Johannes 14

26 Mei 2019

6de Sondag van Pase
Prediker: Ds. Helgard Pretorius

Vanoggend se skriflesing kom uit ’n gedeelte van die Johannes-evangelie wat bekendstaan as Jesus se afskeidsrede. Dit is ’n lang gesprek tussen Jesus en sy dissipels waarin hy van hulle afskeid neem en hulle voorberei vir ’n tyd wanneer hy van hulle sal moet weggaan.

Hierdie afskeidsrede strek van hfst. 13-17 en ons moet ons verbeel dat Jesus hierdie gesprek om die tafel met sy dissipels voer terwyl hulle ’n laaste maaltyd met mekaar deel.

Die maaltyd begin met Jesus wat sy dissipels se voete was en dan vir hulle ’n nuwe opdrag gee: “Julle moet mekaar liefhê. Net soos Ek julle liefgehad het, moet julle ook mekaar liefhê. Dit is hoe almal sal weet dat julle my dissipels is – as julle liefde teenoor mekaar het.”

Altyd as ek hierdie gedeelte lees, is dit of ek iets van die dissipels se skeidingsangs ook in my eie lyf aanvoel. Ons almal het al so ’n laaste maaltyd deurgemaak, waarin jy nie eintlik ’n eetlus het nie, want jy weet hoe dit gaan eindig: met ’n hartseer koebaai.

Jesus voel ook die dissipels se skeidingsangs aan en daarom hoor ons twee keer in hierdie gedeelte hoe Jesus vir sy dissipels probeer gerusstel: “Moenie dat julle harte ontsteld en bang wees nie,” sê Jesus, “Vertrou in God, vertrou ook in my.”

Soos ’n ouer wat moet weggaan, troos hy sy kinders en berei hy hulle voor om hierdie oorgang met vertroue te betree, eerder as met angs en vrees.

***

Ek het eenkeer ’n baie wyse man hoor praat oor hierdie woorde wat ’n mens so dikwels in die Bybel teëkom: “Moenie bang wees nie; be not afraid.” Mens hoor dit gewoonlik wanneer die goddelike met die menslike kennis maak; dan is die boodskap wat die hemelse wesens altyd aan die aardbewoners oordra: “Moenie bang wees nie; be not afraid.”

Die wyse man, Palker Palmer is sy naam, het gesê dat hy altyd veroordeel gevoel het wanneer hy hierdie verbod op vrees gehoor het, want, sê hy: “Ek het vrees in my. Ek het nog altyd gehad en ek dink ek sal nog altyd. Ek is 70 jaar oud en op hierdie ouderdom is daar sekere dinge wat jy van jouself weet. Ek gaan nie my vrees ontgroei nie.”

“Maar,” gaan hy toe verder, “toe luister ek weer na daardie woorde en ek besef toe dat dit nie sê dat ek nooit vrees in my mag hê nie. Dit sê eerder dat ek nie my vrees hoef te wees nie. ‘Moenie bang wees nie; be not afraid.’

As ek my binne-wêreld, my innerlike landskap leer ken, dan moet ek inderdaad erken dat daar ’n stukkie grond in daardie wêreld is wat ’n mens ‘vrees’ sou noem. Ek kan kies om daar te staan, as ek wil, maar daar is ook ander plekke om te staan. Daar is ook ’n plek van hoop, daar is ook ’n plek van medelye, daar is ook ’n plek van verwondering, van dankbaarheid.

As jy eers die geografie van jou binnewêreld leer ken, kan jy kies waar jy wil staan soos wat jy ’n weg probeer vind deur die lewe se senutergende oorgange, soos wat jy na ander mense toe beweeg of van hulle afskeid neem, soos wat jy na die nuusberigte luister, soos wat dinge in jou lewe gebeur, of soos wat jy groot besluite moet neem.

Dit is nie altyd maklik nie, maar die moontlikheid bestaan om na ’n plek toe te beweeg wat meer lewe-gewende resultate gaan hê, vir jou en vir ander, eerder as ’n plek wat die lewe vir jou en vir ander gaan bedreig.

***

Ek wonder of dit nie is wat Jesus in hierdie afskeidsmaaltyd aan sy dissipels wou oordra nie? Dat hy hulle wou bewus maak van die oneindige ruimte in hulle harte waarin daar ’n veelvoud van plekke is om te staan.

“Moenie dat julle harte ontsteld en bang wees nie; soek die plek van vertroue op – daar is God, daar is ek ook.”

En dan gebruik Jesus hierdie belangrike beeld van sy Vader se huis om aan te dui dat hy self vir ons daardie beweegruimte skep: “As ek weggaan is dit om vir julle ’n plek voor te berei. In die huis van my Vader is daar baie woonplekke, is daar meerdere plekke om te staan, is daar beweegruimte vir die Gees.” As hy weggaan is dit nie om ons te verlaat nie, maar om vir ons ruimte te skep, ’n plek voor te berei, sodat ons ook op die plek van vertroue en vrede kan staan, eerder as op die plek van ontsteltenis en vrees.

***

Maar wat bedoel Jesus presies as hy hier praat van die ‘huis van my Vader’?

Dit is ’n sinspeling op ‘die huis van die Here’. Dit was hoe mense in Jesus se tyd verwys het na die tempel. Deur die Johannes-evangelie heen, verwys Jesus egter na die tempel as die ‘huis van my Vader’ – hy is die enigste persoon wat dit doen en dit sê iets van Jesus se intieme band met God.

Maar hoekom praat Jesus hier skielik oor die tempel?

Om dit te verstaan moet ons nog ’n tree terugneem om iets van die breë storielyn van die Bybel raak te sien, waarin die tempel ’n sentrale simboliese plek inneem.

As ons die Bybel van Genesis tot Openbaring lees, sien ons hoe God ’n diep verlange het om van die aarde sy woonplek te maak. Die Bybel begin met God wat vir die mens ’n lieflike tuin gee om in te woon, en dan graag in die skemer in hulle woonplek rond te loop; en dit eindig met die beeld van ’n hemelse stad wat neerdaal op die nuwe hemel en die nuwe aarde, waar God sy woning finaal onder mense kom maak.

Tussen hierdie begin in die tuin en die einde in die stad, bevind die Hebreërs hulleself egter sonder ’n tuiste in slawerny. Ook daar, as wandelende Hebreërs in die godverlate woestyn, kom slaan God sy tent by hulle op. So wandel God saam met hulle totdat hulle uiteindelik in Kanaän gevestig is. Dan eers word die tempel gebou is as ’n permanente plek waar die ark or tabernakel van God kan tuiskom. Voortaan sou die tempel in Jerusalem die heilige plek wees waar God en mens mekaar kan ontmoet.

Johannes begin sy evangelie met hierdie beeldspraak. In Jesus, sê hy, het die Woord van God – letterlik vertaal – sy tent onder ons kom opslaan. In die Woord wat vlees word, het God sy woning onder ons kom maak. En dan, na hierdie inleiding, gaan die eerste helfte van Johannes se evangelie oor hoe Jesus se liggaam die tempel vervang as dié ontmoetingsruimte tussen God en mens, tussen hemel en aarde.

Daarom plaas Johannes die tempelreiniging (wat in die ander evangelies eers aan die einde van die verhaal vertel word) reeds in die tweede hoofstuk. Terwyl Jesus die mense wat geld wissel en vee verkoop uit die tempel uitjaag, sê hy: “Hou op om die huis van my Vader ’n huis te maak waar handel gedryf word!”

Wanneer die Jode vir Jesus vra wie hy dink hy is om so op te tree, sê hy: “Breek hierdie tempel af en binne drie dae sal Ek dit opbou.” Hoe kan dit wees? “Ses-en-veertig jaar lank is aan hierdie tempel gebou, en u sal dit binne drie dae opbou?” En dan sê Johannes vir ons die lesers: “Maar hy het van die tempel van sy liggaam gepraat.”

En so gaan dit aan. Dink aan die ontmoeting tussen Jesus en die Samaritaanse vrou. Sy sê vir Jesus dat Samaritane en Jode nie saam gesien mag word nie want Jode aanbid vir God op die berg in Jerusalem, en Samaritane hier by hulle eie berg. En dan sê Jesus vir haar, “daar kom ’n tyd, en dit is nou, waarop ware aanbidders vir die Vader in Gees en in Waarheid sal aanbid – en nie op hierdie of op daai berg nie.”

Esegiël het voorspel dat daar ’n tempel sal wees waaruit strome van lewende water sal vloei, en nou word Jesus die een wat elkeen wat dors het se dors les; gratis.

Voor in die tempel was altyd ’n offer van heilige brode, maar nadat Jesus die 6000 honger mense voed, word hy die brood wat lewe gee.

Die tempel was altyd veronderstel om die lig vir die wêreld te wees; nou is Jesus die lig van die lewe.

Jesus se liggaam is nou die ‘huis van die Here’, of soos hy dit stel, ‘die huis van my Vader’. Hy is nou die ontmoetingsruimte tussen God en mens.

***

Uiteindelik, nadat hierdie idee goed gevestig is, vra Jesus nou van sy dissipels om ’n volgende kopskuif te maak: “ek gaan weg, om vir julle ’n plek voor te berei. In die huis van my Vader is daar baie woonplekke, baie wonings. Kom binne. Betree hierdie ruimte wat Ek vir julle voorberei.”

Omdat julle my ken, omdat julle my kinders is, my broers en susters, my vriende, het julle deel aan my Vader se huis. Julle is deel van my Vader se huishouding. Julle weet hoe om daar te kom. Julle weet hoe om daar te woon.

Ek is die weg en die waarheid en die lewe. Volg die weg wat ek voor julle uitgeloop het. Vertrou die waarheid waarin ek julle onderrig het. Neem die lewenstyl aan wat ek vir julle voorgehou het.

Ek laat julle nie alleen agter nie. Die Heilige Gees, wat van my ’n ontmoetingsruimte tussen God en mens gemaak het, die stuur ek om in julle te woon. Die Gees sal julle aan my woorde herinner en julle in my wee onderrig.

En moet dan nie verras wees as my Vader sy woonplek onder julle kom maak nie. So sal julle, soos ek, die plek word waar hemel en aarde mekaar omhels. Julle word nou die plek waar God gebeur.

Daarom sê Jesus is sy weggaan na die Vader nie iets om oor te treur nie, maar iets om oor bly te wees. Maar hoe kan dit wees? As iemand wat nie van koebaai’s hou nie, sukkel ek steeds om dit te verstaan. Kon Jesus nie maar gebly het nie?

Een manier om daaroor te dink, wat vir my help, is om Jesus se weggaan nie te verstaan as ’n permanente weggaan, asof Jesus die dissipels verlaat nie. Mens sien ook hoe Jesus iets daarvan wil oordra: Ek gaan en ek kom; Ek laat julle nie as weeskinders agter nie; net ’n kort tydjie dan is ek weer by julle; Ek is in my Vader en julle in My, en ek in julle.

Met uit hierdie aanhalings kry ’n mens die indruk dat die afstand tussen hemel en aarde minder as ’n dun membraan is, en dat dit besig is om oopgeskeur te word. Jesus se weggaan is niks meer as a treetjie terug nie; net genoeg om ’n bietjie afstand te skep. Dis asof Jesus vir ons sê: Ek sien jy staan op die plek van ontsteltenis en vrees. Hier is ander plekke om te staan. Kom staan ’n bietjie hier waar ek staan, waar ek, deur my liefde en my dood en my opstanding, vir jou ’n plek voorberei het.

Soos ’n regisseur wat vir sy akteurs finale opdragte gee (julle moet mekaar liefhê), en selfs op die verhoog kom staan om voor te doen wat hy van hulle vra (kyk hoe was ek julle voete), skuif Jesus eenvoudig agter die gordyn van die verhoog in.

Dit is nou ons beurt om die plek te word waar God gebeur; om lewe te gee aan die skrywer se toneelstuk, om die karakters te word waarvan ons tot dusvêr nog net gedroom het.

Ons is nie meer passiewe toeskouers nie. En hierdie lewe is nie ’n kleedrepetisie vir eendag nie. Die spotlights skyn nou op ons. Deur ons opvoering van die liefde moet ons vir mekaar Christus word. So word ons nou die liggaam van Christus, deel van sy Vader se huis, die ontmoetingsruimte tussen God en mens.

Daar is baie wonings in hierdie huis. Daar is nie een enkele manier om hierdie vertoning van God se liefde op te voer nie. Ons word nie gevra om dit sonder variasie soos ’n slaaf na te volg nie. Ons moet elkeen binne die ruimte van ons eie binne-en-buitewêreld ontdek wat dit beteken om hierdie rol te speel.

Mens sien ook iets daarvan by musiek vertonings. Soos toe ek gisteraand by ons Herfskonsert na die musikante geluister het wat hier opgevoer het, soos Veranza, ons orrelis, byvoorbeeld, wat so ’n pragtige stuk op die klavier gespeel het. Was, was vir my een van die hoogtepunte van die aand.

Hier was iemand wat helemaal haarself was, vry en onafhanklik, en tog, vir daardie paar minute, was haar hele wese, haar lewe, haar vryheid, haar talent, haar alles aan iets misterieus en onsigbaar oorgegee: naamlik Franz Liszt se Un Sospiro.

Vir die tyd van haar opvoering, het die visie en die verbeelding van ’n ander persoon, die komponis, deur haar gevloei en haar hele wese gevul – sonder dat sy vir een oomblik minder Veranza was. Inteendeel, dit was Veranza op haar beste.

Ek wonder of dit nie is wat Jesus vanoggend van ons vra nie, dat ons sonder reserwe onsself beskikbaar sal stel vir die werking van die Heilige Gees, om ook ons totale wese te vul, en uiting te gee aan God se verlange om in hierdie wêreld tuis te kom.

Daar is beweegruimte, daar is ruimte vir improvisering, maar die belangrike punt is dat ons nie meer in die gehoor sit waarvandaan ons kyk hoe Christus liefhê en sterf en opgewek word nie.

“Op daardie dag sal julle weet,” sê Jesus (en daardie dag het vir elkeen van ons aangebreek): “Ek is in my Vader en julle in My, en ek in julle.”

Mag ons elkeen in hierdie dae, in hom en soos hy, liefhê en sterf en tot nuwe lewe opgewek word.

Amen.

Handelinge 11:1-18

19 Mei 2019

5de Sondag van Pase
Terugvoer na Wes-Kaap Sinode 2019
Prediker: Ds. Helgard Pretorius

Dit is heel toevallig dat vanoggend se teksgedeelte gaan oor ’n tiepe sinodesitting van die eerste Christene in Jerusalem.

Die teks het my geweldig baie gehelp om te verstaan wat die afgelope week by die sinode gebeur het, asook hoekom dit belangrik was om daaraan deel te neem. Daarom wil ek aan die hand van hierdie teksgedeelte verslag doen oor ’n aantal hoogtepunte van die sinode.

In hierdie teksgedeelte aan die begin van Handelinge 11, bevind Petrus hom in Jerusalem, voor medegelowiges wat baie ontsteld is oor van die gerigte wat hulle gehoor het; dat Petrus aan huis was by ’n heiden en dat hy boonop vir hom en sy hele familie gedoop het al het Kornelius groot dele van die wet nie nagekom nie.

Soos wat so dikwels by sinodesittings en kerkvergaderings gebeur, maar ook rondom etenstafels en braaivleisvure, het die medegelowiges hier ’n plek bereik waar hulle van mekaar verskil.

As Gereformeerde Christene glo ons dat die opgestane Here ons lei deur sy Woord en sy Gees. Maar wat maak ons as ek die Bybel lees en jy die Bybel lees, maar ons kom by verskillende gevolgtrekkings uit? Wat maak ons as ek deur die Gees gelei word en jy deur die Gees gelei word, maar ons word in verskillende rigtings gelei?

Wat Petrus gedoen het was teen die wet. Nou wil die sinode by Petrus hoor hoe Kornelius vir Christus in gehoorsaamheid kan navolg sonder dat hy die wet van God nakom en terwyl hy nog onrein dinge met sy liggaam doen, soos om onrein kos te eet?

Petrus kan nie dit regverdig op grond van die Bybel nie. Hy kan sê dat Kornelius die Heilige Gees ontvang het, maar die gelowiges in Jerusalem het ook die Gees ontvang. So vir wie lei die Gees waarlik?

Al wat oor bly om te doen, is dat Petrus sy eie verhaal te vertel van wat met hom en Kornelius gebeur het. “Daarop het Petrus dit soos volg stap vir stap vir hulle begin uitlê,” sê die teks. Dit is merkwaardig dat die skrywer van Handelinge gekies het om Petrus se toespraak so volledig weer te gee, nadat die hele hoofstuk 10 aan die ontmoeting tussen Petrus en Kornelius gewy is. Dit sê iets van hoe belangrik hierdie getuienis van Petrus vir die vroeë kerk was.

Let op hoe Petrus in die eerste persoon praat. Hy gebruik ‘ek’ taal, eerder as om van ons en hulle te praat. Hy praat vanuit sy persoonlike ervaring, eerder as abstrak en in die algemeen. Sy getuienis lei min of meer so:

Broers en susters, my naam is Petrus. Ek is ’n volgeling van Jesus, iemand vir wie Jesus uit die dood uit opgestaan het. Na sy kruisdood aan ’n Romeinse kruis, het ek probeer vlug, terug na my vissersboot, maar Jesus het my kom soek om my met God te versoen. Hy het my geroep om in die krag van die Gees, wat oor ons almal uitgestort is, Sy versoenende werk voort te sit.

Die Gees het my egter laat agterkom dat ek ’n rassis is. Ek het Christus se onvoorwaardelike liefde ontvang, maar in die uitleef daarvan het ek tot die insig gekom dat ek sekere mense moeiliker liefhet as ander.

Soos julle, liewe gelowiges, het ek grootgeword in ’n wêreld van apartheid; apartheid tussen Jode en Grieke. In Christus is daardie apartheid oorwin, want in Christus is daar nie meer Jood of Griek, man of vrou, slaaf of vrymens nie.

En tog, en tog leef ek nog met ’n wêreldbeskouing waarin ek meer waarde het as ander wat nie soos ek is nie, wat nie soos ek lyk en bid en optree nie. Ek bely dat Christus die Here is, maar in my hart en optrede glo ek nog, soms op subtiele maniere, dat ander mense eers soos ek moet word, voordat hulle God se guns verdien. Ek hou steeds my self voor as die maatstaf waaraan ander gemeet word, eerder as die liefde van God.

Op ’n onverwagse manier, deur ’n verrassende persoon, het die Here my egter tot ’n nuwe insig gebring. Sy naam is Kornelius. Hy is nie ’n Jood nie – inteendeel, hy is ’n Romeinse offisier oor 100 soldate – en daar is baie Joodse wette waaraan hy nie voldoen nie.

Deur my vriendskap met hom het ek geleer dat hy ’n godsdienstige en godvresende man is, iemand wat vir die armes sorg en gereeld tot God bid. Hy is vir my ’n voorbeeld van ’n getroue dienaar van God. Wanneer hy bid, luister hy, verstaan hy en doen hy wat die Here van hom vra.

Ek, wie die wet navolg en in Christus glo, bid maar word honger; ek hoor God se stem, maar ek weier om gehoorsaam te wees; drie keer moes God vir my sê dat “wat God rein gemaak het, ek nie as onrein mag beskou nie” en steeds het ek getwyfel.

Dit was eers toe God deur Sy Gees vir my voor Kornelius laat staan het, en hy my as ’n gas in sy huis verwelkom het, dat ek besef het: ek is ’n mens soos hy. Ek dog dat ek vir Kornelius moes evangeliseer, maar God was deur Kornelius aan die werk om die evangelie aan my te bedien! Eers het ek gedink dat hy bekeer moet word, maar deur die Here se genade is ek van my rassisme verlos.

Nadat ek Kornelius se storie gehoor het, en hy myne, oor hoe die Here ons tot hierdie punt gelei het, het ek vir Kornelius en sy huisgesin gesê, “Julle weet dat dit vir ’n Joodse man verbode is om met iemand van ’n ander volk te assosieer of hom te besoek. God het egter aan my getoon dat geen mens as besoedel of onrein mag beskou nie . . .

Ek besef nou werklik dat God niemand volgens sy of haar uiterlike beoordeel nie, maar dat die mens wat ontsag vir Hom het en doen wat reg is, uit watter nasie hy of sy ook mag wees, vir God aanvaarbaar is. Dít is die boodskap wat Hy vir Israel gestuur het toe Hy die evangelie van vrede wat deur Jesus Christus gekom het, verkondig het: Hy is die Here van alle mense.”

En terwyl ek die evangelie so verkondig het, het ’n tweede uitstorting van die Gees plaasgevind – hierdie keer is die Gees ‘selfs op die Heidene’ uitgestort. Julle vra, hoe kon ek dit doen? Maar nou vra ek vir julle, medegelowiges: “as God dan aan hulle dieselfde geskenk gegee het as aan ons wat in die Here Jesus Christus glo, wie was ek dan dat ek God kon verhinder?”

Die sinodegangers in Jerusalem was stomgeslaan. Op grond van Petrus se getuienis het hulle vir God verheerlik en, soos Petrus, ook tot bekering gekom. Die sinode die volgende besluit geneem. Ek lees uit Handelinge 11:18: “So het God dan ook aa die heidene die bekering tot die lewe geskenk.”

***

Dit was die afgelope week my belewenis by die sinode. Iets nuuts en verfrissend het deurgebreek in die manier waarop ons met mekaar omgegaan het.

In plaas van debatte waarin ons mekaar met argumente probeer uitoorlê het, deur te sê: “Die Bybel sê …” of die “Die Heilige Gees het my gelei …”, het ons vir mekaar die ruimte gegun waarin ons met waagmoed en broosheid ons eie verhale eerlik kon vertel.

En soos ons dit begin doen het, soos ons mekaar in die oë gekyk het en ons eie verhale eg en kwesbaar met mekaar gedeel het, het ons die verrassende ontdekking gedoen dat die opgestane, lewende Christus in ons midde is.

Die 650 sinodegangers van regoor die Wes en Noord-Kaap het om ronde tafels gesit en rondom hierdie tafels is ons telkens uitgenooi om met mekaar in gesprek te gaan. Die uitgangspunt van ons gesprekke was ons eenheid in Christus. Op die eerste dag het ons onsself verbind het tot ’n stel waardes wat ons gesprekke moes rig:

“Ingenooi deur God en daarom een in die Gees en gelyk langs Christus, wil ons sensitief en respekvol wees teenoor:

Verskillende teologiese vaardighede

Verskillende geslagte

Verskillende seksuele oriëntasies

Verskillende ouderdomme


Ons wil dit wys in:

Hoe ons praat

Hoe ons na mekaar kyk

Hoe ons aan mekaar raak

Hoe ons luister

Hiertoe verbind ons ons.”

***

Op die Dinsdag het ek en ’n kollega, Jaco Botha, ook ’n geleentheid gehad om die Sinode toe te spreek as ’n verteenwoordiger van die Taakspan Ras en Versoening. Jaco is die predikant van ’n besonderse gemeente in Bredasdorp. Bredasdorp is een van twee gevalle in die land waar ’n NG Kerk en ’n Verenigende Gereformeerde Kerk een gemeente geword het. Nadat die NG Kerk jare terug geskeur is deur rassisme, is hulle gemeente se storie ’n getuienis van hoe die Gees steeds aan die werk is om – soos in vanoggend se teksgedeelte – ons rassisme te oorwin en die liggaam van Christus te verenig.

Deur my en Jaco se bydra het ons probeer om in dieselfde gees as Petrus, ons broosheid op die tafel te plaas. Eerder as om polities-korrek te probeer wees, het ons erken dat ons as Afrikaner mans grootgeword het in ’n rassistiese kultuur en onsself nog dikwels in ruimtes bevind waar ons swart en bruin broers en susters nie welkom voel nie.

Na ons getuienis, het Gielie Loubser en Theunis Botha bely dat daar leemtes toegelaat is by die samestelling van die lys waardes waarmee die vergadering begin is. Die volgende regstelling is toe gemaak.

{Verskillende kulture

Verskillende rasse

Verskillende klasse

Verskillende liggaamlike vermoëns

Verskillende geestestoestande}

***

Een van die sessies wat my die meeste getref het, het gegaan oor menswaardigheid. Tydens hierdie sessie het Michelle Boonzaaier, die eerste swart vrou wat tot die moderamen verkies is, vir ons geleer oor hoe magsverhoudings en magstrukture kan veroorsaak dat ons – soms onwetend – mekaar se waardigheid misken.

Sy het ’n Bewuswordingsoefening met ons gedoen deur te vra: hoeveel mag dink jy het jy in hierdie ruimte? Op ’n skaal van 1-5, skryf dit anoniem op ’n strokie papier neer. Laat die tafelleier die syfers dan langs mekaar neerlê, sodat jy daarvan bewus kan raak dat ons om ons tafel nie gelyk is nie, dat sommige van ons groter risiko’s dra as ander, of dalk minder in staat voel om hulle posisie te handhaaf.

Michelle het vir my geleer dat die veiligheid van ’n ruimte bepaal word deur hoe broos die sterkste persoon in die vertrek bereid is om te wees.

***

’n Tweede belangrike sessie, was die aangeleentheid oor selfde-geslag verbintenisse. Juis daar, waar meningsverskille die sterkste was, het hierdie gees van waagmoedige en brose getuienisse die duidelikste deurgeskemer.

Nadat daar vir jare net oor gay mense debatteer is, het hierdie sinodesitting dit reggekry om met gay gelowiges in gesprek te tree en na hulle verhale te luister. Die gesprek is ingelei deur ’n oop paneelbespreking waaraan twee gay dominees en een dominee wat ’n ouer van ’n gay seun is, hulle stories kon vertel.

Die ruimte was veilig genoeg dat ’n Pa van twee seuns voor 650 mense kon sit en vertel van die dag toe sy seun, sommer so rondom die braaivleisvuur, “uit die kas” gekom het. “My gay kind is liewer (as sy broer) vir die kerk,” het die NG dominee vertel. “Hy wil daar trou, en sal eendag sy kinders daar wil laat doop.”

’n Gay proponent kon vanaf dieselfde verhoog af vertel hy van jongs af geleer het daar is sekere dele van hom is wat hy moet toehou en ander wat hy mag wys. “Die geskenk wat die kerk vir my gee, is om my volle menswees te vier,” het hy gesê.

Hierdie is maar enkele indrukke van wat vir my een van die roerendste dinge was wat ek ooit beleef het. Nadat die sinode die persone se getuienisse gehoor het, is ons uitgenooi om aan die tafels met mekaar in gesprek te tree. Die merkwaardige is, dat die waagmoed van die verhoog af oorgevloei het na die tafels toe. Mense het spontaan hulle eie stories begin deel. Selfs waar mense met mekaar verskil het, was my belewenis dat ons mekaar met groter respek hanteer het.

Uiteindelik het die sinode besluit dat gemeentes die gesprek oor selfde-geslag verbintenisse op ’n soortgelyke wyse “met integriteit, openheid, broosheid en respek” moet voortsit in ruimtes wat inklusief en divers bly, nie oor ander praat nie, maar eerlik en broos vanuit die eie posisie en dat daar werklik erns gemaak word met die Woord van God.

Kerkrade is aangemoedig om om by die aanwysing van persone in die ampte, lidmate se:

“doop, belydenis, roeping, spiritualiteit en getuienis van leer en lewe, en integriteit van verhoudings in ag te neem, ongeag ras, geslag, klas of seksuele oriëntasie en -identiteit.”

Die sentrale punt wat ek deur hierdie enkele stories wil deel is dat wanneer ons mekaar in die oë kyk en ons eie verhale eerlik en broos met mekaar deel, ons die verrassende ontdekking doen dat die opgestane, lewende Christus in ons midde is.

Toe ons ophou om ‘die Bybel’ of ‘die Gees’ te gebruik om ons reeds bestaande oortuigings te staaf, het ons ewe skielik weer die werking van die lewende Woord en die kragtige Gees beleef, wat ons vasbind aan mekaar, nuwe moontlikhede bring en ons laat lewe en floreer.

Psalm 23; Johannes 10:22-30

12 Mei 2019

4de Sondag van Pase
Prediker: Ds. Helgard Pretorius

Ons is nou in daardie kerklike seisoen wat bekendstaan as Pase. Dit verteenwoordig die veertig dae tussen Jesus se opstanding en sy hemelvaart.

En soos Jesus in hierdie veertig dae op verskillende maniere aan sy dissipels verskyn het om vir hulle die betekenis van sy opstanding bekend te maak, so ontmoet die Here ook vir ons in hierdie dae deur sy Woord. Die leesrooster wat ons volg gee elke week vir ons ’n stel tekste wat vir ons help om ’n ander perspektief op hierdie geheimenis van ons geloof sigbaar te maak.

Hierdie week staan bekend as die Sondag van die Goeie Herder en die vier tekste wat vir ons voorgeskryf is, handel elkeen op hulle eie manier oor hierdie beeld, dat Jesus die Goeie Herder is wat die name van sy skape ken, wat die nege-en-negentig agterlaat vir die een verlore skaap, wat selfs sy lewe aflê sodat sy skape die volheid van die lewe kan geniet.

In die afgelope paar weke het ons reeds op subtiele maniere kennis gemaak met hierdie beeld van Jesus. Op Paassondag het ons gehoor hoe Jesus, die goeie herder, vir Maria op haar naam roep en hoe sy Jesus aan sy stem herken. Daarna het Jesus aan Thomas verskyn en vir hom sy wonde gewys. Die goeie herder is ook die lam wat geslag is, die een wat sy lewe gee vir hulle wat hy liefhet. En verlede week het ons onthou hoe Jesus vir Petrus in sy skaamte gaan soek het, net toe hy begin dink dat hy verlore is.

***

Vandag vier ons dit: “Die Here is my herder,” sê Psalm 23. Met die opstanding ontdek ons dat hierdie Here, hierdie herder, Jesus is.

Dit is ’n teologiese stelling, want deur te sê, “Jesus Christus is my herder” bely ons dat ons die stem van God kan leer ken, deur te luister na die stem van Jesus, dat ons in Jesus se lering, lewe en dood die hart van God leer ken.

Maar, in ’n week nadat ons deelgeneem het aan ons land se demokratiese verkiesings, moet ons raaksien hoe die eerste strofe van Psalm 23 ook ’n politiese betekenis het. In die Bybelse tye, was konings ook ‘herders’ genoem.

Deur te sê dat die Here my herder is, is dus ’n belydenis oor waar my diepste lojaliteit lê. Dit is om ’n duidelike boodskap uit te stuur aan almal wat politiese mag uitoefen: Ons watch vir julle! Moenie ons onvoorwaardelike lojaliteit verwag nie. Ons ken die Goeie Herder en dit is aan Hom wat ons getrou sal bly.

Ons weet hoe lyk goeie dienslewering: groen weivelde (met ander woorde, kos en water en skuiling), waters wat mense se volle menswees verkwik (met ander woorde, rus en genot en versorging) – nie eers vir jou vriende en naasbestaandes nie, maar vir almal, beginnend by die weduwee, die weeskind en die vreemdeling.

Deur te stem het ons nog nie ons taak as burgers van hierdie land voltooi nie. As landsburgers wat ook volgelinge van Jesus is, het ons taak nou eers begin.

Ons moet die profetiese stem wees wat leiersfigure aanspreeklik hou en wat seker maak dat hulle dienslewering al hoe meer lyk na die dienslewering en die diensbaarheid van Jesus.

Maar ons moet ook die priesters wees, wat Jesus se werk van versoening voortleef in ’n land waarin daar so veel seer en so veel verdeeldheid is.

En laastens, moet ons kan erken dat ons self ook herders is, dat ons self ook leiers is. Ons het elkeen ’n sirkel waarin ons mag en invloed uitoefen, al is daardie sirkel vir sommige van ons kleiner as vir ander. Ons moet ook onsself aan Jesus se voorbeeld van ’n goeie leier toets.

As Christene en burgers is ons almal, profeet, priester en koning. Dalk is dit vir jou sinvol om in verskillende situasies vir jouself af te vra: hoe kan ek in hierdie situasie as ’n profeet, of as ’n priester of as ’n koning getuig dat Jesus my herder is?

***

Om vêrder na te dink oor die betekenis van hierdie beeld van die goeie herder, kan ons nou aanbeweeg na die teks wat ons vanoggend uit die Johannes evangelie gehoor het.

On sien hoe mense na Jesus toe kom en vir hom vra: “Hoe lank gaan jy ons nog in onsekerheid hou? As jy die Christus is, sê dit dan vir ons openlik.” Praat reguit met ons. Speak plainly, sê die Engelse vertalings van hierdie gedeelte.

Maar ’n eenvoudige, openlike antwoord is nie wat hulle kry nie. Jesus sê: “Ek het dit vir julle gesê, maar julle glo nie. Die dade wat Ek in die Naam van my Vader doen, dit getuig van My. Maar julle glo nie, omdat julle nie van my skape is nie.”

Dikwels gebeur dit dat ons baie graag ’n eenvoudige, reguit antwoord op ons vrae soek. Veral in tye van twyfel, onsekerheid en stryd het ons ’n verlange aan geloofsekerheid.

Die ironie is egter dat so ’n eenvoudige antwoord, wanneer ons dit die dringendste soek, juis die laaste ding is wat ons rêrig nodig het. ’n Wyse vriend of ’n goeie raadgewer is gewoonlik die persoon wat nie vir jou die eenvoudige antwoord gee wanneer jy daarvoor vra nie.

Die rede daarvoor het waarskynlik daarmee te make dat sommige waarhede te groot en te diep is om openlik gegee te word. En dit is veral waar van die tiepe waarhede waaroor Jesus onderrig het: soos liefde en ewige lewe, soos vergifnis en barmhartigheid. Dit is nie die tiepe waarhede wat ’n mens eenvoudig kan bely nie. Dit is veel eerder groot vraagstukke van die lewe waarin ’n mens moet leer om te wandel, waarmee ’n mens moet worstel, waarin ’n mens oor tyd, deur die twyfel en onsekerhede van die lewe leer om te vertrou. Sommige waarhede kan net ontdek word soos wat dit in ons lewens ontvou.

Kom ons veronderstel vir ’n oomblik dat Jesus vir die mense gegee het waarvoor hulle gevra het. Wat as Jesus gesê het: Ja, weet julle wat, ek is die Christus. Ek is die Messias. Sou dit tot hulle saligheid bygedra het? Sou hulle skielik Jesus se gelykenisse verstaan het, of meer getrou kon bly aan sy boodskap? Ek twyfel . . . Inteendeel, ons sien hoe mense wat teen Jesus gekant was dit juis teen hom sou gebruik om hom van godslastering te beskuldig.

Dalk is dit die rede waarom Jesus nie ’n direkte antwoord op die mense se vraag gee nie. “Ek het reeds vir julle die antwoord gegee,” sê Jesus vir hulle, “nie in woorde nie, nie in ’n eenvoudige formule nie, maar deur my optrede, deur die dade wat ek in die naam van my vader doen, deur hongeres te voed, siekes te genees, verwerptes in te sluit en sondaars te vergewe – dít getuig van my.

Maar julle vang dit nie, sê Jesus. You just don’t get it. Julle glo dit nie, want julle behoort nie aan my kudde nie. Julle vertrou my nie, want julle is nie van my skape nie.

***

Ek het hierdie week nogal met hierdie antwoord geworstel. Wat bedoel Jesus as hy sê dat hulle nie glo nie omdat hulle nie aan sy kudde behoort nie?

Jesus doen hier iets baie interessants. Let op: Hy sê nie, julle behoort nie aan my,  omdat julle nie in my glo nie. Nee, Hy sê: julle glo nie omdat julle nie behoort nie.

Is dit nie die teenoorgestelde van wat ons dikwels van Christenskap maak nie? Is ons nie geneig om te dink dat jy eers moet glo, eers sekere dinge oor God moet bely, eers geloofsekerheid moet hê en dan kan ons begin om aan God te behoort nie?

Jesus sê nee, julle glo nie, omdat julle nie behoort nie.

Hoekom is dit moeilik vir mense om te glo in Jesus se boodskap van ’n barmhartige God wat alle mense na groen weivelde toe wil lei? Kan dit wees omdat hulle nie aan gemeenskappe behoort waarin barmhartigheid eerder as selfsug die toon aangee nie?

Hoekom is dit moeilik vir mense om te glo in Jesus se boodskap van ’n genadige God wat ons van sonde versoen? Kan dit wees omdat ons nie behoort aan gemeenskappe waarin skuld bely en vergifnis aangebied word nie?

Hoekom is dit moeilik vir mense om te glo in Jesus se boodskap dat alle mense, ongeag hulle ras, klas, seksualiteit, godsdienstige oortuigings, geliefde kinders van God is? Kan dit wees omdat ons aan gemeenskappe behoort waarin hierdie verskille wel bepalend is vir wie in en wie uit is?

***

Hier is nog ’n manier om daaraan te dink: Verbeel jou dat iemand wat niks van die Christelike geloof weet nie, vir ’n jaar lank aan ons gemeenskap behoort; verbeel jou dat hulle saam met ons aanbid, saam met ons eet en inkopies doen en op vakansie gaan en aan ons basaar deelneem. Verbeel jou hulle neem deel aan ons vreugdes en ons hartseer, ons oorwinnings en ons nederlae. Verbeel jou hulle sien hoe ons konflik hanteer, hoe ons met mekaar kommunikeer, hoe ons vreemdelinge en vyande en die armes hanteer.

Verbeel jou dan, ons vra vir hulle om aan die einde van die jaar ’n geloofsbelydenis te skryf wat die spiritualiteit en geloofslewe van hierdie gemeenskap waaraan hulle behoort het opsom. Hoe sou daardie belydenis lyk? Wat sou hulle skryf as hulle, nie begin het by die amptelike belydenisse van die NG Kerk nie, maar by die morsige details van ons lewens – en van daar moes terugwerk na ons belydenis?

Wat sou ons hulle laat glo? Sou hulle na so ’n jaar in Jesus se kudde, kan glo dat Jesus die Christus van God is. Sou hulle sê dat Jesus ons herder is? Of sou ons hulle laat glo dat daar eintlik ’n ander here is wat hier aan die stuur van dinge is?

Is dit nie ’n interessante oefening om so, agterstevoor, oor geloof te dink nie? Dit laat my dink aan wanneer Jesus sê: Só sal die mense weet dat julle my dissipels is, deur julle liefde sal hulle julle as my skape herken – nie aan julle geloofsbelydenis nie, maar aan julle liefde.

As ons geloof in Jesus geloofwaardig gaan wees, moet ons nie net in Jesus glo nie – ons moet ook glo wat Jesus glo. Om hom te vertrou beteken dat ons vertroue sal hê in wat Jesus vertroue gehad het. Dit is om passievol te wees oor wat hy passievol was. Die teoloog, Debbie Thomas, sê dit soos volg:

“Sheep know their shepherd because they are his; they walk, graze, feed and sleep in his shadow, beneath his rod and staff, within constant earshot of his voice. They believe because they have surrendered to his care, his authority, his leadership, and his guidance.  There is no belonging from the outside; Christianity is not a spectator sport.  BelongJesus says.  Consent to belong.  Belief will follow.”

Ons kan nie vir Jesus van ’n afstand af leer ken nie. Word een van sy skape. Vorm genootskappe met mense wat glo in wat Jesus geglo het, wat vertroue het, in wat Jesus vertroue gehad het.

En moenie verbaas wees as jy sulke mense buite die kerk kry nie, want skape het nie seggenskap oor wie die Herder by sy kudde wil voeg nie.

Johannes 21:1-19

5 Mei 2019

3rde Sondag van Pase
Prediker: Ds. Helgard Pretorius

Eers ’n paar opmerkings oor die gedeelte wat ons so pas gehoor het:

Die eerste ding wat ons opmerk is dat hierdie verskyning van die opgestane Jesus by die see van Tiberius in Galilea plaasvind, en nie in en rondom Jerusalem nie.

Met ander woorde, hierdie groep van die dissipels was Galileërs en het teruggekeer na waar hulle oorspronklik vandaan gekom en waar hulle reis met Jesus begin het.

Die tweede ding wat ons opmerk, is dat hierdie vertelling baie dieselfde klink as die ’n verhaal in Lukas 5:4-7 – daar was Jesus langs die see besig om die skares te onderrig. Daar was egter so veel mense dat Jesus in een van die vissermanne se bootjie moes klim sodat hy nie deur die skares vertrap sou word nie. Daardie visserman was Petrus. Na sy preek sê Jesus vir Petrus om sy net uit te gooi en hulle trek ’n massiewe vangs in wat amper die nette breek. Petrus sê toe vir Jesus: “bly weg van my af; ek is ’n sondige mens.” Maar Jesus antwoord: “Moenie bang wees, van nou af sal jy mense vang.” En so begin Petrus se volgelingskap.

Die derde ding waarop ek julle aandag wil let is vers 9: “En toe hulle aan land kom, sien hulle daar ’n koolvuur gereed en vis wat daarop lê, en ook brood.”

Johannes gebruik hier ’n baie spesifieke woord om die vuur te beskryf wat die dissipels daar op die strand gesien het. Die Griekse woord is anthrakian. Dit beteken “vuur wat van kole gemaak is” (m.a.w. dis die tiepe vuur wat Transvalers maak, met charcoal).

Hierdie woord word net hiér en op één ander plek in die Nuwe Testament gebruik. Die ander plek is in Johannes 18. Dit is op die nag waarop Jesus gearresteer is. Terwyl Jesus in die Joodse hof voor die hoëpriester verskyn, staan Petrus in die voorhof van dieselfde gebou. Die slawe en tempelwagte het hulle gestaan en warm maak by ’n koolvuur wat hulle gemaak het, omdat dit koud was. En dan word daar op ’n dramatiese manier vertel hoe Petrus, terwyl hy hom ook om daai koolvuur gestaan en warm maak het, vir Jesus drie maal verloën.

Deur juis na daardie koolvuur langs die see van Galilea te verwys, wil Johannes hê dat ons hierdie verbande tussen Petrus se roeping, sy verloëning van Jesus, en hierdie ontmoeting met die opgestane Here raaksien.

As die klem by Jesus se vorige verskyning op Tomas en sy twyfel geval het, val dit nou op Petrus en sy skaamte.

***

Voordat ons weer teruggaan na die teks toe, wil ek ’n oomblik lank vertoef by hierdie emosie, hierdie gevoel wat ons ‘skaamte’ noem. Dit is nie iets waaroor ons baie praat nie, maar skaamte is ’n kragtige emosie en hoe ons daarmee omgaan kan bepalend wees vir ons lewens – vir hoe ons na onsself kyk en hoe ons in verhouding tree met God en met ander mense.

Iemand wat my gehelp het om iets te verstaan van skaamte en die houvas – die negatiewe effekte wat dit op ’n mens kan hê – is die navorser, Brené Brown. Daar is ’n baie gewilde Ted-talk van haar op YouTube, wat ek sterk aanbeveel.

Brown is ’n maatskaplike werker wat navorsing wou doen oor menslike verbintenis – oor connection. Want dit is uiteindelik waaroor maatskaplike werk en die lewe as sodanig gaan – oor die herstel van verbintenis tussen mense, die versorging van die menslike verhoudings waarsonder ons nie kan bestaan nie.

Sy het egter baie gou op iets afgekom wat hierdie verbintenis tussen mense laat ontrafel. En dit was skaamte. Wat is skaamte?

Volgens haar is skaamte is ten diepste die vrees wat ons het vir die breek van ’n verhouding, die vrees dat ek nie waardig is om in verbintenis met jou te bly nie, die vrees vir verwerping. Dit is om te glo dat daar iets fout is met my wat my onwaardig maak vir liefde en aanvaarding.

Is daar iets in my wat, as mense dít van my sien of weet, sal beteken dat ek nie hulle liefde en aanvaarding waardig is nie?

Almal beleef skaamte – dit is deel van ons menswees – maar niemand praat daaroor nie. En die ironie is, hoe minder jy daaroor praat, hoe meer het jy dit; want skaamte floreer in die donker, in die geheim waar niemand die moed het om daaroor te praat nie.

Om in verbintenis te wees met ander, om verhoudings aan te gaan, vra altyd ’n mate van weerloosheid. Dit vra dat jy jouself blootstel, sodat jy in jou diepste menswees gesien en geken kan word.

Skaamte verhoed dit. Met skaamte kan ons ons vrees vir verwerping so groot raak dat ons nie die moed bymekaar kan skraap om in daardie weerloosheid in te tree nie.

“Ek is nie goed genoeg nie,” “ek is ’n slegte mens, ’n slegte vriend, ’n slegte ouer,” “ek is nie maar genoeg nie, ryk genoeg nie, slim genoeg nie, wit genoeg nie, swart genoeg nie.”

Ons probeer om ons eer te bewaar: ons onttrek, steek weg, ons bou skanse om onsself te beskerm.

***

Dit is waar ons vanoggend vir Petrus bevind. Hy is op ’n vissersboot op die see van Tiberius, besig om met sy skaamte te worstel.

Simon vir wie Jesus die naam Petrus, die rots, gegee het.
Petrus, die visser van mense.
Petrus, die eerste van die dissipels wat Jesus die Seun van God genoem het.
Petrus, wie se skoonmoeder Jesus genees het.
Petrus, wie op die water geloop het.
Petrus wie vir Jesus verheerlik op ’n bergpiek gesien het.
Petrus wie vir Jesus belowe het dat hy hom nooit sal verlaat nie, selfs tot die dood.

Petrus, wie se moed hom, op die nag van Jesus se inhegtenisneming, so tragies in die steek gelaat het, terwyl hy homself by ’n koolvuur staan en warm maak het.

Hy was veronderstel om die perfekte dissipel te wees. Nou lyk dit of hy vir die res van sy lewe van daardie pynlike herinnering gaan moet weghardloop.

“Ek het jou mos saam met Jesus gesien. Jy moet een van sy dissipels wees!”

“Nee, ek is nie! Ek ken nie eers die man nie!”

Dalk verduidelik dit hoekom ons hom op ’n vissersboot op die see van Galilea bevind. Petrus doen wat ons almal geneig is om te doen met ons skaamte. Ons hol, ons trek terug. Ons probeer maak asof daar ’n deel van ons lewens is waar die skaamte nie is nie. Ons hou ons besig met afleidings wat ons kan laat voel asof ons nog waardigheid het.

Petrus gaan terug na sy boot en sy nette toe, na ’n plek en ’n tyd vóórdat Jesus hom geroep het. En vir een lang nag, probeer Petrus om sonder Jesus vis te vang; “maar daardie nag,” sê die teks, “het hulle niks gevang nie.”

En dan breek die dag, God se nuwe dag wat met Jesus se opstanding begin. Die nag was te vergeefs, maar soos die son opkom, is Jesus daar. Op Jesus se bevel gooi hulle die net weer uit en die keer is die vangs is so groot dat die net amper skeer.

In sy skaamte wil Petrus sy naaktheid nog met sy bokleed bedek, maar eintlik is hy besig om te leer dat daar nie ’n plek of ’n tyd in sy storie is waar Jesus nie teenwoordig is nie. Jesus is net so genadig in ons mislukkings as in ons stories van sukses. Sy liefde is net so getrou in ons skaamte as in ons eer.

Skielik bevind Petrus hom weer langs ’n koolvuur en warm word – dié keer is hy nie net koud nie, maar ook honger en papsopnat. By hom sit die Here wat hy drie maal verloën het. Maar Jesus is nie daar vir vergelding nie. Hy het nie gekom om vir Petrus te verneder nie – om hom te shame nie. Óns mag dalk ’n ander se skaamte sien as ’n geleentheid om ons eie eer te bewaar, maar Jesús se agenda is versoening.

***

Daar is baie wat ons by hierdie visbraai tussen Jesus en Petrus kan leer – oor God, maar ook oor ons eie skaamte, en hoe die Here ons van ons skaamte red.

Die eerste ding wat ons opmerk is dat Jesus vir Petrus red deur hom na die plek van sy skaamte toe terug te neem.

Jesus pak nie vir Petrus in watte toe om hom van sy vernedering te beskerm nie. Jesus vermy nie die moeilike gesprek nie. Hy maak nie asof Petrus hom nooit verloën het nie, of asof sy verloëning nie pynlike gevolge gehad het nie. Maar ons sien ook nie dat Jesus vir Petrus preek of hom beskuldig of veroordeel nie.

En hoe doen Jesus dit? Hy voed. Hy voed vir Petrus – eers liggaamlik en dan geestelik.

Jesus skep ’n veilige ruimte – sonder oordeel – waarin Petrus sy vrees vir verwerping kan oortref en na die bron van sy skaamte toe kan terugkeer. Nie om verneder te word nie, maar om genees te word, sodat hy sy waardigheid kan herwin en weer in verbinding kan tree.

Nadat hulle saamgeëet het, vra Jesus, soos wat Petrus vir Jesus drie maal verloën het, drie vrae wat reguit na Petrus se hart toe sny: “Het jy my werklik lief? Meer as hulle? Het jy my werklik lief? Het jy my lief?”

Daar is ’n progressie in die vrae wat Jesus stel. In die eerste vraag, gebruik Jesus die sterk woord vir troue liefde, agape en vra ook of Petrus hom meer lief het as die ander. Daarna gebruik Jesus weer agape, maar sonder om ’n vergelyking te trek. Die derde keer gebruik Jesus die meer gematigde woord vir broederlike liefde, die woord wat Petrus al drie kere in sy antwoord gebruik het, philia.

Daar is al baie gewonder oor die betekenis hiervan, maar een moontlikheid is dat Jesus vir Petrus uitnooi om nie net getrou aan Jesus te wees nie, maar ook aan homself. Jesus wil nie by Petrus hoor hoe lief hy dink hy vir Jesus behoort te hê nie – maar of hý, Simon seun van Johannes, op ’n outentieke manier vir Jesus liefhet?

“Here, u weet alles. U weet dat ek u liefhet.” Uiteindelik is dit wat Jesus weet, wat saak maak. In Jesus se oë is Petrus méér as sy mislukkings, en lê sy waardigheid dieper as sy skaamte en self-haat. So word Petrus, wie altyd die model-dissipel probeer wees het, daarvan verlos. In die aangesig van ’n liefdevolle en genadige God is Petrus nie meer wie hy dink hy moet wees nie, maar wie hy in werklikheid is.

En dan, nadat Jesus Petrus se waardigheid herstel het, roep hy vir Petrus om dieselfde te doen: “Laat my lammers wei. Pas my skape op. Laat my skape wei.” “Volg my!” sê Jesus. Wat Petrus gedink het is die einde van sy verhouding met Jesus, is vir Jesus ’n nuwe begin. Net wanneer ons dink ons paadjie het vir die laaste keer van die Here s’n geskei, roep Jesus ons om hom te volg.

So vêr as wat ons weet het Petrus nooit weer vir Jesus verloën nie. Deur die boek van Handelinge leer ons baie oor hoe Petrus sy dissipelskap voortgesit het en uiteindelik ter wille van die evangelie, soos Jesus, ook doodgemaak is.

Petrus se storie is nie ’n perfekte storie nie. Dis nie asof hy skielik die wêreld se wysheid gehad het, of dat hy nie nog baie gehad het om te leer nie. Maar dalk was sy storie meer eg, en hoewel hy weer skaamte sou beleef het, kon hy, eerder as om daarvan te vlug, sy eer in sy sak steek in die wete dat sy waardigheid vasstaan in di liefdevolle God wat hom twee keer op sy vissersboot kom soek het, en dit nog ’n duisend keer sou doen indien dit nodig was.

***

Ek sluit af met ’n aanhaling van die teoloog, Debbie Thomas:

As I meditate on Peter’s story, I wonder what our failures would feel like if we offered each other the safety Jesus offers his disciple.  The safety to return to the heart of our wrongdoing and despair.  The safety to wrap fresh language around our failure. The safety to experience unconditional love in the midst of our shame.  The safety to try again. 

What would our witness look like if the Church epitomized Jesus’s version of reconciliation?  What would the world be like if Christians were known as the people to run to in times of humiliation?  Can we, like Jesus, become sanctuary for the shamed?

Debbie Thomas, www.journeywithjesus.net