Handelinge 17:16-34 – 2017

21 Mei 2017 Pinelands Pase 5
Prediker: Dr Tiana Bosman 

Agtergrond

Athene is die hoofstad van Griekeland, een van die oudste stede in die wêreld, en die intellektuele hoofstad van die antieke wêreld. Dit was die sentrum vir kuns, leringe oor uiteenlopende temas en filosofie. ‘n Plek propvol idees en afgode, baie verskillende vorme van godsdiens. Diversiteit en pluraliteit is dus nie net ‘n hedendaagse verskynsel nie. Die filosowe Sokrates, Plato en Aristoteles, almal op soek na wysheid, het hul leringe in Athene verkondig. Sokrates wat 470-399 vC geleef het, is ter dood veroordeel weens die vreemde leringe wat hy verkondig het.

Die Areopagus was beide ‘n plek sowel as ‘n groep mense. Dit was ‘n klein klipheuwel noordwes van die Akropolis in Athene. Dit het ook verwys na die gesaghebbende raad van oudstes wat daar bymekaar gekom het om mense uit te luister en hul besluite te voltrek/oordele te vel. (Laat mens nogals dink aan die oudstes in die OT wat by die ingang van die stad (die hek) gaan sit het om daar geskille te besleg en te oordeel tussen reg en verkeerd.) Vanaf die 5e of 6e eeu vC het die Areopagus bestaan uit 9 archons of hoofmagistrate wat die stadstaat gelei het en wat die grondstene gelê het vir Griekeland se uiteindelike demokrasie. Deur die eeue het die rol van die Areopagus verander, en teen Paulus se tyd het dit ‘n plek vir beredering geword, ‘n plek om te luister na nuwe mense se idees, en is daar veral besluite voltrek in die terreine van kriminele sake, die reg, filosofie en politiek.

Teks

Boodskap

Paulus, wat in die in die sinagoges en in die openbaar op die markplein die evangelie van Jesus Christus verkondig het teenoor wie ookal wou luister (17:17), het nie stilgebly wanneer die filosowe van die dag ook tussen die toehoorders gestaan het nie. Aanvanklik is hy deur hierdie kulturele hoogmoediges gespot. Hulle het na hom verwys as ‘n “praatjiesmaker” wat praat oor “vreemde gode”. Maar hulle nuuskierigheid het die oorhand gekry, hulle was altyd oop om nuwe standpunte te hoor, en daarom het hulle vir Paulus uitgenooi om by die mees invloedryke vergaderplek in Athene vir hulle te verduidelik waar hy aan sy vreemde idees kom.

Ons lees in die eerste vers (16) dat Paulus in sy gees diep verontwaardig was toe hy sien dat die stad vol afgodsbeelde is. Eintlik sou hy kon redeneer dat hy as Christen hom nou in die stad van die vyand bevind, daar waar die bose seëvier. Maar tsv sy ontsteltenis oor wat hy rondom hom sien, begin hy nie om voor die voet afgodsbeelde uit te roei en die inwoners te veroordeel nie. Nee, hy begin eenvoudig in die publieke ruimtes met die mense praat oor God en oor Jesus, daar waar almal hom kon hoor. Aanvanklik val sy woorde nie goed op die oor nie en die intellektueles wat daar rondstaan noem hom ‘n “praatjiesmaker”. Nietemin is hulle belangstelling geprikkel, neem hulle hom na die Areopagus en nooi hom om daar, op die natuurlike “verhoog vir toesprake” in Athene sy saak te stel. “Mag ons weet wat die nuwe leer is wat deur jou verkondig word? Want dit wat jy sê, val vreemd op ons ore en ons wil graag weet wat dit beteken.” Al die Atheners en ook die vreemdelinge wat daar woon het immers vir niks anders tyd gehad as om oor iets nuuts te praat en daarna te luister nie.

“Atheners, ek sien dat julle julle skuldig maak aan die aanbidding van vele afgode, en dis tyd om daarvan af te sien!”, begin Paulus. Nee, eerder: “Atheners, ek sien dat julle in alle opsigte baie godsdienstig is. Want toe ek deur die stad gestap het en noukeurig gekyk het na julle voorwerpe van aanbidding, het ek ook ‘n altaar gevind waarop geskryf staan, ‘Aan ‘n onbekende god.’” Paulus vind ‘n aanknopingspunt met sy gehoor! Hy ontmoet hulle op gelyke grond (“common ground”). Sy retoriek was weldeurdag en slim toegepas.

Die woord “om baie godsdientig te wees” het 2 betekenisse. Die positiewe betekenis is presies dit – om baie godsdienstig te wees. Die negatiewe betekenis, wat Paulus waarskynlik ook tong in die kies sou bedoel sonder om dit op hierdie moment pertinent te stel, het verwys na – om baie bygelowig te wees. Natuurlik, vanuit sy geloof in die een God van Jesus Christus alleen, besef Paulus dat dit hier in Athene ook gaan om bygelowigheid, al weet hulle dit self nog nie. Hulle het so baie gode dat hulle selfs een sonder naam het – asof hulle sodoende al hulle “wickets wil cover” – glad nie ‘n gaping wil laat vir ‘n plek in hulle lewe waar ‘n afgod nie na hulle omsien nie.

Maar Paulus gaan eerder verder met die gedagte van hulle godsdienstigheid. En daar waar hulle onsekerheid juis blootgestel word, by die aanbidding van ‘n onbekende afgod naas al die ander, net daar klim Paulus in en gee aan daardie onbekende god ‘n naam: “Wat julle dan onwetend aanbid, verkondig ek aan julle. Die God wat die wêreld gemaak het en alles wat daarin is, Hy wat die Here is van hemel en aarde, woon nie in tempels wat met hande gemaak is nie. Hy word nie deur menselike hande bedien, asof Hy aan iets behoefte het nie…” (23-28 ev).

Die kern van Paulus se boodskap is dieselfde as wat Stefanus laas week aan die hoëpriester en die Joodse Raad verkondig het: “Die Allerhoogste woon [egter] nie in tempels wat met hande gemaak is nie… ‘Watter soort huis sal julle vir My bou, sê die Here, of waar is my rusplek? Het my hand nie al hierdie dinge gemaak nie?’ (Hand 7: 48-50)

Paulus ontmoet die heidense Atheners daar waar hulle is. En hy gaan in gesprek met hulle oor daar waar hy is, maar hy doen dit op ‘n nie-aanvallende, nie-bedreigende manier. Christene isoleer hulself soms so graag van die kultuur van hul dag. Christene wat so gewy is aan introspeksie, selfgerig, selfbelang, beskermd, in plaas daarvan dat ons in gesprek gaan met mense by ons hedendaagse Areopagusse. (Interessant dat die Latynse naam vir die Areopagus “Mars heuwel” is – ‘n treffende naam vir ‘n plek waar vreemde gedagtes aan vreemdelinge verkondig word.)

Die godsdiens-in-skole debat is tans weer voorbladnuus in die koerante. Ons staan die gevaar om ons kinders so beskermd groot te maak dat hulle eendag nie in die wêreld daar buite kan funksioneer nie – dink maar aan die effek wat sommige ekstreem-godsdienstige skole het op die kinders wat daar skoolgaan se toekoms(tige wanaanpassings in die wêreld). Wanneer predikante bymekaar kom vir ‘n vergadering of ringsitting of sinode, klink dit dikwels asof hulle bloot maar met hulself praat, eerder as om in gesprek te tree met die mense daar buite en die brandende kwessies van die dag. Daar is (ek dink nie in ons gemeente nie, maar wel elders) gelowiges wat kies om eerder die flieks en die vertonings by die KunsteKaap te vermy, want hulle is ongemaklik met die (wêreldse) “elemente” wat daar uithang. (Maatjies van my kinders wat nie boeke oor meerminne of Harry Potter mag lees nie, want dis van die duiwel af.) Of mense wat roem daarop dat hulle nét die Bybel lees en geen ander boeke nie…

Moet dit nie dalk eerder so wees dat Christene net so gemaklik is om te leef, te leer en te deel (deel te neem aan gesprekke) op die markplein waar allerhande verskillende idees en opinies gelig word, as in die kerk nie? Dat gelowiges in die kerk, maar dan ook by ‘n coffeeshop die evangelie kan verkondig, in eredienste sowel as in lesingsale by die universiteit. Dat gelowiges geleenthede moet aangryp om, soos Paulus, mense te ontmoet in hulle leefwêreld – daar waar die mense leef, werk, en dink. Dat daar nie net met mense gepraat word in die eredienste nie, want baie mense (veral dan ook ongelowiges) kom nie eredienste toe nie, het nie ‘n behoefte daaraan nie. Maar dat ons die erediens sal uitdra na die alledaagse lewe toe, dat mense daar sal hoor van ons “vreemde idees” aangaande die evangelie van die opstanding, ja, die opstanding uit die dood – het julle al ooit gehoor daarvan!, die evangelie van genade, vergifnis en nuwe lewe, vir álmal, ja nie net vir ‘n paar freaky kerkgangers nie, maar vir almal – ook vir elkeen van julle hier… Trouens, God is híér (soos Paulus vir sy aanhoorders sê). Hy woon nie in tempels en in kerkgeboue nie. Hy is hier, in die wêreld, hier op die markplein, hier in die Waterfront, hier op Leeukop – Hy is naby aan elkeen van ons. Kyk net om julle heen – kyk na dit alles – God het dit gemaak! Soos Hy ook vir elkeen van ons gemaak het.

Daar is in Paulus se denke geen persoon of sfeer van invloed wat buite God se sorg staan nie. Die sogenaamde “sekulêre” lewe is, nes die “godsdienstige” dinge ook ruimtes vir God se liefdevolle teenwoordigheid, of dit het ten minste die potensiaal daartoe – die regte, literatuur, mediese wetenskap, opvoeding, die kunste, besigheid, regering, wetenskap, enigiets onder die son. Paulus beskou die Areopagus as net nog ‘n plek waar die Here van die ganse skepping hom vooruitgegaan het en alreeds teenwoordig was, immers “Hy is nie ver van enige van ons af nie”.

“Is dit dan nie een van julle digters wat gesê het dat ons deur Hom leef, beweeg en bestaan nie, dat ons van sy geslag (sy familie) is nie, dws familie van Hom! Ja, die heidense digter Aratus het dit in 270 vC in Athene gesê. Hy het gepraat van hierdie onbekende god van julle,” sê Paulus, “selfs al kon hy Hom nie op die naam noem nie.” Van die filosowe van daardie tyd het die spreekwoord gegeld: “Hulle ken God en praat oor Hom sonder dat hulle dit bedoel.”

“300 jaar gelede is die waarheid al hier in julle kultuur verkondig deur heidense filosowe! Diewaarheid het my vooruitgegaan!”

Ek wil afsluit met 2 punte:

  1. Ons word opgeroep om met die wêreld in gesprek te tree oor die God van die opgestane Christus, en om dan die wêreld te ontmoet waar hulle is, op hulle gronde. Ons moenie sit en wag dat die ongelowiges eendag kerk toe sal begin kom nie. Want dit gaan nie gebeur nie. Hoeveel gelowiges kom nie eens meer kerk toe nie…

In 1992 het afgestudeerde Harvard studente begin met gesprekke wat later bekend sou staan as die Veritas Forums. In 1997 het ‘n boek hieroor verskyn, Finding God at Harvard, wat die stories vertel het van meer as 40 Harvard kollegas, alumni en vriende. Hulle leuse is Areopagiaans: “We create forums for the exploration of true life. We seek to inspire the shapers of tomorrow’s culture to connect their hardest questions with the person and story of Jesus Christ” (see www.veritas.org). Huidiglik is meer as 80 universiteite betrokke by Veritas, en die formaat is altyd gerig daarop om eerlike, publieke dialoog en debat aan te moedig, eerder as om dit te onderdruk.

  1. Jy mag verras word – die wêreld daar buite is dalk meer ontvanklik as wat jy sou verwag het. Die gesprekke binne die kerk en geloofskringe is soms baie meer ongenaakbaar as die gesprekke met ongelowiges – met ongelowige akademici, filosowe, wetenskaplikes… Onthou, Paulus verkondig in wese dieselfde boodskap as Stefanus. Maar Paulus praat met ongelowiges, en met die mense wat graag nuwe dinge hoor en hulle skeptisisme skep ruimte vir hom, dws vir mense wat anders dink as hulle. Hulle is nogals oop vir hom, gee hom ‘n kans, luister hom uit. Hulle vra om die waarheid te sê die gesprek aan! En sommige, lees ons vanaf vs 32, het hom uitgelag – dit was nie maklik nie. Maar daar is ander wat gesê het “ons sal jou weer hieroor wil hoor”. En daar was selfs ‘n handvol wat tot geloof gekom het en by hom aangesluit het, en van wie ‘n lid van die Areopagus was (Dionisius)…

Paulus praat met ongelowige intellektuele mense, en hulle gee hom “the time of day”. Hy kan voortgaan met die verkondiging van die evangelie. Stefanus, daarteenoor, praat met godsdienstige Jode!, en hulle raak briesend kwaad, so dat hulle op hulle tande kners… en hulle gooi hom dood…

Ek sluit af met Handelinge 26: 1-3; 24-29…

Kenré en Esti – julle kies hoe en waar julle vir Peet gaan grootmaak. Julle keuses het ‘n effek op sy eie vorming sowel die getuienis wat hy eendag gaan lewer. Moenie bang wees om hom die wêreld in te stuur nie, moet hom nie tot die eng “godsdienssfere” beperk nie. So doen julle hom nie ‘n guns nie, ook nie die wêreld nie. Onthou, God is nie beperk tot ‘n kerkgebou of die huise van gelowiges en die skole waar net die Xlike godsdiens voor ruimte gemaak word nie. As kind van God is Peet nie van hierdie wêreld nie, maar hy is wel in hierdie wêreld. Moet daarom nie sy leisels te styf span nie, want waar hy ookal gaan was God hom reeds vooruit.

Mag dit met jou goed gaan, Peet,

mag God vrede vir jou gee,

mag jy nooit bang hoef te wees nie,

mag jy liefde om jou hê,

mag Peet se hart vir almal oopgaan,

mag sy drome ver paaie streel,

mag hy leer om die wind onder sy vlerke

met alle mense om hom te deel.

– Uit Anton Goosen se lied “Moya”, hier aangepas vir Peet

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Lukas 24:13-35 – 2017

30 April 2017 Pinelands Pase 3
Prediker: Dr Tiana Bosman 

Teks

24 daar is geen konkrete bewyse dat Hy leef nie

25 “Oo, stadige harte van geloof in alles wat die profete gesê het!”

34 Daar was nóg ‘n verskyning behalwe vir die een op die pad!

Twee stelle getuienisse ondersteun nou die vroue se vertelling

Boodskap

“Ons het so gehoop…” sê die twee dissipels op hul pad na Emmaus vir die vreemdeling wat by hulle aansluit. Hierdie woorde is so gelade. Dit spreek van ‘n toekoms wat nie meer kan wees nie, ‘n droom wat nie gerealiseer het nie, ‘n belofte wat geloof wakkergemaak het, maar op die ou-end vals was, ‘n geslote toekoms, dood… Ernest Hemmingway is eenkeer voor die uitdaging gestel om ‘n 6-woorde kortverhaal te skryf. Hy skryf toe op ‘n servet: “For Sale: Baby shoes, never used.” Nog nooit was ‘n kortverhaal so lank en hartseer nie.

Ons hier in SA ken teleurgestelde hoop. Ons het so gehoop dat Zuma na al sy skandale – Nkandla, die belasting skandaal, Nene, die Guptas, Pravin, om maar ‘n paar wat uitstaan te noem – ons het so gehoop dat hy teen die tyd nie meer president sou wees nie.

Ons het so gehoop dat dit weer duidelik sal blyk dat die Here aan bewind is in SA. Is dit dan nie waaroor verlede naweek se One-Time gebedsbyeenkoms in Bloemfontein, gelei deur die evangelis Angus Buchan, gegaan het nie? Dit is dié geleentheid vir herlewing, het Buchan vooraf gesê (blykbaar vir God hoor sê), nou of nooit! “After 22 April, South Africa will be a changed country,” says Angus Buchan (http://angusbuchan.co.za/wp-content/uploads/2017/03/Its-Time-English-1-Million-pray-in-South-Africa.pdf).

“Ons het so gehoop dat Jesus van Nasaret, die profeet wat magtig was in woord en daad in die oë van God en die hele volk, dat dit Hy is wat Israel gaan verlos. Maar nou het ons leierpriesters en ons volksleiers Hom oorgelewer om ter dood veroordeel te word, en Hom laat kruisig. Intussen is dit nou al die derde dag vandat dit gebeur het.”

Die uitslag is dus vas en seker. Hy het nie gewen nie, Hy het die stryd verloor… Om alles te kroon is daar nou nog ‘n groep vroue uit hulle dissipelgroep wat hulle ook nog ontstel. Die vroue was die oggend vroeg by die graf, maar hulle kon Jesus se liggaam nie vind nie. Hulle vertel dat hulle ‘n visioengesine het van engele wat sê dat Hy leef! Maar van die manne het toe na die graf toe gegaan, en nes die vroue het hulle Hom ook nie gesien nie. Jesus is nie net dood nie, Hy is nog weg ook.

So deel die twee dissipels hulle uitsigloosheid oor die toekoms met die vreemdeling. Of mens hulle op hierdie punt nog dissipels moet noem, is seker ‘n vraag. Want hulle was eens volgelinge van Jesus van Nasaret, maar Hy is nou dood, daar is nie meer iemand om te volg nie.

Die ironie is nou dat hierdie twee manne, sonder dat hulle dit besef, besig is om saam met Jésus te stap, en om vir Jésus te vertel dat Hy dood is. Die einste Een wie se dood vir hulle so hartseer maak, so wanhopig, so twyfelagtig oor wat die toekoms nóú vir hulle inhou, noudat Hy dóód is (en hulle eie leiers het Hom doodgemaak!), hierdie einste Een stap nou in lewende lywe met hulle saam en luister na sy storie vanuit hulle perspektief. Hulle dink nog hulle praat met “die enigste vreemdeling in Jerusalem,” die een wat niks van Jesus van Nasaret af weet nie, maar toe spreek hierdie “vreemdeling” hulle aan en Hy begin om die profete en die Skrifte vir hulle uit te lê, al die gedeeltes wat op Homself betrekking het. “Moes die Christus (dan) nie hierdie dinge ly om in sy heerlikheid in te gaan nie?” Asof Hy hiermee wou sê: “Is dit wat gebeur het dan nie juis ‘n bekragtiging van hoop as dat dit ‘n boodskap van wanhoop is nie? Ken julle dan nie julle Bybel nie? Ken julle dan nie julle Here nie?”

Met die kom die drie geselsende manne toe in Emmaus aan, en die “vreemdeling” Jesus maak of Hy verder wou gaan. Maar Kleopas en sy vriend dring by Hom aan: “Bly by ons, want dit is amper aand en die dag is al verby.” Hy gaan toe in om by hulle oor te bly.

Om gasvryheid te beoefen was geweldig belangrik in daardie kultuur. Dat die manne vir Jesus (al het hulle Hom as ‘n vreemdeling beskou) ingenooi het, was die ordentlike ding om te doen. Die volgende sou wees dat hulle soos goeie gashere Hom moes bedien met ‘n ete aan tafel. Hulle gaan sit-lê soos in daardie dae toe om die tafel, maar kyk: in plaas daarvan dat Jesus wag om deur sy gashere bedien te word, neem Hy die rol as gasheer oor en word Hy die een wat húlle bedien. Hy neem die brood, vra die seën, breek dit en gee dit vir hulle. Hierdie handeling van Hom bring die vermoë om werklik te sien wat voor hande is – Wie voor hande is! – na hulle toe terug, en hulle herken Hom. Presies wat die herkenning wakkergemaak het, wee tons nie. Wie weet – dalk het hulle die merkte van die spykers in sy hande gesien toe Hy die brood aan hulle bedien het? En nadat Jesus toe verdwyn het, sê hulle vir mekaar: “Het ons harte nie warm geword toe Hy op die pad met ons gepraat en vir ons die Skrif uitgelê het nie?” Amper of hulle met terugskoue wil sê: “Moes ons nie tóé al geweet het nie?!”

Hulle het gedink daar is vir hulle niks meer in Jerusalem oor nie. Hulle het juis daarheen gegaan om fees te vier. Na Jesus se kruisiging en sterwe het hulle hoop op ‘n toekoms gesterf, en het hulle besluit om die stad weer te verlaat. Net om op hulle pad geleidelik te ontdek en later werklik te síén dat hulle hoop nie dood is nie maar léwe; dat die realiteit waarmee hulle na die naweek sit nie Jesus se dood is nie, maar sy opstanding. Dat Hy na alles wat Hy moes ly, weer kon terugkom en nogmaals brood kon breek soos so dikwels tydens sy bediening.

Dit mag dalk lyk asof Jesus inderdaad gesterf het, asof Hy verloor het. Al die bewyse is daar. Die realiteit van die gebeure. Die koning sonder mag. Uitgelewer deur sy eie mense. Bespot en gedood. Die graf. Leeg. Sekerlik nie omdat Hy uit die dood uit opgewek is nie, al sou ‘n groep vrouens dit uit die mond van engele hoor! Sy liggaam is seker eerder verskuif  na ‘n ander graf, of gesteel. Wie weet? Dis elk geval baie meer logies as dat Hy opgewek is… Die realiteite van die normale lewe het gemaak dat die Emmausgangers vir Jesus sien sonder om Hom werklik te sien. Dit sou tog nie sin maak dat dit Hy is wat saam met hulle stap nie. Dis tog nie moontlik nie. Hulle wens so dit was (“ons het so gehoop…”), maar dit is nie.

Totdat Hy, nadat Hy gebid het, die brood vir hulle breek…

Dit herinner ons aan Johannes 21 se vertelling langs die See van Galilea. Ook ‘n groep van die dissipels wat hoop verloor het om die toekoms sonder Jesus in te gaan, en toe weer teruggekeer het na dit wat hulle ken – visvang. Ook daar het die Here hulle kon ontmoet (hulle het nie gevra nie omdat hulle gewéét het dit is Hy – hoe?, maar wel). Ook daar het Hy hulle bedien met brood en met vis. En ook na daardie ontmoeting is hulle uitgestuur om te gaan vertel en om ander te gaan bedien.

Die twee Emmausgangers, soos ook die ander dissipels, wat in die verhaal in soveel vertwyfeling verkeer, soveel uitsigloosheid, is nie mense wat nog nooit in God geglo het nie. Hulle is nie mense wat in elk geval buite die geloofstradisie geleef het nie. Hulle was volgelinge van Jesus, deel van sy wyer kring dissipels. Hulle is mense wat reeds binne-in die geskiedenis van die hoop gestaan het, die hoop dat Jesus van Nasaret die Verlosser van Israel sou wees. Maar nou, na die naweek se gebeure, het hulle hul hoop verloor.

Amper dalk soos ons. In ons eie realistiese situasies van vasgelooptheid en uitsigloosheid. Situasies van wanhoop. In ons verhoudinge. In ons gesondheid, of eerder gebrek daaraan. In ons kinders en hulle donker, onseker toekoms. In ons land… Ons sou kon redeneer dat ons nog nooit ‘n goddelike ingrype so nodig gehad het soos nou nie! “One Time! – Now!,” sê Buchan.

Maar wat het alles gebeur sedert verlede Saterdag se gebedsbyeenkoms? Ja, honderde duisende mense se harte het warm geword tydens die geleentheid. Daarvan is die koerante en sosiale media vol. Maar wat het gebeur? Wat het verander in die land? Waar is daar meer vrede en versoening na afloop van die naweek? Wat eerder hierdie week in die hoofopskrifte uitstaan is die protes en onluste in Coligny en Lichtenburg. So much for hope…

Die Christelike geloof in Jesus se opstanding daag ons uit om nie hoop te verloor nie, al lyk dit asof niks gebeur nie. Dit antwoord is nie of ons in ons honderd duisende saam optrek om op ‘n plaas tot God te gaan bid nie. Dit is, na my verstaan van die evangelie, eerder daar waar 2 of meer in Sy Naam bymekaarkom, sý wil soek, alles in hulle vermoë doen om sý koninkryk sigbaar te maak. Dit is wat die dissipels doen nadat hulle vir Jesus herken. Hulle gaan om ‘n verskil te maak.

Een teoloog maak baie daarvan dat ons eers gebroke harte moet hê voordat ons brande harte kan ervaar. Hy is dalk nie verkeerd nie. Die Katolieke priester/pastor Henry Nouwen neem die vers van Jesus wat die brood geneem, geseën, gebreek en uitgedeel het, en maak dit direk van toepassing op gelowiges se lewens (Life of the beloved). Soos met die brood word ook ons geneem, geseën en gebreek voordat ons gereed is om uitgedeel te word, voordat ons gereed is om ander te help voed en versorg.

“Het ons harte dan nie warm geword nie…?” Die teoloog Gollwitzer skryf: “Van toe af het hulle gewéét: dit mag lyk asof ons totaal en al verlate is, dit mag lyk asof ons self ons eie lewenshoop doodgeslaan het, dit mag lyk asof God Hom heeltemal van ons afgewend het, dit mag lyk asof Christus hoegenaamd nie meer daar is vir ons nie, dit mag lyk asof Jesus en sy Woord en die Heilige Skrif heeltemal doodgegaan het vir ons, dit mag lyk asof daar niks meer is om te hoop nie, dit mag so lyk … en in werklikheid is Jesus reeds lankal met ons op die pad…”

Teen alle hoop in, het ons harte iewers in die verlede warm geword. Dalk verklaarbaar, dalk nie. Maar dis daardie ervaringe wat maak dat ons nie soveel hoop verloor dat ons nie meer kerk toe kom nie. Dis hoekom ons vanoggend hier is. Daar ís hoop want Christus leef. Mag ons daardie vlam vir ander mense sigbaar maak.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Spreuke 9 – 2016

22 Mei 2016 Pinelands – Paasfees
Prediker: Dr Tiana Bosman

 

Agtergrond

‘n Bietjie agtergrond oor die wysheidstradisie in oud-Israel. Die ma’s het die jonger kinders opgevoed en onderrig, maar wanneer die seuns jongmanne geraak het, het die verantwoordelikheid na die pa’s oorgeskuif. Die pa was die hoof van die huishouding en ook die wysgeer of onderwyser wat die verantwoordelikheid gehad het om sy seuns te onderrig in die tradisies van die familie en die volk, godsdiens, sosiale ordes,  moraliteit, reg en geregtigheid, asook opleiding te gee met die oog op hulle toekomstige beroepe of ambagte. Naas die vaders, was daar ook ander manne – oudstes, wyses en raadgewers – wat as onderwysers opgetree het. Hulle het die jongmanne in meer formele kontekste onderrig, bv aan die koninklike hof, by die tempel, en in wysheidskole en biblioteke. Die skole was dikwels geassosieer met die paleis en die tempel self, sodat onderrig fisies daar in klaskamers plaasgevind het.

Vandag het ons universiteite en kolleges en ander instellings waar manne en meisies kan gaan studeer. Maar die onderrig in oud-Israel het oor veel meer gegaan as blote kopkennis. Dit ook natuurlik, maar hierdie kennis moes deurvloei na die daaglikse lewe waar mense besluite moes neem – nie net in hulle beroepe nie, maar ook in hulle verhoudinge – hulle moes geskille besleg, en kies hoe hulle teenoor ander mense gaan praat en wat hulle gedrag gaan wees. Onderrig en opvoeding het dus elke aspek van die lewe aangespreek. Vir die volk was kennis en wysheid integraal deel van hulle geloof in God, hulle verstaan van die wêreld (dws die skepping en hoe alles inmekaarsteek), en hulle daaglikse moreel-etiese lewe.

Die boek Spreuke bevat verskillend versamelings van spreuke, gelykenissse en raaisels, alles in die taal van wysheid gegiet. Ons sou kon sê dat hierdie boek ‘n handboek vir die lewe was aan die persoon wat geloof in God en kennis van God en sy wil nastreef. Spesifiek ‘n boek wat onder die wysgere gesirkuleer het – in die wysheidskole en met die oordrag van wysheid van die een geslag na die volgende.

Die Wysgeer, onderwyser, “vader-figuur”, en die student (“my seun”) (sien die herhalende aanspreekvorm “my seun” 1:8; 2:1; 3:1, 21; 4:1, 10; 5:1…).

Spreuke 1-9 dien as inleiding tot die boek. Na die inleidende 9 hoofstukke, volg daar dan vanaf Hoofstuk 10 letterlik honderde individuele spreuke vir die lewe.

Ons lees vandag die laaste hoofstuk van Spreuke se inleiding. Let op dat ons in die eerste 6 vss gaan lees oor Vrou Wysheid, dan volg die middelste 6 verse waar hierdie Vrou Wysheid instruksies vir die lewe gee, en dan lees ons in die laaste 6 verse oor Vrou Dwaasheid. Die onderwyser wil hier hê dat die seuns hulle verbeelding moet gebruik om deur die metafore of beelde van twee verskillende vrouens te leer hoe wysheid en dwaasheid werk.

Lees: Spreuke 9

“My seun, verbeel jou daar was twee vrouens…”

Boodskap

Daar is 5 gedigte oor Vrou Wysheid in die Spreuke 1-9 (1, 8, 9). Sy word in almal gepersonifiseer, asof sy ‘n werklike vrou is:

1:20 ev: “Wysheid is ‘n vrou wat langs die straat staan en roep, sy laat haar stem hoor op die stadspleine, sy roep bo die rumoer uit, by die ingange van die stadspoorte (daar waar reg en geregtigheid moet geskied, waar geskille opgelos word)…”

8:1 ev: “Dit is Wysheid self wat roep, dit is Insig wat haar stem laat hoor. Op die hoogtes langs die pad, by die kruispaaie, staan sy, langs die stadspoorte, by die ingange (alles strategiese plekke wat geleentheid vir onderrig bied!), skree sy dit uit: “Ek roep na julle, mense, ek roep na alle mense: Dié wat ervaring kortkom, kan verstandig word, dié wat dwaas optree, kan insig kry…”

8:12 ev: “Ek, Wysheid, het die verstand, ek het die kennis en die skranderheid. Om die Here te dien is om te haat wat verkeerd is…”

8:22 ev: “Die Here het my geskep, Hy het met my begin; ek is die eerste wat Hy gemaak het, lank, lank gelede…”

En dan 9:1: “Wysheid het vir haar ‘n huis gebou…”

Agter die stem van die onderwyser vind ons dus die meer gesaghebbende stem van Vrou Wysheid, die onderwyseres, kind van God, en die bemiddellaar tussen hemel en aarde. En agter haar stem sit die mees gesaghebbende stem – die stem van God self wat deur die onderwyser en deur Vrou Wysheid diegene onderrig wat hulle oopstel daarvoor.

Die gedig begin en eindig met ‘n uitnodiging tot ‘n maaltyd aan mense wat kennis kortkom. Maar die gasvrouens verskil; hulle vergestalt teenoorgesteldes. Die een is die ander se nemesis. Die manier waarop hulle hul voorbereidings tref en die onderskeie spyskaarte wat hulle aanbied, verskil daarom ook radikaal van mekaar.

Vrou Wysheid is eerste aan die beurt. Ter voorbereiding het sy vir haar ‘n huis met sewe pilare gebou. Die sewe pilare is veel meer as wat vir ‘n gewone huis nodig was, so na alle waarskynlikheid het sy eerder vir haar ‘n tempel of ‘n paleis gebou (huis en tempel = dieselfde woord in Hebr; ook dalk die pilare waarop die aarde gebou is; ook 7 as volmaakte getal). Sy is soos ‘n koningin wat in diens van God staan. Sy slag diere, meng wyn en dek ‘n tafel. Dan stuur sy haar bediendes uit om vanaf die hoë plekke diegene te roep wat kennis kortkom, dat hulle moet kom aansit by haar tafel, kom eet van haar vleis en drink van haar wyn, dat hulle moet afskeid neem van hulle onkunde en op die pad van insig moet stap. Die bediendes dui daarop dat Vrou Wysheid ‘n koninklike gevolg van helpers het, wat uitgaan om die eenvoudiges na die tafel van Wysheid te nooi.

In die seuns se verbeelding word ‘n feesviering opgeroep, die fees van kennis word bedien aan elkeen wat die pad van onderrig betreë.  Vleis en wyn (nie in Israel deel van die gewone daaglikse etes vir die man op die straat nie) dui op goeie spyse, kos en drank vir die fynproewers. Hierdie is ‘n baie spesiale ete. Maar dis nie net die rykes en elite wat genooi word nie; ook die eenvoudiges is welkom. (Herinner aan Jesus se gelykenis in Luk 14: 15-24)

Vrou Wysheid se tempel of paleis is ‘n tradisie, die tradisie van wysheid en leergierigheid waarbinne die volk van God opgeroep word om te leef. Die tempel kan ook verwys na ‘n fisiese gebou met ‘n biblioteek daarbinne, daar waar studente leef en leer, ‘n fisiese ruimte waar denke gevorm word en lewens karakter kry. Kennis wat uitloop op die lewe.

‘n Entjie hiervandaan sit Vrou Dwaasheid by haar voordeur. Haar voorbereidings vir die maaltyd verloop heeltemal anders as die van Vrou Wysheid. Haar stoel staan op die hoogste plek in die stad, dws sy het ook ‘n paleis of ‘n tempel. Vroeër in Spreuke word daar ook van haar melding gemaak, onder die naam van “die Vreemde Vrou” (2:1-22, 5:1-23, 6:24-35; 7:1-27). Sy word elke keer voorgestel as die een wat diegene wat kennis kortkom verlei en hulle dood veroorsaak. Haar verskeie persona sluit in die van prostituut, die godin van vrugbaarheid, egbreekster, en die letterlike verpersoonliking van dwaasheid. Haar dwaasheid word by uitstek vervat in haar seksuele promiskuïteit.

In vs 13 word Vrou Dwaasheid beskryf as luidrugtig, sy is stadig van begrip en sy weet nie wat nie. Sy is soos ‘n lui domkop. Sy berei geen maaltyd vir haar gaste voor nie, want wat sy aanbied is alles gesteel. Sy sit eerder as om te staan wanneer sy haar salig-onbewuste verbygangers uitnooi om haar woning te betreë. Sy hou haar kastig slim met ‘n spreukwoordelike uitnodiging om die onervare verbyganger mee te verlei: “Gesteelde water is soet, geheime kos (lett “brood”) is lekker!” Sy is ‘n voorbeeld van luiheid – by haar hoef jy nie te werk om iewers te kom in die lewe nie, jy steel. Jy hoef ook nie te deel nie – jy eet in die geheim, in die donker, daar waar ander nie sien nie. Jy dink dus net aan jouself. Sy laat dit so lekker klink, so aanloklik, maar al wat sy op die ou-end kan bied is water en brood, en dan is dit nog gesteel ook.

Teenoor Vrou Wysheid wat regstaan vir haar gaste, en die beste voorsit, kwaliteit, vleis en goeie wyn. Vrou Dwaasheid se gesteelde water en haar geheime brood is nie genoeg om van te lewe nie. Inteendeel – dit bring die dood. Die dood wag reeds in haar woning. Diegene wat op haar uitnodiging reageer en by haar deur ingaan, bevind hulself reeds in die doderyk. Haar tafel lyk so radikaal anders as die van Vrou Wysheid.

Tussen die twee uitnodigings gee Vrou Wysheid ‘n stuk onderwysing vir die lewe (vss 7-9). En dan die heel belangrikste beginsel in vs 10: “Wysheid begin met die dien van die Here; wie die Heilige ken (yda), het werklik insig.” Hierdie waarheid waarrondom al die ander draai vind ons ook reg aan die begin van die boek (1:7) en reg aan die einde (31:30). Bybeluitleggers beskou hierdie verse as die belangrikste in die ganse boek. Dis waar alles begin, dis waar alles eindig, en dis die middelpunt van Vrou Wysheid se onderwysing in Hoofstuk 9. “Wysheid begin by die dien van die Here. Wie die Heilige ken, het werklik insig.”

Wysheid gaan dus om ‘n soeke om die Here te leer ken as die Skepper en die Onderhouer, die Gewer van lewe, en om iets van sy wêreld en sy werke te probeer begryp. Om wysheid te bekom vra nie bloot maar ‘n sekulêre onderwysing wat primêr gerig is op menslike insigte en ervaring nie. Dit word ook nie primêr gemotiveer deur die bereiking van doelwitte en mens se eie self-verwesenliking nie. Dit gaan om God. Dit stel mens voor ‘n keuse.

Jesus demonstreer die keuse tussen Wysheid en Dwaasheid wanneer hy is die gelykenis van die verlore seun aan sy volgelinge voorhou. Die jongste broer is selfsugtig en eiewys. Hy is dwaas. Hy wens sy pa dood sodat hy sy erfporsie kan kry, maar siende dat sy pa nie tot sterwe kom nie vra hy die erfporsie vooruit. Sy pa gee dit vir hom en hy gaan verkwansel alles in die stad – daar waar hy elke afdraaipaadjie neem na Vrou Dwaasheid se woninge. Hy drink gesteelde water en hy eet in die geheim sy brood. Hy dink die lewe is goed, maar eintlik doen hy homself in – by sy ouerhuis sou hy vleis en wyn gekry het. Hy bevind homself in die kamers van die doderyk. Die seun verloor alles en lê later tussen die varke – niks is van hom oor nie, sy lewe het tot ‘n einde gekom, hy is inderwaarheid dood. Maar van ver af hoor hy hoedat Vrou Wysheid hom terugroep. Hy dink aan sy huis en aan sy pa en hy besluit om sy trots in sy sak te steek en in nederigheid terug te gaan, sy sonde te bely en te vra of hy maar as een van die slawe vir sy pa kan werk. Maar wat gebeur – Sy pa wag hom in(!), ontvang hom met ope arms, trek vir hom die beste klere aan, skoene, ‘n ring aan sy vinger, slag die vetgemaakte kalf, meng die wyn, dek die tafel en sit ‘n feesmaal voor! Want sy seun was dood, en hy lewe weer; hy was verlore, en sy pa het hom teruggekry. (Luk 15)

Tussen die peule in die varkhok het die dwase seun tot nuwe insigte gekom. Hy het besef dat hy dwaas opgetree het, en hy het geglo dat sy pa hom sal terugontvang, selfs al is dit net as ‘n slaaf. En al het hy niks meer oor van sy erfporsie nie. En hy het opnuut sy pa leer ken as die een wie se arms altyd oop is – die een by wie daar vir hom ‘n plek aan tafel is, gedek met die beste – wysheid en kennis, liefde en insig, God en genade.

Ons eie land het duidelike voorbeelde van mense wat die uitnodinging van Vrou Dwaasheid aanvaar en (enkeles) wat by Vrou Wysheid se deur ingaan. Pravin Gordhan sit by Vrou Wysheid se tafel aan. Dit kom met sy eie prys. Winnie Rust het ook, lyk dit my, aan die tafel van Vrou Wysheid gesit en iemand op die dwase weg het haar lewe geneem… Haar nalatenskap sal egter nog baie lank voortleef en daarom het Dwaasheid nie hier die laaste woord te spreek nie… In ons eie lewens en die van ons mense is daar baie duidelike voorbeelde van wyse en dwase weë. Die wysheid al dan nie van keuses wat ons maak is soms moeilik en daarom begin dit by die dien van die Here. Maar dis ook dikwels voor die hand liggend – die uitvoering daarvan kan net so moeilik wees!

Hier is twee restaurante van die lewe. Die tafels is gedek om na die spreuke te begin luister, dit te oordink, en daarvanuit te begin leef … of dood te gaan. Nie noodwendig nie, maar ‘n geestelike, sieldodende dood wat vir niemand om jou goed is nie. Wie se uitnodiging aanvaar jy?

Spreuke 9

  1. Wysheid het vir haar ‘n huis gebou met sewe klippilare.
  2. Sy het geslag en haar wyn gemeng; sy het ook haar tafel gedek.
  3. Sy het haar vroue bediendes uitgestuur;

sy het van die hoogste plekke van die stad af geroep:

  1. “Draai af hiernatoe almal wat nog moet leer,” sê sy vir die wat kennis kortkom.
  2. “Kom, eet van my kos en drink van die wyn wat ek gemeng het!
  3. Neem afskeid van die onkunde dat julle kan lewe, kom op die pad van insig!”

7 Wie ‘n ligsinnige mens (spotter) korrigeer, moet die verwyt daarvoor dra;

wie ‘n goddelose mens teregwys, doen dit tot sy eie skande.

  1. Moenie ‘n ligsinnige mens korrigeer nie, hy sal jou daarvoor haat.

Berispe ‘n wyse mens, en hy sal lief wees vir jou.

  1. Gee jou aandag aan ‘n wyse mens en hy kry meer wysheid,

leer ‘n regverdige en sy kennis vermeerder.

  1. Wysheid begin met die dien van die Here;

wie die Heilige ken (yda) het werklik insig.

  1. As jy wysheid het sal jy lank lewe, jou lewensjare sal vermeerder word.
  2. As jy wysheid het, het jy self die voordeel daarvan;

as jy ‘n ligsinnige mens is, dra jy alleen die las.

  1. Vrou Dwaasheid is luidrugtig. Sy is stadig van begrip en sy weet nie wat nie.
  2. Sy sit by haar voordeur, haar stoel staan op die hoogste plek in die stad.
  3. Sy roep na die wat verbykom, elkeen besig om sy gang te gaan:

“Draai af hiernatoe almal wat nog onervare is,” sê sy vir die wat kennis kortkom.

  1. “Gesteelde water is soet en geheime kos (brood) is lekker.”
  2. Maar hulle weet nie dat die skaduwees (dood) daar is nie,

haar genooides is in die dieptes van Sheol (die onderwêreld).

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.

Johannes 13: 31-35 (Die liefdesgebod) – 2016

24 April 2016 Pinelands – Paastyd 4de Sondag
Prediker: Dr Tiana Bosman

 

Geloofsbelydenis: Het mooiste van de schepping – Ware verhaal wat afspeel by die plek vir gestremde / verstandelik beperkte mense

Johannes 13 as ‘n eenheid. Vs 1: “Voor die fees van die Pasga het Jesus reeds geweet dat sy uur aangebreek het dat Hy van hierdie wêreld na die Vader sou oorgaan. Daarom, omdat Hy sy eie mense in die wêreld liefgehad het, het Hy hulle liefgehad tot aan die einde…”, en Jesus was sy dissipels se voete, wys sy verraaier aan, en toe hierdie verraaier Judas opstaan en na buite gaan om die bal aan die rol te sit, gee Jesus aan die dissipels ‘n nuwe opdrag… 31-35 (fokus 33-35).

Vs 31-32: Verheerlik: In die Johannese evangelie verwysend na die kruisiging, opstanding en hemelvaart.

Vs 33: Klein kinders > “My liewe kinders” (tekna). Vgl met paidion in Joh 21:5. In Johannes se evangelie noem Jesus dikwels sy dissipels “my kinders” – toegeneëntheid, troetelnaam.

Die Jode – waarskynlik die Joodse godsdiensleiers wat in hfst 7 die tempelwag gestuur het om vir Jesus te arresteer (waar Jesus amper woordeliks dieselfde sê, met die weglating van “my kinders”).

Vs 34: ἐντολή  of the Old Testament law commandment, torah (die 10 Gebooie)

ἀγαπάω  liefhê

 Vs 35: ἀγάπη  liefde

Dan wil Petrus by Jesus weet waarheen Hy gaan, want hy wil Hom volg. Petrus beloof dat hy sy lewe vir die Here sal aflê, maw dat hy agape-liefde teenoor Jesus sal bewys al vra dit hom alles, maar Jesus antwoord: “Sal jy jou lewe vir my aflê? Amen, amen, Ek sê vir jou: Die haan sal beslis nie kraai nie voordat jy My drie keer verloën het.”

Ongeveer ‘n eeu nadat die evangelie van Johannes geskryf is, vertel Tertullianus van die heidene wat oor die Christene gesê het: “Kyk hoe lief het hulle mekaar! Hoe gereed is hulle om vir mekaar te sterf.”

Dan wonder ek – waar sal ons vandag ‘n groep mense teëkom wat nie Christene is nie, hetsy ateïste of mense van ander gelowe of spiritualiteite, wat van ‘n afstand af die Xtene waarneem en van hulle sê: “Kyk hoe lief het hulle mekaar! Hoe gereed is hulle om vir mekaar te sterf.”

Ek dink ons sal lank en ver moet soek. Die keersy is eerder waar: Kyk net hoe stry en baklei die Xtene onder mekaar, elkeen dink hul het die (meestal hul eie) waarheid in pag, die een gun die ander niks, dikwels nie eens ‘n plekkie op die bank van die kerk nie, hulle vlek mekaar se seer oop en beswadder mekaar in die openbaar. En as daar wel liefde tussen sommige gelowiges bestaan dra dit dikwels nie die goedkeuring van die hedendaagse godsdiensleiers weg nie…

“Ek gee julle ‘n nuwe opdrag: Julle moet mekaar liefhê.”

What’s new? Ons vind hierdie opdrag al in Lev 19:18: “Jy mag nie wraak neem of ‘n grief koester teenoor jou volksgenoot nie, jy moet jou naaste liefhê soos jouself. Ek is die Here.”

Die nuutheid van die opdrag word egter gekwalifiseer deur Jesus se volgende sin: “Net soos Ek julle liefgehad het, moet julle ook mekaar liefhê.”

Jesus het net voor hierdie gesprek sy andersoortige manier van liefhê fisies gedemonstreer toe Hy van die tafel af opgestaan het, sy boklere uitgetrek het, ‘n linnedoek geneem en dit om Hom vasgebind het. Toe Hy water in die waskom gooi en begin om die voete van sy dissipels te was en dit met die linnedoek wat om Hom gebind was, af te droog. Toe Hy ook Petrus se voete gewas het, en Judas s’n.

Toe Hy klaar was daarmee, het Hy weer sy boklere aangetrek en aan tafel gaan aanlê, en vir hulle gesê: “Verstaan julle wat Ek vir julle gedoen het?… Ek het vir julle ‘n voorbeeld gegee sodat julle ook kan maak soos wat Ek gemaak het.” (13: 4-15)

Hierna het Jesus diep ontroerd geraak en aangekondig dat een van hulle daar Hom sal verraai. Toe breek Hy aan sy “kinders” die ontstellende nuus dat Hy nog net ‘n kort tydjie by hulle sal wees, en waar Hy heen gaan kan hulle nie volg nie. Maar voordat Hy gaan gee Hy aan hulle ‘n nuwe opdrag, en die keer is dit nie weer 10 Gebooie op klip nie, maar dat hulle mekaar se dienaars sal word, dat hulle in mekaar se teenwoordigheid voorskote sal ombind en die een die ander se mindere sal wees, mekaar se voete sal was – om die meester en sy gaste se voete te was, was die taak van die laagste slaaf in die huishouding.

Net ingeval hulle dalk dink dat hulle met Jesus se heengaan onderling sal moet meeding om sy plek in te neem en voortaan die leiding te gee, keer Hy die rol van ander se meester wees op sy kop en daal Hy tot die laagste slaaf om vir hulle in woord en daad te wys dat Hy hulle nie die opdrag gee om bo mekaar te probeer uitstyg nie, maar om voor mekaar te kniel. En Hy raak die eerste een wat bereid is om Homself so te verneder – so laag dat Hy selfs bereid is om sy verraaier en sy verloënaar se voete te was (en dis nie asof Hy nie toe al geweet het dat hulle Hom in die rug gaan steek nie).

Ingebed tussen die verraad aan die een kant en die verloëning aan die ander kant, vind ons die mees radikale liefdesgebod van alle tye – die gebod om mekaar onderling lief te hê, binne die geloofsgemeenskap self, so lief te hê dat jy ook gewillig sal wees om jouself op te offer, prys te gee vir diegene in die geloofsgemeenskap wat jou naam beswadder en wat jou in die rug steek wanneer jy hom of haar die nodigste het.

Ons weet dat toe Jesus die gestalte van die laagste slaaf aangeneem en die dissipels se voete gewas het, dit nog nie die hoogtepunt van sy agapao was nie. Hierdie selfopofferende liefde van Hom sou kulmineer aan die kruis waar Hy nie net sy aansien neerlê vir die mense nie, maar letterlik sy lewe aflê.

Nou sou ons kon vra: Waarom gee Jesus in Johannes se evangelie onderlinge liefde as opdrag en nie liefde vir die vreemdelinge en die buite die gemeenskap soos in die ander evangelies nie? Ons moet die konteks in ag neem. Jesus gaan weg en die duisternis het begin kop uitsteek. Daar is reeds verraad binne eie geledere, onsekerheid, vrees en smart wat op hulle wag. Hoe sal hulle hierdie aanslae oorleef as hulle mekaar nie onderling liefhet (agapao) nie? Na Jesus se dood sal Hy terugkeer en in die bokamer aan die dissipels verskyn en vir hulle die opdrag gee: “Soos die Vader My gestuur het, stuur Ek julle ook” (20:21). Hulle moet dus verder gaan, na buite gerig wees. Maar hoe kan so ‘n opdrag volhoubaar wees as daar nie onderlinge liefde is wat die groep gestuurdes bind en versterk nie?

Die onderlinge liefde wat hier as ‘n nuwe opdrag gegee word, die agapoa, is so vreemd aan die wêreld, dat dít die getuienis na buite sal wees dat mense Jesus se dissipels is. Agapao sal nie geken word aan watter posisie jy in die kerk beklee, of hoe slim jy is, of waar jy oral kongresse bywoon, of hoeveel grade jy het of hoe goed onderleg jy is in die Godsleer, of hoeveel Bybelversies jy kan resiteer nie, of selfs hoeveel koeke jy vir die basaar bak of geld jy gee nie. Van buite af is dit nie wat die mense beïndruk nie. Wat wel ‘n indruk maak is of jy lief bly vir die broer of suster in die gemeente of binne die groter geloofsgemeenskap wat na jou mening nie meer jou liefde verdien nie, daai een wat al genoeg kanse gehad het, daai een wat jou iewers te nagekom het, die een wat oneerlik is, die kerkman of -vrou wat jou geld gesteel het, die een wat jou so kwáád maak, met wie jy nie saamstem nie, die dominee na “wie se dienste” jy nie kom as jy weet dat hy of sy gaan preek nie. Om teen jou gevoelens in dan tóg maar nie die onderlinge bande te breek nie maar voort te gaan om met agape die pad van Jesus se liefde verder te stap – dit is baie moeiliker as om ‘n broodjie by jou tuinhekkie aan ‘n vreemdeling te gee of om hom en sy gesin met ‘n R100 “weg te help”. Ongelowiges doen dit ook…

Ons is die liggaam van Christus. Dit is die beeld wat Paulus vir die kerk, vir die gemeenskap van gelowiges gebruik. Een liggaam met baie dele. Maar as net een deel ontbreek, dan is die liggaam gebroke. Laat ons as liggaam mekaar so vashou dat ons nie eens ‘n kleintoontjie verloor nie. Ons het mekaar nodig, of ons mekaar nou wil hê of nie.

Jan, wat vind jy die mooiste in die skepping?

My lamme handjie.

Waarom vind jy dit die mooiste in die skepping?

My vader en moeder het my geleer: Dit wat siek is moet jy die liefste hê.

Liewe kinders, ons het die nuwe opdrag om mekaar as lede van een liggaam te aanvaar, te koester en met ons lewens lief te hê.

Creative Commons Licence Kopiereg: Hierdie werk deur Dr Tiana Bosman word gelisensieer onder ‘n “Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivs 2.5 South Africa License”.