink dat hy sy seun Ismael en die se ma Hagar (God herinner hom dat sy ook daar is) moet wegjaag nie. Maar God maak nogmaals ‘n belofte dat Abraham tog moet doen soos Sara sê, want dit ís uit Isak wat sy nageslag gebore sal word, maar dat Hy wat God is ook vir Ismael ‘n groot nasie sal laat word, want ook hy is Abraham se kind. En met hierdie belofte van God in sy hart laat Abraham dan die volgende oggend vroeg vir Hagar en Ismael gaan. Sara gooi haar aanneemkind weg. En Abraham stuur hom weg. Nie omdat hy iets verkeerds gedoen het nie. Bloot maar omdat hy nou in die pad is, hy is oorbodig, nie meer nodig nie. En dan in die woestyn gooi sy eie ma hom eintlik ook weg; nie omdat sy wil nie, maar omdat sy nie anders kan nie. Sy sien nie kans om saam met hom onder dieselfde bos te sit en toe te kyk hoe hy sterf nie. En sy begin onbedaarlik huil. ‘n Wrede verhaal vol ongeregtigheid.

Maar in wese is hierdie nie primer ‘n verhaal oor menslike wreedheid en afguns nie, maar oor die trou van God. Want die kind het ook gehuil, daar op sy eie onder die bos – wees en verstote, waar sy ouers nie meer vir hom kans gesien het nie. En Gód het die kind hoor huil, en ‘n engel het uit die hemel na Hagar geroep en vir haar gesê: “Wat is dit Hagar? Moenie bang wees nie, want God het die kind daar waar hy gelê gehóór” (17). Wanneer mense, en ouers, hier hulle koppe wegdraai en hulle ore sluit vir die nood van hul kinders, dan hoor God. “’Staan op (Hagar), help die kind op en hou sy hand vas, want Ek sal hom ‘n groot nasie laat word.’ Toe het God haar oë oopgemaak en sy het ‘n put met water gesien … God was by die kind en hy het grootgeword …”

Al lees ons nooit sy naam in die storie raak nie, gaan hierdie verhaal oor Ismael. Daar word deurgaans na hom verwys as “die kind van die slavin” of bloot maar “die kind”. So asof die storieverteller al hierdeur wil wys hoe onbelangrik die kind nou regtig was. Hy is nie eens werd om by die naam genoem te word nie, verál nie noudat Isak – die kind van die belofte – uiteindelik gebore is nie. Maar op ‘n indirekte manier word Ishmael se naam wel genoem, aan die begin en dan weer aan die einde van die belangrikste vers 17; en dan nie in die vorm van ‘n eienaam nie, maar as ‘n werkwoord: “Isma Elohim”. “Isma” beteken “hoor”. “Elohim” is die langer vorm van “El”, wat “God” beteken. “Ishma El”, God het die kind gehoor – Ishmael. Sy naam kry betekenis wanneer God betrokke raak. En dan het hy nie net ‘n noemnaam nie. Hy het ‘n werkwoord vir ‘n naam. God verander sy lot – Ishmael, God hóor en God gryp in en God bring uitkoms. Die weggooikind van mense, die weggooikind van die Godsvolk, word die optelkind van God.

Die kind Ishmael se naam, sy identiteit, lê  nie in die vreemde nie, nie in Egipte nie, nie daarin dat hy die vader van die Islam geloof en die Moslems is nie. Sy identiteit lê ten diepste in die God van Abraham en Isak en Jakob. Dis Gód wat hom sy naam gegee het en dis God wat Pa staan vir hierdie naam, Gód wat sien, Gód wat hoor, Gód wat ingryp, Gód wat toeëien.

God is getrou aan sy beloftes. Hy het wel vir Isak, en nie vir Ishmael nie, uitverkies om deur hom aan Abraham die groot nageslag te gee. (Deur hom, nie vir hom nie. Deur hom vir almal, “want deur jou sal al die nasies van die aarde geseën wees. Al die nasies…”) Maar God se verkiesing van Isak beteken nie die verwerping van Ishmael nie. (Net soos sy liefde vir Jakob nie sy haat vir Esau beteken, soos wat die vertalings ons wil laat verstaan nie. Terloops: interessant dat Ishmael later die skoonpa word van Esau, nog ‘n weggooikind… – ‘n storie vir ‘n ander dag.) Ook Ishmael kry ‘n groot nageslag, ook aan hom toon God sy genade. In die Moslemwêreld word Ishmael onthou vir sy regmatige plek – as die eersgeborene van Abraham, en as hulle eie voorvader. God dink nie net aan die kind van die belofte nie. Hy dink aan al sy kinders. Hy dink met besondere deernis aan die kinders wat deur ander uitgesluit of weggegooi word. God hoor mense wat deur ander uitgesluit, weggejaag, vir dood gelaat word… God dink aan die kinders vir wie daar nie plek is onder die sg Godsvolk nie…

Ons het vanoggend gedoop. Die doop wat in die NT die besnydenis van die OT vervang. Waar begin die besnydenis nou weer? In Genesis 17 stel God die besnydenis in as teken van sy verbondsbelofte aan Abraham. Die eerste een wat Abraham gevat het om besny te word… is Ishmael! Ishmael het heel eerste die teken gedra van die verbond wat God met Abraham gesluit en deur Isak se nageslag tot vervulling wou bring (toe Hy nog gehoop het die volk sal saamwerk binne hierdie plan). Nog voor Isak se geboorte was Ishmael reeds ingesluit in die breër belofte van God se trou. Norman en Anina, Jannas is vanoggend gedoop. Ook hy dra die teken van die nuwe verbond. Ek weet hy sal nooit uitgesluit, nooit weggegooi voel nie, want julle is sy ouers. Maar hy leef in ‘n land en ‘n wêreld waar hy maatjies gaan hê wat uitgesluit voel. As julle hom so grootmaak dat hy vir God leer ken as die God van Abraham, Isak en Jakob, dan is dit wonderlik. Maar nog veel beter en belangriker as dit, is dat julle hom moet help om vir God te leer ken as die God van Ishmael (en ja, ook die God van die buite-egtelike kind Jesus). Dan sal Jannas ‘n groot verskil maak in die wêreld, dan sal hy sien vir wie God sien, dan sal hy hoor wie en wat God hoor, die noodroepe van mense. Ons dien nie ‘n eksklusiewe God nie, maar ‘n inklusiewe God.

Die genade van die Here Jesus Christus, die liefde van die God van Ishmael, en die nabyheid van sy Gees is by julle elkeen. Gaan uit en vertel dit vir die Ishmaels in die wêreld.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Matt 5:38-42 – 2016

27 November 2016 Pinelands –  Doop
Prediker: Dr Tiana Bosman 

  1. Pinelands se verklaring oor die BAS 2016 besluit aan die gemeente voorlê.
  2. Doop
  3. Matt 5 en preek

YouTube video: Slap her Agtergrond: Seuns van 6-11 jaar oud:

“Wat is jou naam?
Hoe oud is jy?
Wat wil jy wees as jy eendag groot is? Waarom?
Ontmoet vir Martina…
Waarvan hou jy aan haar?
Streel haar nou.
Trek gesigte vir haar.
En nou… Klap haar! Slaan haar hard! Komaan! Klap haar!”

Wys die hele video: 

“In die wêreld van kinders slaan mens nie aan vroue nie…”

Ek dink daar is groot ooreenkomste aan hoe kinders die wêreld sien en aan hoe God wil hê dat ons die wêreld sien. In God se wêreld, in sý koninkryk respekteer mense mekaar, waardeer ons mekaar, maak ons mekaar nie seer nie. Ek wil hê die kinders moet nou daaroor gaan saamgesels in kinderkerk. (Kinders verdaag)

Lees Matt 5: 38-42 (ideaal tot 48, maar ons tyd is beperk).

Ons is tans in SA besig met 16 dae van aktivisme teen geweld. Maar mag ons as Christene hieraan deelneem? Hoe rym dit met Matteus 5 se oproep van Jesus dat, as iemand jou op jou regterwang slaan, moet jy ook die ander een vir hom draai? Dit lyk dan eerder in die teks asof Jesus passifisme aanmoedig: Moet juis nie opstaan teen geweld nie; staan eerder terug, wees die minste, draai die ander wang.

Maar ís dit wat Jesus sê? Of is Hy dalk eerder besig om juis die kwaad aan die lig te bring, dit te ontmasker vir almal om te sien, dit aktief aan te spreek maar op ‘n nie-geweldadige manier? “Julle het gehoor dat daar gesê is: ‘n Oog vir ‘n oog en ‘n tand vir ‘n tand, ‘n hand vir ‘n hand en ‘n voet vir ‘n voet, ‘n wond vir ‘n wond, ‘n lewe vir ‘n lewe… (Eks 21:24, Lev 24:20, Deut 19:21). Julle ken die Bybelse voorskrifte waarvolgens mens geweld met geweld vergeld, dan nie?” Dit is hoe die Joodse volk die OT voorskrifte verstaan het in Jesus se tyd. “Maar Ek sê vir julle: Nee! Moenie geweld met geweld vergeld nie!”

Want, terloops – dit was ook nie die bedoeling van die OT wet nie. Die wet was nie daar om geweld as antwoord op geweld aan te moedig nie, maar eerder die teenoorgestelde: om dit te beperk. Die wet wou ‘n buitensporige vergeldingsdrang aan bande lê, want mens wil altyd iemand anders seerder maak as wat hy/sy jou gemaak het. Nikita Krushchev, een van die leiers van die Koue Oorlog, het dit baie goed verstaan toe hy sê: “Ons kommuniste het baie dinge in gemeen met Christus se leringe. Die enigste verskil tussen my en Christus is dat, wanneer iemand my op die regterwang slaan, slaan ek hom so hard op die linkerkwang dat sy kop afval.”

Wanneer die OT wet egter sê ‘n oog vir ‘n oog beteken dit nie wat die Jode in Jesus se tyd gedink het nie. Nee, as iemand jou oog neem en jy kan jou nie van vergelding weerhou nie, mag jy nie méér aan hom doen as om sy oog te neem nie.

Om Jesus se lering hier in die bergrede te verstaan, moet ons onthou wie die skare is met wie Hy hier praat. Jesus praat met mense wat aan die ontvangkant van die klappe staan, die nobodies in die samelewing. Hy praat met die mense wat in elk geval nie mág terugslaan nie, want dan sal hulle doodgeslaan word!

Maar wat sê Jesus vir hulle? In plaas van berus in die feit dat hulle altyd aan die ontvangkant van ‘n klap gaan staan, draai jou linkerwang vir die boosdoener sodat hy die ook kan slaan. Wat?!

Hoekom , dink die skare meteens, het niemand nog ooit hieraan gedink nie?! Want stel jou die volgende sosiale scenario in die Bybel voor: Mense mag nie hul linkerhande vir enigiets gebruik behalwe om onrein take te verrig soos hulself af te vee nie. Selfs om net ‘n gebaar met jou linkerhand te maak, kon jou ‘n straf van 10 dae se boetening in die sak bring. Die enigste manier waarop mens dus iemand kon slaan, was met die regterhand. En om die persoon op sy regterwang te slaan, sou beteken dat jy hom met die rugkant van jou regterhand klap, dws dat jy hom ‘n dwarsveeg gee. Dis die tipe houe waarmee meerderwaardige mense minderwaardige mense geslaan het. Dis die klappe waaronder kinders en vroue en slawe en arm kleinboere deurgeloop het. Dis hoe ‘n meerdere ‘n mindere op sy plek gesit het – nie soseer bedoel om seer te maak nie, maar erger nog, om te verneder.

Hierteenoor het gelykes mekaar of met die vuis bygedam of jy het met jou oop regterhandpalm jou gelyke broer van wie jy verskil het op sy linkerwang geslaan. Dit was ‘n eerbare hou. Wanneer Jesus dus vir die minstes in die samelewing sê: “As iemand jou op jou regterwang ‘n dwarsveeg gee, lig op jou kop, kyk die persoon vierkant in die oë en draai jou linkerwang vir hom. Dwing hom om jou menswaardigheid te ag, daag hom uit om jou op gelyke terme te slaan.

Hierdie raad wat Jesus gee, het niks te doen met passifisme nie. Dit is radikale weerstand in die hoogste graad, maar op ‘n nie-geweldadige manier.

“As iemand jou voor die hof wil daag en jou onderkleed vat, gee hom ook die bokleed.” Hoekom op aarde sal ‘n persoon iemand anders dagvaar vir sy onderkleed? Omdat die persoon in die skuld so arm is dat hy niks anders het as die klere aan sy lyf nie… Mense, veral die arm Palestyne, was baie maklik in die verstikkende siklus van skuld vasgevang en as jy jouself eers daar bevind het, was dit bykans onmoontlik om weer daaruit te kom. Skuld was gewoonlik die direkte gevolg van die Romeinse keiser se heerskappy (imperialisme). Die keiser het die ryk mense so swaar belas dat die rykes begin het om die armes in skuld in te leen sodat die armes later hul grond aan die hand van die rykes sou verloor. Land was vir geslagte binne die familie gewees en niemand sou dit vrywilliglik verkoop nie. Maar swaar skuld was ‘n manier om land te verloor (of te wen – afhangende van watter kant jy staan).

So jou skuldeiser sleep jou hof toe as jy nie jou skuld kan betaal nie. Daar word jy deur die regsisteem verplig om jou onderkleed vir die skuldeiser te gee as pand of waarborg totdat die eintlike skuld eendag (dalk?) vereffen is. Die arm gehoor met wie Jesus praat, haat die regsisteem wat hulle verneder deur hulle van hul lande, hul besittings en later selfs hulle klere te stroop. In plaas van verleë uittrek en weggee en dan weer jou bokleed beskermend om jou vou, gee Jesus ander raad: “Moenie net jou onderkleed aan die eiser oorhandig nie, gee hom sommer jou bokleed ook!” Dan loop jy poedelnakend kaal by die hof uit. Dink jou net in die mense wat staar, die konsernasie. Daar loop jy uit in jou adamsgewaad, en die skuldeiser kyk jou agterna met jou onderkleed in sy een hand en jou bokleed in sy ander hand. Jou vriende en bure wil weet wat het gebeur en jy vertel vir hulle die ryk man daar agter wat reeds alles van my het, het nou my klere ook gekry.

Om kaal te wees was ‘n taboe in die Joodse kultuur. En die skande was veel groter vir die persoon wat die naaktheid veroorsaak het as wat dit vir die kaal een self was. Die hele sisteem waardeur skuldenaars onderdruk word, word ontmasker (ontklee) en jou kaal parade word ‘n oorwinningstog.

“En as iemand een myl van jou afdwing, loop twee myl met hom saam.” Een van die praktyke om onderdane tot dwangarbeid te forseer, het bekend gestaan as angareia. Hiervolgens kon Romeinse soldate Joodse onderdane (kleinboere of wat ookal) forseer om hul bagasie vir hulle te dra. (Ook bv Simon van Serene wat Jesus se kruis gedra het.) Omdat hierdie praktyk so algemeen misbruik was deur die soldate, was daar ‘n wet wat bepaal het dat ‘n soldaat net vir iemand mag dwing om sy goedere een myl ver te dra. Sou dit aan die lig kom dat jy iemand verder as ‘n myl laat stap het, kon jy swaar beboet word.

Die Jode het die praktyk van angareia gehaat. Hoe gereeld hulle hul daaraan moes onderwerp – soms is hulle daagliks van hulle landerye af geroep deur soldate om hul goedere te dra en so kon hulle dikwels nie hul eie daaglikse arbeid voltooi nie. Maar stel jou nou voor iemand dra ‘n soldaat se goed een myl ver (onder dwang), en wanneer die soldaat dan die pakkasie wil terugvat, sê die kleinboer: “Nee, ek dring daarop aan om u goed nog ‘n ekstra myl te dra.” Die Romein is bang vir straf en pleit by die boer om sy goed terug te gee, maar die boer stap eenvoudig gebukkend voort. Hy dra nie die soldaat se goed ‘n ekstra myl om sy plek in die hemel te verseker “or to kill the man with kindness” nie. Nee, dis sy manier van ‘n geweldlose protes en die bordjies van skaamte en skande word verhang. Met elke tree wat die boer verder gee wen hy ‘n stukkie van sy eie menswaardigheid terug.

Aan die laaste voorbeeld wat Jesus noem (“Gee aan wie van jou iets vra en moet die een wat van jou wil leen, nie wegwys nie”) het ons nie tyd om aandag te gee nie.

Ockert is gebore in ‘n wêreld waar daar nie plek is vir sissies nie. Hy word geroep om Jesus se leringe ter harte te neem, om in Jesus se voetspore te volg.

Moet hy geweld met geweld vergeld? Nee – ‘n oog vir ‘n oog maak beide partye blind.

Moet julle (ouers) hom van kleins af leer hoe om tevrede te wees daarmee om die minste te wees en toe te laat dat ander hom misbruik en oor hom loop? Allermins!

Julle word geroep om hom die alternatiewe derde weg te leer: hoe om op ‘n nie-geweldadige manier die kwaad in die wêreld te ontmasker en op dié manier sy man te staan. En as julle hom leer om ‘n ware man te wees, sal hy dit nie net vir homself doen nie, maar ook vir ander wat aan die ontvangkant van die wêreld se klappe staan. Sodat, wanneer hy eendag aan die kant van die bevoorregte staan en voor die keuse gestel word om ‘n meisie (of enigiemand anders) te klap, dat hy sy kop in ongeloof sal skud:

“Nee.

Ek gaan dit nie doen nie.

Waarom nie?

Want sy is ‘n meisie, ‘n mens.

Want ek kan nie.

Want ek wil haar nie seermaak nie.

Jesus wil nie hê dat ons ander moet seermaak nie.

Want ek is teen geweld.

Waarom, vra jy my? Want ek is ‘n man! Dis waarom!”

Dat hy eerder in die een wat geklap gaan word se skoene sal gaan staan, die dwarsklap neem, sy gesig optel, die opponent reguit in die oë kyk en hom/haar uitdaag: “As jy my (en diegene saam met wie ek staan) dan WIL klap, doen dit op die regte manier, equal grounds, op my linkerwang. Kyk my in my oë en erken my eers ten volle as jou gelyke en kyk of jy dan nog steeds kans sien om my te klap, nadat jy moeite gedoen het om my so te leer ken – so soos wat die seuntjies aanvanklik begelei is om die meisie te leer ken…

Daarom staan talle gemeentes en Christene (ook óns) nou op teen die besluite van die Algemene Sinode, skud ons net kop en sê, jammer, ons kan nie. Ons sal nie vir die gays klap nie. Julle (kerkleiers!) het ons anders geleer oor die Evangelie. Ons staan eerder aan hulle kant, en as hulle koppe bly hang weens al die dwarsklappe waaronder hulle al deurgeloop het, as hulle te moeg of te skaam is om weer op te kyk, dan doen ons dit nms hulle, kyk ons julle in die oë, draai ons ons linkerwange, en dring ons daarop aan om as gelykes behandel te word. Ons sal juis nie terugstaan nie, maar opstaan vir hulle. Soos wat Jesus ook opgestaan het.

In die wêreld van kinders slaan mens nie aan vroue nie. In die wêreld van God nog minder.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Lukas 18:9-14 – 2016

30 Oktober 2016 Pinelands – Hervormingsondag en doop
Prediker: Dr Tiana Bosman 

Ons vier vandag Hervormingsondag. Die hart van die Hervorming was die belydenis van die regverdiging van die goddelose. In Oktober 1517 het Martin Luther dié oortuiging in 95 stellinge geformuleer en teen die kerkdeur in Wittenberg gaan vasspyker. Dit was gerig teen die Katolieke se fokus op die aflaat-stelsel, of boetedoening (dat mens jou sonde kan wegkoop wanneer jy by die priester gaan bieg, jou geldjie betaal en op hierdie manier jou verlossing self kan verdien). Niemand kan deur goeie werke of genoeg boetegeld die verlossing verdíén nie, het Luther se stellinge verkondig. Ons verlossing lê nie binne onsself nie, maar binne die karakter van God soos aan ons geopenbaar aan die kruis van Christus.

Die gelykenis wat na my mening die duidelikste hieroor praat, is die een van die Fariseër en die tollenaar. Voordat ons dit lees eers ‘n stuk karakter ontleding sodat ons vooraf presies weet met watter tipe mense ons hier te doen kry:

Die Fariseër:

– Ons default prentjie van ‘n Fariseër is gewoonlik negatief, ons dink altyd aan hulle as slegte mense en daarom die vyande van Jesus. Maar ons is verkeerd en laat ons ‘n slag ons eie vooroordele opsyskuif en die man sien vir wie hy is…

– behoort tot een van die strengste godsdienstige bewegings onder die Jode

– Hulle het nie net die wette gehoorsaam nie, maar selfs oortref.

– Goeie mens, opofferings gemaak vir sy geloof

– nie een keer ‘n jaar op die groot Versoeningsdag gevas soos die gebruik was nie, maar 2 maal ‘n week – op Maandae én Donderdae!

– die Fariseërs het gewoonlik die steun van die nasie (the common people) gehad het, omdat hulle nie besonder ryk was soos die meer elite groep Saduseërs nie. Hulle was bv bereid om baie van hulle inkomste (meer as wat voorgeskryf was) weg te gee vir die werk van die Here.

– Hy het homself ingedoen om die lewe vir arm mense meer draaglik te maak.

– all-in-all ‘n goeie mens

Die tollenaar:

– ‘n insamelaar van die Romeinse belastinggelde en deur sy eie mense, die Jode, as ‘n volksverraaier beskou.

– dikwels skuldig aan korrupsie – hulle het meer belasting ingesamel as wat nodig was en so het hulle hul eie volksgenote se geld gesteel en hulleself verryk terwyl soveel ander mense arm was. (SA …)

– ‘n skelm, ‘n kroek, ‘n sondaar

– ‘n slegte mens

Soos wie is jy/ons die meeste, as jy nou moet kies. Dalk, as ons regtig moet eerlik wees, die Fariseër? Ons is nie so goed soos hy nie, maar meeste van die mense wat vandag hier sit neig darem beslis meer na daai kant toe (en ons weet immers ons word nie meer gebind deur die 100e wette van die OT nie). Ons probeer ten minste die regte, goeie dinge doen.

Lees Lukas 18: 9-14

Vs 10-11: Die Fariseër neem sy plek in binne die tempel en hy neem die normale gebedsposisie in: arms en gesig na bo gehef en hy bid oor homself – en soos die gebruik was hardop sodat almal kan hoor…

Vs 13: Die tollenaar het op ‘n afstand bly staan. Hy het nie verder as die voorportaal gekom nie. Hy het gestop daar waar die nie-Jode moes stop, want sy volksgenote het hom in elk geval nie meer as een van hulle beskou nie.

Ons sien hoedat die Fariseër met ‘n oop gemoed en ons sou kon sê ‘n goeie gesindheid tempel toe gaan. Hy weet hy het baie om voor dankbaar te wees. Maar as ons sy gebed mooi lees sien ons dat die Fariseër eintlik maar net dankbaar is vir homself, en vir die feit dat hy soveel beter as ander mense is. Kyk dan net die tollenaar daar by die deur!

Ja, kyk. Hy weet dat hy nie verdien om sy voete oor die drumpel van die kerk te sit nie. (Hoeveel van julle het vanoggend by die deur gehuiwer?) Gee hom dit, hy ken ten minste sy plek. Hy weet ten minste hoe skuldig en hoe onwaardig hy is, so dat hy homself nie eens kon kry om na die hemel op te kyk nie. Hy het bedroef op sy bors geslaan en gesê: “O God, wees my, sondaar, genadig.”

Twee mense gaan kerk toe. Die een is ‘n wonderlike Christen; die ander ‘n verwese sondaar. Die een bring sy CV, die ander sy sonde. Die een bring sy álles (meer as wat nodig is), die ander bring sy níks. Die een kom om te brag, die ander om te bid. “Ek sê vir julle,” sê Jesus dan: “Hierdie man en nie die ander een nie, het huistoe gegaan as iemand wie se saak met God reg is. Elkeen wat hoogmoedig is, sal verneder word; en hy wat nederig is, sal verhoog word.”

Nadat ons die gelykenis en Jesus se gevolgtrekking gelees het, hoe oordeel ons nou oor die Fariseër? “Goddank, ek/ons is nie soos die Fariseër nie! Ja, ek weet ons doen nie so goed soos hy nie, maar ten minste minag ons nie ander mense wat minder het om vir die koninkryk te bied as ons nie. In ons ywer neig ons na die Fariseër, maar in ons houding neig ons gelukkig eerder na die tollenaar se kant toe. Ons doen soos die Fariseër, maar ons bid soos die tollenaar. Ons is veilig!”

En in ons oordeel oor die Fariseër word ons net soos hy… Ons oordeel net nie nou oor die tollenaar nie, maar oor die Fariseër.

Maar laat ons ophou harekloof oor watter kamp ons in behoort. Want in wese gaan hierdie gelykenis nie oor die Fariseër of oor die tollenaar nie. Dit gaan oor God. En God kies nie teen die Fariseër en vir die tollenaar nie. Daar is niks mee fout om vroom te wees of om te streef daarna om ‘n “goeie christen” te wees nie. Die Fariseër doen immers ‘n klomp wonderlike dinge en dis ook goed so! Die probleem by die Fariseër kom egter wanneer hy begin dink dat sy goeie werke hom beter maak as ander mense, en wanneer sy goeie werke hom laat dink dat hy die reg het om oor ander (minder goeie?) mense te oordeel – baie fyn skimpe (dankie Here dat ek nie soos ander mense is nie, en ook nie soos die tollenaar wat daar staan nie!), maar tog in wese oordele… Doen ons dit nie ook soms nie? “Dankie Here dat ek nie só is nie.” “There but for the grace of God go I.”

Vroomheid wat neersien op ander mense. Liefde vir God staan los van liefde vir die naaste.

Die verskil tussen die Fariseër en die tollenaar se gebede is dat die een roem op sy goeie werke en die ander een roem op niks. Die tollenaar probeer ook nie vir God oortuig hoe sleg hy is en dat hy daarom verdien om begenadig te word nie. Ons hoor hom nie bid, soos iemand so mooi verwoord: “Ek dank U, o God, dat ek nie so hoogmoedig is soos daardie Fariseër nie. Ek is ‘n rower, ‘n deugniet, ‘n hond. Twee maal ‘n week gee ek my oor aan bedrog. En nege-tiendes van my bestaan gee ek aan die duiwel. Dankie God, dat my lewe my nederig hou.” Hy lê nie sy sondige dade op sy CV voor as “prestasies vir die onwaardige en daarom die ware ontvangs van die koninkryk van God nie”.

Die tollenaar in hierdie gelykenis roem juis nie in sy sonde nie. Hy neem nie doelbewus ‘n nederige houding in want hy weet dit is wat die Here verwag nie. Hy besef dat hy níks het om voor God te bring nie, hy kom staan daar by met sy leegheid, en hy beroep hom alleen maar op die genade van God. Want die verskil lê by God, nie by die Fariseër of die tollenaar nie. Ons verdien nie God se vryspraak deur ons goeie of deur ons slegte werke nie. Dit is God alleen wat ons vryspreek. Hierdie tollenaar het besef dat hy op geen manier kan verdien om voor God te kom staan nie, en juis daarom mag hy daar staan (selfs al ontbreek die vrymoedigheid). As die Fariseër dit maar net ook kon besef.

Twee dae voor sy dood het die Martin Luther, die Vader van die Hervorming, die volgende neesgeskryf: “Dit is waar, ons is bedelaars.” Ons vier vandag die Hervormingsfees – die regverdiging van die goddelose. Vlg jaar sal dit 500 jaar wees vandat Luther sy lewe op die spel geplaas het vir hierdie evangeliese waarheid. Almal van ons sondige, goddelose mense. Geeneen van ons het iets om op te roem nie. Daarom het ook geeneen van ons die reg om oor ander se kwalifikasies te oordeel nie. Dank die Vader daar is nog mense wat kerk toe wíl kom in vandag se tyd. Laat ons oordele en minagting nie die oorsaak wees van ‘n al kleiner wordende kerk of ‘n keur wat skeur nie.

Mense hoor so moeilik. Jesus se woorde oor die Fariseër en die tollenaar was nog nie koud nie, toe wil die dissipels al mense met hul babas en kleuters wegwys omdat hulle die groep gesteur het. Nog ‘n groep mense wat nie roem op hul verdienstelikheid nie – die babas. Hulle het niks om te gee nie. Soos die tollenaar het hulle geen prestasies nie, hulle kan net maar ontvang. Dit is juis om hierdie rede dat ons binne die NGK verkies om mense te doop wanneer hulle babas is en nie wanneer hulle al groot genoeg is om self te besluit nie. Want as ons eers self kan besluit raak ons doop te maklik iets soos ‘n gradeplegtigheid – ons het mooi geleer hoe om goeie Christene te wees en die doop raak dan ons sertifikaat tot volwasse toetrede in die geloofsgemeenskap. Nee, die doop is nie ‘n prestasie nie, dis ‘n geskenk vir mense wat toegang tot die familie van God op geen manier kon verdien nie. Lia Smit, jy is gedoop binne die familie van God ongeag wat jy eendag gaan bereik of nie. En as jy eendag vind dat daar vir jou nie ‘n plek is nie, mag dit wees dat jy hierheen kan terugkom en ontdek dat jy saam met al die ander bedelaars hier rondom jou welkom is.

Binne die huidige woelinge en onmin in die NGK, mag dit so wees dat mense wat nie kwalifiseer om by ander deure in te gaan nie, of dit nou is omdat hulle te arm is of te eenvoudig, te sondig, te lig of te donker, of te jonk of te oud, of te gay of te skaam, hoe ookal hulle is of nie is nie – dat hulle welkom sal wees. Julle, ons, almal. Ons oordeel nie. Ons weeg mekaar nie op nie. Niemand word hier te lig gevind nie. Hier is plek vir almal.

Ek wil afsluit met ‘n gebed van Thomas Ken (17e eeu) vir ons gemeente wat ek vry vertaal en aangepas het: O Here, maak die deur van hierdie huis wyd genoeg om almal te ontvang wat na liefde en samesyn smag; maak die deur smal genoeg om alle jaloesie, trots en twis uit te keer. Maak die drumpel glad genoeg sodat dit nie ‘n struikelblok sal wees vir ons kindertjies en oumense nie, en ook nie vir voete wat afgedwaal het nie; en maak die drumpel grof en sterk genoeg om die krag van die versoeker weg te keer. Here, maak van die deur van hierdie huis die ingang tot u ewige koninkryk. Amen.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.